- Trang chủ
- Danh y
Các bậc danh y
Những người thầy thuốc đã đặt nền móng và gìn giữ y đạo phương Đông – 17 vị, trong đó 5 danh y Việt Nam. “Lương y như từ mẫu.”
- Chiến Quốckhoảng thế kỷ 5 TCNTrung Quốc · Bậc thầy chẩn mạch扁鵲
Biển Thước
Tên thật là Tần Việt Nhân. Theo Sử ký, ông tinh thông vọng, văn, vấn, thiết và được coi là người đặt nền cho phép chẩn mạch.
Tác phẩm, di sản: Nạn kinh (tương truyền)
- Cuối Đông Hánkhoảng 145–208Trung Quốc · Thần y ngoại khoa華佗
Hoa Đà
Nổi tiếng về ngoại khoa và gây mê bằng Ma phí tán; sáng tạo bài tập Ngũ cầm hí phỏng theo động tác của năm loài vật.
Tác phẩm, di sản: Ngũ cầm hí; Hoa Đà giáp tích (huyệt mang tên ông)
- Đông Hánkhoảng 150–219Trung Quốc · Y thánh張仲景
Trương Trọng Cảnh
Tổng kết kinh nghiệm chữa bệnh ngoại cảm và tạp bệnh, xây dựng lục kinh biện chứng; các bài thuốc của ông được gọi là “kinh phương”.
Tác phẩm, di sản: Thương hàn tạp bệnh luận (Thương hàn luận, Kim quỹ yếu lược)
- Ngụy – Tấn215–282Trung Quốc · Tổ sư châm cứu học皇甫謐
Hoàng Phủ Mật
Hệ thống hóa lý luận kinh lạc, huyệt vị và kỹ thuật châm cứu thành bộ sách chuyên khảo châm cứu sớm nhất còn lại.
Tác phẩm, di sản: Châm cứu giáp ất kinh
- Nhà Đường581–682Trung Quốc · Dược vương孫思邈
Tôn Tư Mạc
Đề cao y đức với thiên “Đại y tinh thành”; thu thập hàng nghìn phương thuốc, chú trọng phụ khoa, nhi khoa và dưỡng sinh.
Tác phẩm, di sản: Bị cấp thiên kim yếu phương; Thiên kim dực phương
- Bắc Tốngkhoảng 1032–1113Trung Quốc · Ông tổ nhi khoa錢乙
Tiền Ất
Xây dựng biện chứng ngũ tạng cho trẻ em; lập các bài Lục vị địa hoàng hoàn, Đạo xích tán.
Tác phẩm, di sản: Tiểu nhi dược chứng trực quyết
- Kim – Nguyên1180–1251Trung Quốc · Phái bổ thổ李東垣
Lý Đông Viên
Tên thật Lý Cảo. Chủ trương “tỳ vị là gốc của nguyên khí”; lập bài Bổ trung ích khí thang.
Tác phẩm, di sản: Tỳ vị luận; Nội ngoại thương biện hoặc luận
- Nhà Nguyên1281–1358Trung Quốc · Phái tư âm朱丹溪
Chu Đan Khê
Tên thật Chu Chấn Hanh. Nêu luận điểm “dương thường hữu dư, âm thường bất túc”, chú trọng tư âm giáng hỏa và trị uất.
Tác phẩm, di sản: Cách trí dư luận; Đan Khê tâm pháp
- Nhà Trầnthế kỷ 14Việt Nam · Thánh thuốc Nam慧靖
Tuệ Tĩnh
Tên thật Nguyễn Bá Tĩnh. Đề xướng “Nam dược trị Nam nhân” – dùng thuốc Nam chữa bệnh cho người Nam; biên soạn sách thuốc bằng chữ Nôm cho dân dễ học.
Tác phẩm, di sản: Nam dược thần hiệu; Hồng nghĩa giác tư y thư
- Nhà Hồthế kỷ 14–15Việt Nam · Người mở đầu châm cứu Việt Nam阮大能
Nguyễn Đại Năng
Thầy thuốc châm cứu dưới triều Hồ, biên soạn sách châm cứu bằng thơ Nôm để dễ nhớ, dễ truyền.
Tác phẩm, di sản: Châm cứu tiệp hiệu diễn ca
- Nhà Minh1518–1593Trung Quốc · Nhà bản thảo học李時珍
Lý Thời Trân
Dành gần ba mươi năm khảo cứu, đính chính và phân loại dược vật, ghi chép gần 1.900 vị thuốc.
Tác phẩm, di sản: Bản thảo cương mục; Tần Hồ mạch học
- Lê trung hưng1720–1791Việt Nam · Đại danh y Việt Nam海上懶翁
Hải Thượng Lãn Ông
Tên thật Lê Hữu Trác. Tổng kết y học cổ truyền trong bộ sách 28 tập 66 quyển, đề cao y đức, vận dụng lý luận phù hợp khí hậu và con người Việt Nam.
Tác phẩm, di sản: Hải Thượng y tông tâm lĩnh; Thượng kinh ký sự
- Nhà Thanh1667–1746Trung Quốc · Danh gia ôn bệnh葉天士
Diệp Thiên Sĩ
Xây dựng biện chứng vệ – khí – dinh – huyết cho bệnh ôn nhiệt.
Tác phẩm, di sản: Ôn nhiệt luận; Lâm chứng chỉ nam y án
- Nhà Thanh1758–1836Trung Quốc · Danh gia ôn bệnh吳鞠通
Ngô Cúc Thông
Xây dựng tam tiêu biện chứng; lập Ngân kiều tán, Tang cúc ẩm.
Tác phẩm, di sản: Ôn bệnh điều biện
- Nhà Thanh1768–1831Trung Quốc · Danh gia hoạt huyết hóa ứ王清任
Vương Thanh Nhậm
Chú trọng quan sát giải phẫu và lý luận khí huyết; lập loạt bài “trục ứ thang”, Bổ dương hoàn ngũ thang.
Tác phẩm, di sản: Y lâm cải thác
- Thế kỷ 191822–1888Việt Nam · Thầy thuốc – nhà thơ阮廷炤
Nguyễn Đình Chiểu
Dù mù lòa vẫn dạy học, làm thuốc; truyền bá y lý và y đức bằng thơ.
Tác phẩm, di sản: Ngư tiều vấn đáp y thuật
- Hiện đại1919–2008Việt Nam · Nhà dược liệu học杜必利
Đỗ Tất Lợi
Giáo sư dược học, dành cả đời điều tra, hệ thống hóa cây thuốc và kinh nghiệm dùng thuốc trong dân gian Việt Nam.
Tác phẩm, di sản: Những cây thuốc và vị thuốc Việt Nam