Trạm Sức KhỏeCỔ TRUYỀN
  1. Trang chủ
  2. Từ điển
Từ điển · Việt – Hán – Anh

Từ điển thuật ngữ

133 thuật ngữ Đông y. Gõ tiếng Việt có dấu hay không dấu, chữ Hán hoặc tiếng Anh đều tìm được.

133 mục từ
Âm dương 陰陽 Yin and yang
Hai mặt đối lập mà thống nhất trong mọi sự vật, hiện tượng; là cương lĩnh tổng quát của lý luận Đông y. Xem thêm →Học thuyết nền tảng
Âm hư 陰虛 Yin deficiency
Âm dịch thiếu, sinh hư nhiệt: nóng về chiều, đạo hãn, lòng bàn tay chân nóng, lưỡi đỏ ít rêu. Bệnh nguyên, bệnh cơ
Bào chế 炮製 Processing
Chế biến dược liệu (sao, chích, chưng…) để giảm độc, đổi tính, tăng hiệu lực. Dược học, phương tễ
Bát cương 八綱 Eight principles
Âm – dương, biểu – lý, hàn – nhiệt, hư – thực: tám cương lĩnh quy nạp chứng bệnh. Xem thêm →Bát cương, biện chứng
Bát pháp 八法 Eight methods
Hãn, thổ, hạ, hòa, ôn, thanh, tiêu, bổ. Xem thêm →Trị tắc, trị pháp
Biện chứng luận trị 辨證論治 Pattern identification and treatment
Phân tích triệu chứng để xác định “chứng”, từ đó định phép chữa và chọn thuốc, huyệt. Xem thêm →Học thuyết nền tảng
Biểu chứng 表證 Exterior pattern
Bệnh ở phần nông (da lông, cơ biểu): sợ lạnh, phát sốt, mạch phù. Xem thêm →Bát cương, biện chứng
Biểu lý 表裏 Exterior–interior
Quan hệ từng cặp tạng – phủ (Tâm – Tiểu trường, Phế – Đại trường…); cũng là cặp cương lĩnh chỉ vị trí bệnh nông sâu. Tạng tượng
Bổ pháp 補法 Tonification
Phép chữa bồi bổ khí, huyết, âm, dương khi hư chứng. Xem thêm →Trị tắc, trị pháp
Bối du huyệt 背俞穴 Back transport point
Huyệt ở lưng trên kinh Bàng quang, nơi khí của tạng phủ rót vào. Xem thêm →Kinh lạc, huyệt
Can chủ sơ tiết 肝主疏泄 Liver governs free coursing
Can giữ cho khí cơ toàn thân thông suốt, điều hòa tình chí và giúp tiêu hóa. Tạng tượng
Can tàng huyết 肝藏血 Liver stores blood
Can dự trữ huyết và điều tiết lượng huyết theo nhu cầu hoạt động. Tạng tượng
Can uất 肝鬱 Liver qi stagnation
Khí của Can không thư thái, thường do căng thẳng tình chí: tức sườn, thở dài, đầy bụng. Xem thêm →Bệnh nguyên, bệnh cơ
Châm cứu 針灸 Acupuncture and moxibustion
Phương pháp chữa bệnh bằng kim châm và cứu ngải lên huyệt vị; chỉ do người có chuyên môn thực hiện. Xem thêm →Kinh lạc, huyệt
Chích 炙 Honey-fried
Cách bào chế sao tẩm mật hoặc rượu; ví dụ Chích cam thảo tăng tính bổ khí, ôn trung. Dược học, phương tễ
Chính khí 正氣 Healthy qi
Sức chống đỡ, điều tiết và phục hồi của cơ thể. Bệnh nguyên, bệnh cơ
Chỉnh thể quan 整體觀念 Holism
Quan niệm cơ thể là một khối thống nhất và thống nhất với môi trường tự nhiên, xã hội. Xem thêm →Học thuyết nền tảng
Chứng 證 Pattern
Bản chất của bệnh ở một giai đoạn, gồm vị trí, nguyên nhân, tính chất và tương quan chính – tà; khác với triệu chứng và bệnh. Xem thêm →Bát cương, biện chứng
Cứu 灸 Moxibustion
Dùng sức nóng của mồi ngải hơ trên hoặc gần huyệt, thích hợp với chứng hàn. Xem thêm →Kinh lạc, huyệt
Dị bệnh đồng trị 異病同治 Different diseases, same treatment
Khác bệnh nhưng cùng một chứng thì có thể dùng cùng một phép chữa. Xem thêm →Trị tắc, trị pháp
Dinh khí 營氣 Nutrient qi
Khí đi trong mạch, có tác dụng dinh dưỡng và hóa sinh huyết. Xem thêm →Tinh – khí – huyết – tân dịch
Du huyệt 腧穴 Acupoint
Nơi khí của tạng phủ, kinh lạc tụ lại và ra vào ở bề mặt cơ thể. Xem thêm →Kinh lạc, huyệt
Dược độc 藥毒 Toxicity of medicinals
Tính độc của vị thuốc; sách cổ chia đại độc, hữu độc, tiểu độc, cần bào chế đúng và dùng theo chỉ định. Xem thêm →Dược học, phương tễ
Dương hư 陽虛 Yang deficiency
Dương khí suy: sợ lạnh, tay chân lạnh, sắc trắng, mạch trầm trì. Bệnh nguyên, bệnh cơ
Dương minh 陽明 Yangming
Giai đoạn nhiệt thịnh ở lý: sốt cao, khát, ra mồ hôi, hoặc táo bón bụng đầy. Xem thêm →Bát cương, biện chứng
Đàm ẩm 痰飲 Phlegm and fluid retention
Sản vật bệnh lý do thủy dịch ngưng tụ; đặc là đàm, loãng là ẩm. Xem thêm →Bệnh nguyên, bệnh cơ
Đạo hãn 盜汗 Night sweats
Ra mồ hôi khi ngủ, tỉnh dậy thì hết; thường gặp ở âm hư. Bệnh nguyên, bệnh cơ
Đắc khí 得氣 Obtaining qi
Cảm giác căng, tức, tê, nặng tại huyệt khi châm – dấu hiệu kim đã tác động tới kinh khí. Kinh lạc, huyệt
Đốc mạch 督脈 Governor vessel
Mạch chạy dọc cột sống lên đầu; “bể của các kinh dương”. Xem thêm →Kinh lạc, huyệt
Đồng bệnh dị trị 同病異治 Same disease, different treatments
Cùng một bệnh nhưng chứng khác nhau thì cách chữa khác nhau. Xem thêm →Trị tắc, trị pháp
Gia giảm 加減 Modification
Thêm hoặc bớt vị thuốc, đổi liều trong bài thuốc để hợp với chứng cụ thể. Xem thêm →Dược học, phương tễ
Hạ pháp 下法 Purgation
Phép thông đại tiện, đưa tích trệ và nhiệt kết ra ngoài. Xem thêm →Trị tắc, trị pháp
Hàn 寒 Cold
Âm tà dễ tổn thương dương khí, gây ngưng trệ và co rút. Xem thêm →Bệnh nguyên, bệnh cơ
Hàn nhiệt vãng lai 寒熱往來 Alternating chills and fever
Lúc rét lúc sốt xen kẽ, dấu hiệu điển hình của bệnh thiếu dương. Xem thêm →Tứ chẩn
Hãn pháp 汗法 Sweating method
Làm ra mồ hôi để đưa tà khí ở biểu ra ngoài. Xem thêm →Trị tắc, trị pháp
Hòa pháp 和法 Harmonizing method
Hòa giải, điều hòa: dùng khi tà ở bán biểu bán lý hoặc tạng phủ bất hòa. Xem thêm →Trị tắc, trị pháp
Hoàn 丸 Pill
Dạng thuốc viên tròn, tác dụng chậm và kéo dài, tiện dùng lâu ngày. Dược học, phương tễ
Huyết 血 Blood
Chất lỏng đỏ đi trong mạch, nuôi dưỡng và làm nhu nhuận toàn thân; là cơ sở vật chất của thần. Xem thêm →Tinh – khí – huyết – tân dịch
Huyết hư 血虛 Blood deficiency
Huyết không đủ nuôi dưỡng: sắc nhợt, hoa mắt, hồi hộp, tê tay chân. Bệnh nguyên, bệnh cơ
Hư chứng 虛證 Deficiency pattern
Chính khí suy yếu là chính. Xem thêm →Bát cương, biện chứng
Khí 氣 Qi
Vật chất tinh vi luôn vận động, là động lực của mọi hoạt động sống. Xem thêm →Tinh – khí – huyết – tân dịch
Khí cơ 氣機 Qi movement
Sự vận động thăng, giáng, xuất, nhập của khí. Xem thêm →Tinh – khí – huyết – tân dịch
Khí hư 氣虛 Qi deficiency
Khí không đủ: mệt mỏi, hụt hơi, ngại nói, tự hãn, mạch hư. Bệnh nguyên, bệnh cơ
Khí trệ 氣滯 Qi stagnation
Khí vận hành không thông: đầy, trướng, đau di chuyển. Bệnh nguyên, bệnh cơ
Kinh lạc 經絡 Meridians and collaterals
Mạng lưới đường vận hành khí huyết, nối tạng phủ với toàn thân. Xem thêm →Kinh lạc, huyệt
Kinh phương 經方 Classical formulas
Các bài thuốc trong Thương hàn luận và Kim quỹ yếu lược của Trương Trọng Cảnh; cấu trúc chặt chẽ, vị ít. Xem thêm →Dược học, phương tễ
Kỳ kinh bát mạch 奇經八脈 Eight extraordinary vessels
Tám mạch Đốc, Nhâm, Xung, Đới, Âm kiểu, Dương kiểu, Âm duy, Dương duy. Xem thêm →Kinh lạc, huyệt
Lạc huyệt 絡穴 Connecting point
Huyệt nơi lạc mạch tách ra, nối hai kinh biểu lý. Xem thêm →Kinh lạc, huyệt
Lục dâm 六淫 Six excesses
Sáu thứ khí phong, hàn, thử, thấp, táo, hỏa khi trở thành nguyên nhân gây bệnh từ bên ngoài. Xem thêm →Bệnh nguyên, bệnh cơ
Lục kinh biện chứng 六經辨證 Six-meridian pattern identification
Phương pháp của Trương Trọng Cảnh chia bệnh ngoại cảm thành thái dương, dương minh, thiếu dương, thái âm, thiếu âm, quyết âm. Bát cương, biện chứng
Lục phủ 六腑 Six fu organs
Đởm, Vị, Tiểu trường, Đại trường, Bàng quang, Tam tiêu – thu nạp, truyền hóa thủy cốc. Xem thêm →Tạng tượng
Lý chứng 裏證 Interior pattern
Bệnh ở phần sâu (tạng phủ, khí huyết). Xem thêm →Bát cương, biện chứng
Mạch chẩn 脈診 Pulse diagnosis
Bắt mạch ở thốn khẩu (cổ tay) với ba bộ thốn, quan, xích. Xem thêm →Tứ chẩn
Mạch hoạt 滑脈 Slippery pulse
Mạch đi lại trơn tru như hạt châu lăn; gặp ở đàm, thực tích, phụ nữ có thai. Tứ chẩn
Mạch huyền 弦脈 Wiry pulse
Mạch căng như dây đàn; gặp ở bệnh can đởm, chứng đau, đàm ẩm. Tứ chẩn
Mạch phù 浮脈 Floating pulse
Mạch nổi, ấn nhẹ đã thấy; thường gặp ở biểu chứng. Tứ chẩn
Mạch sác 數脈 Rapid pulse
Mạch nhanh (trên 5 nhịp mỗi hơi thở); thường chủ nhiệt chứng. Tứ chẩn
Mạch trầm 沉脈 Sunken pulse
Mạch chìm, ấn mạnh mới thấy; thường gặp ở lý chứng. Tứ chẩn
Mạch trì 遲脈 Slow pulse
Mạch chậm (dưới 4 nhịp mỗi hơi thở); thường chủ hàn chứng. Tứ chẩn
Mộ huyệt 募穴 Alarm point
Huyệt ở ngực bụng, nơi khí của tạng phủ tụ lại. Xem thêm →Kinh lạc, huyệt
Ngũ du huyệt 五輸穴 Five transport points
Năm huyệt Tỉnh, Huỳnh, Du, Kinh, Hợp từ đầu chi đến khuỷu, gối trên mỗi kinh chính. Xem thêm →Kinh lạc, huyệt
Ngũ hành 五行 Five phases
Năm loại vận động Mộc, Hỏa, Thổ, Kim, Thủy cùng các quan hệ sinh, khắc, thừa, vũ giữa chúng. Xem thêm →Học thuyết nền tảng
Ngũ tạng 五臟 Five zang organs
Tâm, Can, Tỳ, Phế, Thận – các tạng có chức năng tàng trữ tinh khí. Xem thêm →Tạng tượng
Ngũ vị 五味 Five flavors
Năm vị cay, ngọt, chua, đắng, mặn (thêm nhạt, chát), mỗi vị có tác dụng riêng. Xem thêm →Dược học, phương tễ
Nguyên huyệt 原穴 Source point
Huyệt nơi nguyên khí của tạng phủ đi qua và lưu lại, thường ở quanh cổ tay, cổ chân. Xem thêm →Kinh lạc, huyệt
Nguyên khí 元氣 Source qi
Khí căn bản, bắt nguồn từ tinh tiên thiên tàng ở Thận, được hậu thiên bồi bổ. Xem thêm →Tinh – khí – huyết – tân dịch
Nhâm mạch 任脈 Conception vessel
Mạch chạy dọc đường giữa mặt trước thân; “bể của các kinh âm”. Xem thêm →Kinh lạc, huyệt
Ôn bệnh 溫病 Warm disease
Nhóm bệnh sốt cấp do ôn nhiệt tà, dễ hao tân dịch; có hệ biện chứng riêng (vệ khí dinh huyết, tam tiêu). Xem thêm →Bát cương, biện chứng
Ôn pháp 溫法 Warming method
Phép chữa làm ấm, trừ hàn khi lý hàn, dương hư. Xem thêm →Trị tắc, trị pháp
Phế chủ khí 肺主氣 Lung governs qi
Phế chủ hô hấp và chủ khí của toàn thân; tuyên phát, túc giáng. Tạng tượng
Phong 風 Wind
Tà khí đứng đầu lục dâm: nhẹ, hay đi lên, di chuyển và biến hóa nhanh. Xem thêm →Bệnh nguyên, bệnh cơ
Phù chính khu tà 扶正祛邪 Reinforce healthy qi, dispel pathogens
Nâng đỡ chính khí và trừ bỏ tà khí – hai mặt của điều trị. Xem thêm →Trị tắc, trị pháp
Phương tễ 方劑 Formula
Bài thuốc được lập theo phép chữa và nguyên tắc phối ngũ. Xem thêm →Dược học, phương tễ
Quân thần tá sứ 君臣佐使 Sovereign, minister, assistant, courier
Bốn vai trò của các vị thuốc trong một phương. Xem thêm →Dược học, phương tễ
Quy kinh 歸經 Meridian tropism
Tác dụng chọn lọc của vị thuốc lên tạng phủ, kinh lạc nhất định. Xem thêm →Dược học, phương tễ
Quyết âm 厥陰 Jueyin
Giai đoạn cuối của lục kinh, âm dương hàn nhiệt thác tạp. Xem thêm →Bát cương, biện chứng
Tà khí 邪氣 Pathogenic qi
Mọi yếu tố gây bệnh. Bệnh nguyên, bệnh cơ
Tam nhân chế nghi 三因制宜 Treatment according to time, place and person
Điều trị phải phù hợp với thời tiết, địa phương và thể trạng từng người. Xem thêm →Trị tắc, trị pháp
Tam tiêu 三焦 Triple energizer
Phủ đặc biệt gồm thượng, trung, hạ tiêu; là đường vận hành của nguyên khí và thủy dịch. Tạng tượng
Tán 散 Powder
Dạng thuốc bột, uống hoặc dùng ngoài. Dược học, phương tễ
Tạng tượng 藏象 Visceral manifestation
Học thuyết về chức năng tạng phủ và biểu hiện của chúng ra bên ngoài. Xem thêm →Tạng tượng
Tâm chủ huyết mạch 心主血脈 Heart governs blood and vessels
Tâm khí thúc đẩy huyết dịch vận hành trong mạch để nuôi dưỡng toàn thân. Tạng tượng
Tâm tàng thần 心藏神 Heart stores spirit
Tâm chủ quản hoạt động tinh thần, ý thức, tư duy. Tạng tượng
Tâm thận bất giao 心腎不交 Heart and kidney disharmony
Tâm hỏa và Thận thủy không giao hòa, gây mất ngủ, hồi hộp, mộng tinh. Xem thêm →Tạng tượng
Tân dịch 津液 Body fluids
Toàn bộ chất dịch bình thường của cơ thể; tân trong loãng, dịch đặc sánh. Xem thêm →Tinh – khí – huyết – tân dịch
Thái âm 太陰 Taiyin
Giai đoạn tỳ dương hư hàn thấp: bụng đầy, nôn, tiêu chảy, không khát. Xem thêm →Bát cương, biện chứng
Thái dương 太陽 Taiyang
Giai đoạn ngoại cảm mới phát, bệnh ở biểu: sợ lạnh, phát sốt, đau đầu gáy. Xem thêm →Bát cương, biện chứng
Thang 湯 Decoction
Dạng thuốc sắc với nước, hấp thu nhanh, dễ gia giảm. Dược học, phương tễ
Thanh pháp 清法 Clearing method
Phép chữa làm mát, trừ nhiệt khi lý nhiệt. Xem thêm →Trị tắc, trị pháp
Thăng giáng phù trầm 升降浮沉 Ascending, descending, floating, sinking
Xu hướng tác dụng của thuốc: đi lên, đi xuống, ra ngoài, vào trong. Xem thêm →Dược học, phương tễ
Thần 神 Spirit
Biểu hiện tổng thể của sự sống; cũng chỉ hoạt động tinh thần, ý thức. Tinh – khí – huyết – tân dịch
Thận âm hư 腎陰虛 Kidney yin deficiency
Âm dịch của Thận hao tổn, sinh hư nhiệt: lưng gối mỏi, ù tai, đạo hãn, nóng lòng bàn tay chân. Xem thêm →Bệnh nguyên, bệnh cơ
Thận chủ nạp khí 腎主納氣 Kidney governs qi reception
Thận giúp Phế hít khí vào sâu; thận hư thì thở nông, hụt hơi. Tạng tượng
Thận tàng tinh 腎藏精 Kidney stores essence
Thận chứa tinh tiên thiên và hậu thiên, chủ sinh trưởng, phát dục, sinh sản; là “gốc của tiên thiên”. Tạng tượng
Thấp 濕 Dampness
Âm tà nặng, đục, dính trệ, kéo dài, dễ cản trở khí cơ và tổn thương Tỳ. Xem thêm →Bệnh nguyên, bệnh cơ
Thập bát phản 十八反 Eighteen incompatibilities
Mười tám cặp vị thuốc tương phản theo y văn cổ, không dùng chung. Xem thêm →Dược học, phương tễ
Thập cửu úy 十九畏 Nineteen mutual inhibitions
Mười chín vị thuốc (chín cặp, một bộ ba) kỵ nhau theo y văn cổ. Xem thêm →Dược học, phương tễ
Thập nhị kinh mạch 十二經脈 Twelve regular meridians
12 đường kinh chính, gọi tên theo tay – chân, âm – dương và tạng phủ. Xem thêm →Kinh lạc, huyệt
Thập vấn 十問 Ten questions
Mười nhóm câu hỏi khi khám: hàn nhiệt, mồ hôi, đầu mình, đại tiểu tiện, ăn uống, ngực bụng, tai mắt, khát… Xem thêm →Tứ chẩn
Thất tình 七情 Seven emotions
Hỷ, nộ, ưu, tư, bi, khủng, kinh – khi quá mức trở thành nguyên nhân gây bệnh bên trong. Xem thêm →Bệnh nguyên, bệnh cơ
Thất tình hòa hợp 七情和合 Seven relations of compatibility
Bảy kiểu quan hệ khi phối hợp thuốc: đơn hành, tương tu, tương sử, tương úy, tương sát, tương ố, tương phản. Xem thêm →Dược học, phương tễ
Thể chất 體質 Constitution
Đặc điểm tương đối ổn định về hình thể, chức năng và tâm lý của mỗi người; cơ sở của phép đồng bệnh dị trị. Xem thêm →Học thuyết nền tảng
Thiên nhân hợp nhất 天人合一 Unity of heaven and humanity
Con người là một phần của tự nhiên, chịu ảnh hưởng của bốn mùa, ngày đêm, khí hậu, địa lý. Học thuyết nền tảng
Thiết chẩn 切診 Palpation
Bắt mạch và sờ nắn các vùng cơ thể. Xem thêm →Tứ chẩn
Thiệt chẩn 舌診 Tongue diagnosis
Xem chất lưỡi và rêu lưỡi để đánh giá khí huyết, tạng phủ và tính chất tà khí. Xem thêm →Tứ chẩn
Thiếu âm 少陰 Shaoyin
Giai đoạn tâm thận hư: mệt muốn ngủ, tay chân lạnh (hàn hóa) hoặc bứt rứt mất ngủ (nhiệt hóa). Xem thêm →Bát cương, biện chứng
Thiếu dương 少陽 Shaoyang
Giai đoạn bán biểu bán lý: hàn nhiệt vãng lai, ngực sườn đầy tức, miệng đắng. Xem thêm →Bát cương, biện chứng
Thốn 寸 Cun (body inch)
Đơn vị đo theo chính cơ thể người bệnh để xác định vị trí huyệt. Kinh lạc, huyệt
Thực chứng 實證 Excess pattern
Tà khí thịnh là chính trong khi chính khí chưa suy. Xem thêm →Bát cương, biện chứng
Tiêu bản 標本 Tip and root
Ngọn và gốc của bệnh; cấp thì trị tiêu, hoãn thì trị bản. Xem thêm →Trị tắc, trị pháp
Tiêu pháp 消法 Dispersing method
Phép tiêu tán dần các tích tụ như thực tích, đàm, ứ. Xem thêm →Trị tắc, trị pháp
Tinh 精 Essence
Vật chất cơ bản cấu thành cơ thể và duy trì sự sống, gồm tinh tiên thiên và tinh hậu thiên. Xem thêm →Tinh – khí – huyết – tân dịch
Tông khí 宗氣 Ancestral qi
Khí tụ ở ngực, do khí trời và khí thủy cốc hợp thành; chủ hô hấp và giúp Tâm hành huyết. Xem thêm →Tinh – khí – huyết – tân dịch
Trị bệnh cầu bản 治病求本 Treat the root
Chữa bệnh phải tìm đến gốc bệnh. Xem thêm →Trị tắc, trị pháp
Trị vị bệnh 治未病 Treating the not-yet-ill
Phòng bệnh khi chưa phát, ngăn bệnh truyền biến, phòng tái phát. Xem thêm →Trị tắc, trị pháp
Tứ chẩn 四診 Four examinations
Vọng (nhìn), văn (nghe, ngửi), vấn (hỏi), thiết (bắt mạch, sờ nắn). Xem thêm →Tứ chẩn
Tự hãn 自汗 Spontaneous sweating
Ra mồ hôi ban ngày không do nóng hay vận động; thường gặp ở khí hư, dương hư. Bệnh nguyên, bệnh cơ
Tứ khí 四氣 Four natures
Bốn tính hàn, lương, ôn, nhiệt của thuốc (thêm tính bình). Xem thêm →Dược học, phương tễ
Tương khắc 相克 Restraining
Quan hệ chế ước: Mộc khắc Thổ, Thổ khắc Thủy, Thủy khắc Hỏa, Hỏa khắc Kim, Kim khắc Mộc. Xem thêm →Học thuyết nền tảng
Tương sinh 相生 Engendering
Quan hệ nuôi dưỡng, thúc đẩy: Mộc sinh Hỏa, Hỏa sinh Thổ, Thổ sinh Kim, Kim sinh Thủy, Thủy sinh Mộc. Xem thêm →Học thuyết nền tảng
Tương thừa 相乘 Overwhelming
Khắc quá mức theo chiều tương khắc, do hành khắc quá mạnh hoặc hành bị khắc quá yếu. Xem thêm →Học thuyết nền tảng
Tương vũ 相侮 Rebellion
Khắc ngược lại hành vốn khắc mình (phản khắc), ví dụ Mộc vũ Kim. Xem thêm →Học thuyết nền tảng
Tỳ chủ vận hóa 脾主運化 Spleen governs transportation and transformation
Tỳ tiêu hóa, hấp thu và vận chuyển tinh vi của thủy cốc, thủy dịch; là “gốc của hậu thiên”. Tạng tượng
Tỳ hư 脾虛 Spleen deficiency
Chức năng vận hóa của Tỳ suy yếu: ăn kém, đầy bụng, phân lỏng, mệt mỏi. Xem thêm →Bệnh nguyên, bệnh cơ
Tý Ngọ lưu chú 子午流注 Midnight–noon ebb and flow
Học thuyết về sự vận hành khí huyết qua 12 kinh theo 12 canh giờ. Xem thêm →Kinh lạc, huyệt
Tỳ thống huyết 脾統血 Spleen controls blood
Tỳ khí giữ cho huyết đi trong mạch, không tràn ra ngoài. Tạng tượng
Ứ huyết 瘀血 Blood stasis
Huyết lưu thông trì trệ hoặc huyết ra ngoài mạch đọng lại. Xem thêm →Bệnh nguyên, bệnh cơ
Văn chẩn 聞診 Listening and smelling
Nghe tiếng nói, hơi thở, tiếng ho và ngửi mùi cơ thể, chất thải. Xem thêm →Tứ chẩn
Vấn chẩn 問診 Inquiry
Hỏi bệnh sử và các cảm giác chủ quan của người bệnh. Xem thêm →Tứ chẩn
Vệ khí 衛氣 Defensive qi
Khí đi ngoài mạch, bảo vệ cơ biểu, làm ấm cơ thể, điều tiết đóng mở lỗ chân lông. Xem thêm →Tinh – khí – huyết – tân dịch
Vệ khí dinh huyết 衛氣營血 Defense–qi–nutrient–blood
Bốn tầng nông sâu của ôn bệnh theo Diệp Thiên Sĩ. Bát cương, biện chứng
Vọng chẩn 望診 Inspection
Quan sát thần, sắc, hình thái, lưỡi và chất bài tiết. Xem thêm →Tứ chẩn
Y thực đồng nguyên 醫食同源 Medicine and food share one origin
Quan niệm thuốc và thức ăn cùng nguồn gốc; thức ăn cũng có tính vị, dùng để nuôi dưỡng và điều hòa. Xem thêm →Dược học, phương tễ
↑ ↓ di chuyểnEnter mởEsc đóng