Tính vị, quy kinh
Vị cay; tính ôn. Quy vào kinh Tỳ, Thận.
Công năng
Ôn tỳ chỉ tả nhiếp diên, ôn thận cố tinh súc niệu.
Chủ trị
Tỳ hàn tiêu chảy, đau bụng lạnh, chảy nhiều nước dãi, đái dầm, tiểu nhiều lần, di tinh.
Liều tham khảo
3–9 g mỗi ngày, thường dùng dạng thuốc sắc trong bài thuốc phối hợp. Liều thực tế do thầy thuốc quyết định theo thể trạng và chứng bệnh.
Kiêng kỵ
Âm hư hỏa vượng, di tinh tiểu nhiều do nhiệt.
Khi nào cần chăm sóc y tế?
Thông tin chung về an toàn khi dùng dược liệu, không dùng để chẩn đoán.
Khó thở, tức ngực hoặc đau ngực dữ dội; sưng môi, lưỡi, họng; nổi mề đay toàn thân, tím tái; ngất hoặc lơ mơ; co giật; nôn ra máu, đi ngoài phân đen; chảy máu không cầm.
Ngừng dùng ngay, gọi cấp cứu 115 hoặc đến cơ sở y tế gần nhất, mang theo gói thuốc hoặc đơn thuốc.
Buồn nôn, nôn kéo dài, đau bụng, tiêu chảy; vàng da hoặc nước tiểu sẫm màu; ngứa, phát ban; chóng mặt, hồi hộp bất thường. Nóng trong, mất ngủ, bứt rứt, chảy máu cam, tim đập nhanh.
Ngừng dùng, đến gặp bác sĩ hoặc thầy thuốc có chứng chỉ hành nghề; nói rõ đã dùng những gì và từ bao giờ.
Đang mang thai hoặc cho con bú; trẻ nhỏ, người cao tuổi; có bệnh gan, thận, tim mạch, tiểu đường, huyết áp; đang dùng thuốc chống đông, hạ huyết áp, thuốc tim, thuốc an thần hay bất kỳ thuốc tân dược nào.
Thông báo cho bác sĩ, dược sĩ mọi thuốc và dược liệu đang dùng để được tư vấn về tương tác.
Câu hỏi thường gặp
Ích trí nhân có tính gì, vị gì, vào kinh nào?
Vị cay; tính ôn; quy vào kinh Tỳ, Thận. Bộ phận thường dùng: quả chín.
Ích trí nhân có tác dụng gì?
Theo Y học cổ truyền, Ích trí nhân có công năng ôn tỳ chỉ tả nhiếp diên, ôn thận cố tinh súc niệu. Thường được nhắc đến trong: tỳ hàn tiêu chảy, đau bụng lạnh, chảy nhiều nước dãi, đái dầm, tiểu nhiều lần, di tinh.
Liều dùng Ích trí nhân mỗi ngày là bao nhiêu?
Liều tham khảo trong tài liệu chuyên ngành: 3–9 g mỗi ngày, thường phối hợp trong bài thuốc. Liều thực tế do thầy thuốc quyết định theo thể trạng và chứng bệnh; không tự tăng liều.
Ai không nên dùng Ích trí nhân?
Âm hư hỏa vượng, di tinh tiểu nhiều do nhiệt. Phụ nữ có thai, đang cho con bú, trẻ nhỏ và người đang dùng thuốc tân dược nên hỏi thầy thuốc trước khi dùng.
Vị thuốc liên quan
Cùng nhóm hoặc gần về tính vị, quy kinh
Thỏ ty tử
Semen CuscutaeTính bình · vị cay, ngọtBổ ích can thận, cố tinh súc niệu, an thai, minh mục, chỉ tả

Dâm dương hoắc
Herba EpimediiTính ôn · vị cay, ngọtBổ thận dương, mạnh gân xương, trừ phong thấp
Ba kích
Radix Morindae officinalisTính vi ôn · vị ngọt, cayBổ thận dương, mạnh gân xương, trừ phong thấp

Cẩu tích
Rhizoma CibotiiTính ôn · vị đắng, ngọtBổ can thận, mạnh lưng gối, trừ phong thấp
Đinh hương
Flos Syzygii aromaticiTính ôn · vị cayÔn trung giáng nghịch, bổ thận trợ dương
Đỗ trọng
Cortex EucommiaeTính ôn · vị ngọtBổ can thận, mạnh gân xương, an thai
Tài liệu tham khảo
- Bộ Y tế. Dược điển Việt Nam V. Hà Nội: Nhà xuất bản Y học; 2017.
- Đỗ Tất Lợi. Những cây thuốc và vị thuốc Việt Nam. Hà Nội: Nhà xuất bản Y học.
- Bộ môn Dược học cổ truyền, các trường đại học Y Dược. Giáo trình / Bài giảng Dược liệu và Dược học cổ truyền.
- Chinese Pharmacopoeia Commission. Pharmacopoeia of the People’s Republic of China (tài liệu tham khảo thêm).
Đây là danh mục tài liệu chung của chuyên mục. Nội dung được biên soạn lại, chưa dẫn nguồn đến từng trang và đang chờ kiểm duyệt chuyên môn. Phát hiện sai sót xin gửi góp ý.