Trạm Sức KhỏeCỔ TRUYỀN
  1. Trang chủ
  2. Dược liệu
  3. Thiên ma
Thiên ma – Rhizoma Gastrodiae elatae
Ảnh minh họa cây / dược liệu Rhizoma Gastrodiae elatae. Ảnh: Qwert1234, Public domain, qua Wikimedia Commons (thu nhỏ). Ảnh chỉ để nhận diện sơ bộ: có thể là cây tươi, tranh thực vật hoặc dược liệu khô, không phản ánh đủ hình dạng dược liệu đã thái phiến.
Bình can – tức phong

Thiên ma天麻

Rhizoma Gastrodiae elatae

Cập nhật lần cuối

So sánh

Tính vị, quy kinh

Vị ngọt; tính bình. Quy vào kinh Can.

Công năng

Tức phong chỉ kinh, bình ức can dương, khu phong thông lạc.

Chủ trị

Đau đầu chóng mặt, chân tay tê dại, trẻ em kinh phong, động kinh, co giật, uốn ván.

Liều tham khảo

3–9 g mỗi ngày, thường dùng dạng thuốc sắc trong bài thuốc phối hợp. Liều thực tế do thầy thuốc quyết định theo thể trạng và chứng bệnh.

Kiêng kỵ

Khí huyết hư nặng dùng thận trọng.

Có mặt trong 1 bài thuốc

Vai trò của Thiên ma trong từng phương

Bài thuốcVai tròNhómCông năng
Thiên ma câu đằng ẩmQuânTrị phongBình can tức phong, thanh nhiệt hoạt huyết, bổ ích can thận

Khi nào cần chăm sóc y tế?

Thông tin chung về an toàn khi dùng dược liệu, không dùng để chẩn đoán.

Cấp cứu ngay
Dấu hiệu

Khó thở, tức ngực hoặc đau ngực dữ dội; sưng môi, lưỡi, họng; nổi mề đay toàn thân, tím tái; ngất hoặc lơ mơ; co giật; nôn ra máu, đi ngoài phân đen; chảy máu không cầm.

Nên làm

Ngừng dùng ngay, gọi cấp cứu 115 hoặc đến cơ sở y tế gần nhất, mang theo gói thuốc hoặc đơn thuốc.

Đi khám trong ngày
Dấu hiệu

Buồn nôn, nôn kéo dài, đau bụng, tiêu chảy; vàng da hoặc nước tiểu sẫm màu; ngứa, phát ban; chóng mặt, hồi hộp bất thường. Đau đầu dữ dội đột ngột, yếu hoặc tê một bên người, nói khó, méo miệng (cấp cứu), chóng mặt kéo dài.

Nên làm

Ngừng dùng, đến gặp bác sĩ hoặc thầy thuốc có chứng chỉ hành nghề; nói rõ đã dùng những gì và từ bao giờ.

Hỏi thầy thuốc trước khi dùng
Dấu hiệu

Đang mang thai hoặc cho con bú; trẻ nhỏ, người cao tuổi; có bệnh gan, thận, tim mạch, tiểu đường, huyết áp; đang dùng thuốc chống đông, hạ huyết áp, thuốc tim, thuốc an thần hay bất kỳ thuốc tân dược nào.

Nên làm

Thông báo cho bác sĩ, dược sĩ mọi thuốc và dược liệu đang dùng để được tư vấn về tương tác.

Câu hỏi thường gặp

Thiên ma có tính gì, vị gì, vào kinh nào?

Vị ngọt; tính bình; quy vào kinh Can. Bộ phận thường dùng: thân rễ.

Thiên ma có tác dụng gì?

Theo Y học cổ truyền, Thiên ma có công năng tức phong chỉ kinh, bình ức can dương, khu phong thông lạc. Thường được nhắc đến trong: đau đầu chóng mặt, chân tay tê dại, trẻ em kinh phong, động kinh, co giật, uốn ván.

Liều dùng Thiên ma mỗi ngày là bao nhiêu?

Liều tham khảo trong tài liệu chuyên ngành: 3–9 g mỗi ngày, thường phối hợp trong bài thuốc. Liều thực tế do thầy thuốc quyết định theo thể trạng và chứng bệnh; không tự tăng liều.

Ai không nên dùng Thiên ma?

Khí huyết hư nặng dùng thận trọng. Phụ nữ có thai, đang cho con bú, trẻ nhỏ và người đang dùng thuốc tân dược nên hỏi thầy thuốc trước khi dùng.

Thiên ma có trong những bài thuốc nào?

Thiên ma có mặt trong 1 bài thuốc của trang này: Thiên ma câu đằng ẩm (vai quân).

Vị thuốc liên quan

Cùng nhóm hoặc gần về tính vị, quy kinh

Tài liệu tham khảo

  1. Bộ Y tế. Dược điển Việt Nam V. Hà Nội: Nhà xuất bản Y học; 2017.
  2. Đỗ Tất Lợi. Những cây thuốc và vị thuốc Việt Nam. Hà Nội: Nhà xuất bản Y học.
  3. Bộ môn Dược học cổ truyền, các trường đại học Y Dược. Giáo trình / Bài giảng Dược liệu và Dược học cổ truyền.
  4. Chinese Pharmacopoeia Commission. Pharmacopoeia of the People’s Republic of China (tài liệu tham khảo thêm).

Đây là danh mục tài liệu chung của chuyên mục. Nội dung được biên soạn lại, chưa dẫn nguồn đến từng trang và đang chờ kiểm duyệt chuyên môn. Phát hiện sai sót xin gửi góp ý.

↑ ↓ di chuyểnEnter mởEsc đóng