Tính vị, quy kinh
Vị đắng, cay; tính ôn. Quy vào kinh Can, Thận.
Công năng
Trừ phong thấp, cường cân cốt.
Chủ trị
Phong hàn thấp tý, lưng gối lạnh đau, chân co rút tê bại.
Liều tham khảo
4,5–9 g mỗi ngày, thường dùng dạng thuốc sắc trong bài thuốc phối hợp. Liều thực tế do thầy thuốc quyết định theo thể trạng và chứng bệnh.
Kiêng kỵ
Âm hư nội nhiệt.
Khi nào cần chăm sóc y tế?
Thông tin chung về an toàn khi dùng dược liệu, không dùng để chẩn đoán.
Khó thở, tức ngực hoặc đau ngực dữ dội; sưng môi, lưỡi, họng; nổi mề đay toàn thân, tím tái; ngất hoặc lơ mơ; co giật; nôn ra máu, đi ngoài phân đen; chảy máu không cầm.
Ngừng dùng ngay, gọi cấp cứu 115 hoặc đến cơ sở y tế gần nhất, mang theo gói thuốc hoặc đơn thuốc.
Buồn nôn, nôn kéo dài, đau bụng, tiêu chảy; vàng da hoặc nước tiểu sẫm màu; ngứa, phát ban; chóng mặt, hồi hộp bất thường. Khớp sưng nóng đỏ, sốt, tê yếu tăng dần, đau lan xuống chân tay kèm yếu liệt.
Ngừng dùng, đến gặp bác sĩ hoặc thầy thuốc có chứng chỉ hành nghề; nói rõ đã dùng những gì và từ bao giờ.
Đang mang thai hoặc cho con bú; trẻ nhỏ, người cao tuổi; có bệnh gan, thận, tim mạch, tiểu đường, huyết áp; đang dùng thuốc chống đông, hạ huyết áp, thuốc tim, thuốc an thần hay bất kỳ thuốc tân dược nào.
Thông báo cho bác sĩ, dược sĩ mọi thuốc và dược liệu đang dùng để được tư vấn về tương tác.
Câu hỏi thường gặp
Thiên niên kiện có tính gì, vị gì, vào kinh nào?
Vị đắng, cay; tính ôn; quy vào kinh Can, Thận. Bộ phận thường dùng: thân rễ.
Thiên niên kiện có tác dụng gì?
Theo Y học cổ truyền, Thiên niên kiện có công năng trừ phong thấp, cường cân cốt. Thường được nhắc đến trong: phong hàn thấp tý, lưng gối lạnh đau, chân co rút tê bại.
Liều dùng Thiên niên kiện mỗi ngày là bao nhiêu?
Liều tham khảo trong tài liệu chuyên ngành: 4,5–9 g mỗi ngày, thường phối hợp trong bài thuốc. Liều thực tế do thầy thuốc quyết định theo thể trạng và chứng bệnh; không tự tăng liều.
Ai không nên dùng Thiên niên kiện?
Âm hư nội nhiệt. Phụ nữ có thai, đang cho con bú, trẻ nhỏ và người đang dùng thuốc tân dược nên hỏi thầy thuốc trước khi dùng.
Vị thuốc liên quan
Cùng nhóm hoặc gần về tính vị, quy kinh
Khương hoạt
Rhizoma et Radix NotopterygiiTính ôn · vị cay, đắngTán hàn, khu phong, trừ thấp, chỉ thống

Ngũ gia bì
Cortex Schefflerae heptaphyllaeTính lương · vị đắng, chátKhu phong, trừ thấp, mạnh gân cốt

Tang ký sinh
Herba Loranthi gracilifoliiTính bình · vị đắng, ngọtKhu phong thấp, bổ can thận, mạnh gân xương, an thai
Độc hoạt
Radix Angelicae pubescentisTính vi ôn · vị cay, đắngKhu phong trừ thấp, thông tý chỉ thống
Ngải diệp
Herba Artemisiae vulgarisTính ôn · vị đắng, cayÔn kinh chỉ huyết, tán hàn chỉ thống, an thai; làm mồi cứu
Tần giao
Radix Gentianae macrophyllaeTính bình · vị cay, đắngKhu phong thấp, thanh thấp nhiệt, chỉ tý thống, thoái hư nhiệt
Tài liệu tham khảo
- Bộ Y tế. Dược điển Việt Nam V. Hà Nội: Nhà xuất bản Y học; 2017.
- Đỗ Tất Lợi. Những cây thuốc và vị thuốc Việt Nam. Hà Nội: Nhà xuất bản Y học.
- Bộ môn Dược học cổ truyền, các trường đại học Y Dược. Giáo trình / Bài giảng Dược liệu và Dược học cổ truyền.
- Chinese Pharmacopoeia Commission. Pharmacopoeia of the People’s Republic of China (tài liệu tham khảo thêm).
Đây là danh mục tài liệu chung của chuyên mục. Nội dung được biên soạn lại, chưa dẫn nguồn đến từng trang và đang chờ kiểm duyệt chuyên môn. Phát hiện sai sót xin gửi góp ý.