
Tính vị, quy kinh
Vị mặn, chát; tính vi hàn. Quy vào kinh Can, Đởm, Thận.
Công năng
Trọng trấn an thần, bình can tiềm dương, nhuyễn kiên tán kết, thu liễm cố sáp.
Chủ trị
Hồi hộp mất ngủ, chóng mặt, tràng nhạc, tự hãn đạo hãn, di tinh, băng lậu.
Liều tham khảo
9–30 g (sắc trước; thường dùng loại nung) mỗi ngày, thường dùng dạng thuốc sắc trong bài thuốc phối hợp. Liều thực tế do thầy thuốc quyết định theo thể trạng và chứng bệnh.
Kiêng kỵ
Thực nhiệt, thấp nhiệt chưa giải.
Có mặt trong 1 bài thuốc
Vai trò của Mẫu lệ trong từng phương
| Bài thuốc | Vai trò | Nhóm | Công năng |
|---|---|---|---|
| Kim tỏa cố tinh hoàn | Tá | Cố sáp | Bổ thận sáp tinh |
Khi nào cần chăm sóc y tế?
Thông tin chung về an toàn khi dùng dược liệu, không dùng để chẩn đoán.
Khó thở, tức ngực hoặc đau ngực dữ dội; sưng môi, lưỡi, họng; nổi mề đay toàn thân, tím tái; ngất hoặc lơ mơ; co giật; nôn ra máu, đi ngoài phân đen; chảy máu không cầm.
Ngừng dùng ngay, gọi cấp cứu 115 hoặc đến cơ sở y tế gần nhất, mang theo gói thuốc hoặc đơn thuốc.
Buồn nôn, nôn kéo dài, đau bụng, tiêu chảy; vàng da hoặc nước tiểu sẫm màu; ngứa, phát ban; chóng mặt, hồi hộp bất thường. Buồn ngủ quá mức, chóng mặt khi lái xe hoặc vận hành máy; mất ngủ kéo dài quá 2 tuần.
Ngừng dùng, đến gặp bác sĩ hoặc thầy thuốc có chứng chỉ hành nghề; nói rõ đã dùng những gì và từ bao giờ.
Đang mang thai hoặc cho con bú; trẻ nhỏ, người cao tuổi; có bệnh gan, thận, tim mạch, tiểu đường, huyết áp; đang dùng thuốc chống đông, hạ huyết áp, thuốc tim, thuốc an thần hay bất kỳ thuốc tân dược nào.
Thông báo cho bác sĩ, dược sĩ mọi thuốc và dược liệu đang dùng để được tư vấn về tương tác.
Câu hỏi thường gặp
Mẫu lệ có tính gì, vị gì, vào kinh nào?
Vị mặn, chát; tính vi hàn; quy vào kinh Can, Đởm, Thận. Bộ phận thường dùng: vỏ hàu.
Mẫu lệ có tác dụng gì?
Theo Y học cổ truyền, Mẫu lệ có công năng trọng trấn an thần, bình can tiềm dương, nhuyễn kiên tán kết, thu liễm cố sáp. Thường được nhắc đến trong: hồi hộp mất ngủ, chóng mặt, tràng nhạc, tự hãn đạo hãn, di tinh, băng lậu.
Liều dùng Mẫu lệ mỗi ngày là bao nhiêu?
Liều tham khảo trong tài liệu chuyên ngành: 9–30 g (sắc trước; thường dùng loại nung) mỗi ngày, thường phối hợp trong bài thuốc. Liều thực tế do thầy thuốc quyết định theo thể trạng và chứng bệnh; không tự tăng liều.
Ai không nên dùng Mẫu lệ?
Thực nhiệt, thấp nhiệt chưa giải. Phụ nữ có thai, đang cho con bú, trẻ nhỏ và người đang dùng thuốc tân dược nên hỏi thầy thuốc trước khi dùng.
Mẫu lệ có trong những bài thuốc nào?
Mẫu lệ có mặt trong 1 bài thuốc của trang này: Kim tỏa cố tinh hoàn (vai tá).
Vị thuốc liên quan
Cùng nhóm hoặc gần về tính vị, quy kinh
Long cốt
Os DraconisTính bình · vị ngọt, chátTrấn kinh an thần, bình can tiềm dương, thu liễm cố sáp
Toan táo nhân
Semen Ziziphi mauritianaeTính bình · vị ngọt, chuaDưỡng tâm bổ can, ninh tâm an thần, liễm hãn sinh tân

Kim tiền thảo
Herba Desmodii styracifoliiTính lương · vị ngọt, nhạtThanh thấp nhiệt, lợi niệu thông lâm, bài thạch
Bá tử nhân
Semen Platycladi orientalisTính bình · vị ngọtDưỡng tâm an thần, nhuận tràng thông tiện, chỉ hãn
Dạ giao đằng
Caulis Polygoni multifloriTính bình · vị ngọtDưỡng tâm an thần, thông lạc khu phong
Hà thủ ô đỏ
Radix Fallopiae multifloraeTính vi ôn · vị đắng, ngọt, chátBổ can thận, ích tinh huyết, làm đen râu tóc, mạnh gân xương
Tài liệu tham khảo
- Bộ Y tế. Dược điển Việt Nam V. Hà Nội: Nhà xuất bản Y học; 2017.
- Đỗ Tất Lợi. Những cây thuốc và vị thuốc Việt Nam. Hà Nội: Nhà xuất bản Y học.
- Bộ môn Dược học cổ truyền, các trường đại học Y Dược. Giáo trình / Bài giảng Dược liệu và Dược học cổ truyền.
- Chinese Pharmacopoeia Commission. Pharmacopoeia of the People’s Republic of China (tài liệu tham khảo thêm).
Đây là danh mục tài liệu chung của chuyên mục. Nội dung được biên soạn lại, chưa dẫn nguồn đến từng trang và đang chờ kiểm duyệt chuyên môn. Phát hiện sai sót xin gửi góp ý.