Trạm Sức KhỏeCỔ TRUYỀN
  1. Trang chủ
  2. Dược liệu
  3. Mẫu đơn bì
Mẫu đơn bì – Cortex Paeoniae suffruticosae
Ảnh minh họa cây / dược liệu Cortex Paeoniae suffruticosae. Ảnh: Aberlin, Public domain, qua Wikimedia Commons (thu nhỏ). Ảnh chỉ để nhận diện sơ bộ: có thể là cây tươi, tranh thực vật hoặc dược liệu khô, không phản ánh đủ hình dạng dược liệu đã thái phiến.
Thanh nhiệt

Mẫu đơn bì牡丹皮

Cortex Paeoniae suffruticosae

Cập nhật lần cuối

So sánh

Tính vị, quy kinh

Vị đắng, cay; tính vi hàn. Quy vào kinh Tâm, Can, Thận.

Công năng

Thanh nhiệt lương huyết, hoạt huyết hóa ứ.

Chủ trị

Phát ban, nôn và chảy máu cam do nhiệt, cốt chưng không mồ hôi, bế kinh, sưng đau do sang chấn.

Liều tham khảo

6–12 g mỗi ngày, thường dùng dạng thuốc sắc trong bài thuốc phối hợp. Liều thực tế do thầy thuốc quyết định theo thể trạng và chứng bệnh.

Kiêng kỵ

Phụ nữ có thai, kinh nguyệt ra nhiều.

Có mặt trong 3 bài thuốc

Vai trò của Mẫu đơn bì trong từng phương

Bài thuốcVai tròNhómCông năng
Lục vị địa hoàng hoànTáBổ íchTư bổ can thận âm
Thận khí hoànTáBổ íchÔn bổ thận dương
Tri bá địa hoàng hoànTáBổ íchTư âm giáng hỏa

Khi nào cần chăm sóc y tế?

Thông tin chung về an toàn khi dùng dược liệu, không dùng để chẩn đoán.

Cấp cứu ngay
Dấu hiệu

Khó thở, tức ngực hoặc đau ngực dữ dội; sưng môi, lưỡi, họng; nổi mề đay toàn thân, tím tái; ngất hoặc lơ mơ; co giật; nôn ra máu, đi ngoài phân đen; chảy máu không cầm.

Nên làm

Ngừng dùng ngay, gọi cấp cứu 115 hoặc đến cơ sở y tế gần nhất, mang theo gói thuốc hoặc đơn thuốc.

Đi khám trong ngày
Dấu hiệu

Buồn nôn, nôn kéo dài, đau bụng, tiêu chảy; vàng da hoặc nước tiểu sẫm màu; ngứa, phát ban; chóng mặt, hồi hộp bất thường. Tiêu chảy kéo dài, lạnh bụng, ăn kém, mệt lả sau khi dùng (thuốc hàn lương có thể làm tổn thương tỳ vị).

Nên làm

Ngừng dùng, đến gặp bác sĩ hoặc thầy thuốc có chứng chỉ hành nghề; nói rõ đã dùng những gì và từ bao giờ.

Hỏi thầy thuốc trước khi dùng
Dấu hiệu

Đang mang thai, dự định có thai hoặc cho con bú. trẻ nhỏ, người cao tuổi; có bệnh gan, thận, tim mạch, tiểu đường, huyết áp; đang dùng thuốc chống đông, hạ huyết áp, thuốc tim, thuốc an thần hay bất kỳ thuốc tân dược nào.

Nên làm

Thông báo cho bác sĩ, dược sĩ mọi thuốc và dược liệu đang dùng để được tư vấn về tương tác.

Câu hỏi thường gặp

Mẫu đơn bì có tính gì, vị gì, vào kinh nào?

Vị đắng, cay; tính vi hàn; quy vào kinh Tâm, Can, Thận. Bộ phận thường dùng: vỏ rễ.

Mẫu đơn bì có tác dụng gì?

Theo Y học cổ truyền, Mẫu đơn bì có công năng thanh nhiệt lương huyết, hoạt huyết hóa ứ. Thường được nhắc đến trong: phát ban, nôn và chảy máu cam do nhiệt, cốt chưng không mồ hôi, bế kinh, sưng đau do sang chấn.

Liều dùng Mẫu đơn bì mỗi ngày là bao nhiêu?

Liều tham khảo trong tài liệu chuyên ngành: 6–12 g mỗi ngày, thường phối hợp trong bài thuốc. Liều thực tế do thầy thuốc quyết định theo thể trạng và chứng bệnh; không tự tăng liều.

Ai không nên dùng Mẫu đơn bì?

Phụ nữ có thai, kinh nguyệt ra nhiều. Lưu ý an toàn: Không dùng khi có thai. Phụ nữ có thai, đang cho con bú, trẻ nhỏ và người đang dùng thuốc tân dược nên hỏi thầy thuốc trước khi dùng.

Mẫu đơn bì có trong những bài thuốc nào?

Mẫu đơn bì có mặt trong 3 bài thuốc của trang này: Lục vị địa hoàng hoàn (vai tá), Thận khí hoàn (vai tá), Tri bá địa hoàng hoàn (vai tá).

Vị thuốc liên quan

Cùng nhóm hoặc gần về tính vị, quy kinh

Tài liệu tham khảo

  1. Bộ Y tế. Dược điển Việt Nam V. Hà Nội: Nhà xuất bản Y học; 2017.
  2. Đỗ Tất Lợi. Những cây thuốc và vị thuốc Việt Nam. Hà Nội: Nhà xuất bản Y học.
  3. Bộ môn Dược học cổ truyền, các trường đại học Y Dược. Giáo trình / Bài giảng Dược liệu và Dược học cổ truyền.
  4. Chinese Pharmacopoeia Commission. Pharmacopoeia of the People’s Republic of China (tài liệu tham khảo thêm).

Đây là danh mục tài liệu chung của chuyên mục. Nội dung được biên soạn lại, chưa dẫn nguồn đến từng trang và đang chờ kiểm duyệt chuyên môn. Phát hiện sai sót xin gửi góp ý.

↑ ↓ di chuyểnEnter mởEsc đóng