
Tính vị, quy kinh
Vị cay, đắng; tính ôn. Quy vào kinh Tỳ, Vị, Đại trường, Tam tiêu, Đởm.
Công năng
Hành khí chỉ thống, kiện tỳ tiêu thực.
Chủ trị
Ngực bụng đầy đau, lỵ mót rặn, ăn không tiêu, không muốn ăn.
Liều tham khảo
3–6 g mỗi ngày, thường dùng dạng thuốc sắc trong bài thuốc phối hợp. Liều thực tế do thầy thuốc quyết định theo thể trạng và chứng bệnh.
Kiêng kỵ
Âm hư tân dịch thiếu, hỏa vượng.
Có mặt trong 2 bài thuốc
Vai trò của Mộc hương trong từng phương
| Bài thuốc | Vai trò | Nhóm | Công năng |
|---|---|---|---|
| Quy tỳ thang | Tá | Bổ ích | Ích khí bổ huyết, kiện tỳ dưỡng tâm |
| Hương sa lục quân tử thang | Tá | Bổ ích | Ích khí hóa đàm, hành khí hòa trung |
Khi nào cần chăm sóc y tế?
Thông tin chung về an toàn khi dùng dược liệu, không dùng để chẩn đoán.
Khó thở, tức ngực hoặc đau ngực dữ dội; sưng môi, lưỡi, họng; nổi mề đay toàn thân, tím tái; ngất hoặc lơ mơ; co giật; nôn ra máu, đi ngoài phân đen; chảy máu không cầm.
Ngừng dùng ngay, gọi cấp cứu 115 hoặc đến cơ sở y tế gần nhất, mang theo gói thuốc hoặc đơn thuốc.
Buồn nôn, nôn kéo dài, đau bụng, tiêu chảy; vàng da hoặc nước tiểu sẫm màu; ngứa, phát ban; chóng mặt, hồi hộp bất thường. Đau bụng tăng dần, nôn nhiều, bụng chướng cứng, khô miệng khát.
Ngừng dùng, đến gặp bác sĩ hoặc thầy thuốc có chứng chỉ hành nghề; nói rõ đã dùng những gì và từ bao giờ.
Đang mang thai hoặc cho con bú; trẻ nhỏ, người cao tuổi; có bệnh gan, thận, tim mạch, tiểu đường, huyết áp; đang dùng thuốc chống đông, hạ huyết áp, thuốc tim, thuốc an thần hay bất kỳ thuốc tân dược nào.
Thông báo cho bác sĩ, dược sĩ mọi thuốc và dược liệu đang dùng để được tư vấn về tương tác.
Câu hỏi thường gặp
Mộc hương có tính gì, vị gì, vào kinh nào?
Vị cay, đắng; tính ôn; quy vào kinh Tỳ, Vị, Đại trường, Tam tiêu, Đởm. Bộ phận thường dùng: rễ.
Mộc hương có tác dụng gì?
Theo Y học cổ truyền, Mộc hương có công năng hành khí chỉ thống, kiện tỳ tiêu thực. Thường được nhắc đến trong: ngực bụng đầy đau, lỵ mót rặn, ăn không tiêu, không muốn ăn.
Liều dùng Mộc hương mỗi ngày là bao nhiêu?
Liều tham khảo trong tài liệu chuyên ngành: 3–6 g mỗi ngày, thường phối hợp trong bài thuốc. Liều thực tế do thầy thuốc quyết định theo thể trạng và chứng bệnh; không tự tăng liều.
Ai không nên dùng Mộc hương?
Âm hư tân dịch thiếu, hỏa vượng. Phụ nữ có thai, đang cho con bú, trẻ nhỏ và người đang dùng thuốc tân dược nên hỏi thầy thuốc trước khi dùng.
Mộc hương có trong những bài thuốc nào?
Mộc hương có mặt trong 2 bài thuốc của trang này: Quy tỳ thang (vai tá), Hương sa lục quân tử thang (vai tá).
Vị thuốc liên quan
Cùng nhóm hoặc gần về tính vị, quy kinh
Đại phúc bì
Pericarpium ArecaeTính vi ôn · vị cayHành khí khoan trung, lợi thủy tiêu thũng
Chỉ thực
Fructus Aurantii immaturusTính vi hàn · vị đắng, cay, chuaPhá khí tiêu tích, hóa đàm trừ bĩ
Chỉ xác
Fructus AurantiiTính vi hàn · vị đắng, cay, chuaLý khí khoan trung, hành trệ tiêu trướng
Hậu phác
Cortex Magnoliae officinalisTính ôn · vị đắng, cayHành khí táo thấp, tiêu tích, giáng khí bình suyễn
Hoàng liên
Rhizoma CoptidisTính hàn · vị đắngThanh nhiệt táo thấp, tả hỏa giải độc
Hương phụ
Rhizoma CyperiTính bình · vị cay, đắng, ngọtSơ can giải uất, lý khí điều kinh, chỉ thống
Tài liệu tham khảo
- Bộ Y tế. Dược điển Việt Nam V. Hà Nội: Nhà xuất bản Y học; 2017.
- Đỗ Tất Lợi. Những cây thuốc và vị thuốc Việt Nam. Hà Nội: Nhà xuất bản Y học.
- Bộ môn Dược học cổ truyền, các trường đại học Y Dược. Giáo trình / Bài giảng Dược liệu và Dược học cổ truyền.
- Chinese Pharmacopoeia Commission. Pharmacopoeia of the People’s Republic of China (tài liệu tham khảo thêm).
Đây là danh mục tài liệu chung của chuyên mục. Nội dung được biên soạn lại, chưa dẫn nguồn đến từng trang và đang chờ kiểm duyệt chuyên môn. Phát hiện sai sót xin gửi góp ý.