
Tính vị, quy kinh
Vị ngọt, đắng; tính vi hàn. Quy vào kinh Phế, Vị.
Công năng
Dưỡng âm thanh phế, ích vị sinh tân.
Chủ trị
Ho khan do phế nhiệt táo, ho lao đờm có máu, nhiệt bệnh thương tân miệng khát.
Liều tham khảo
4,5–9 g mỗi ngày, thường dùng dạng thuốc sắc trong bài thuốc phối hợp. Liều thực tế do thầy thuốc quyết định theo thể trạng và chứng bệnh.
Kiêng kỵ
Ho do phong hàn; phản Lê lô.
Có mặt trong 1 bài thuốc
Vai trò của Sa sâm trong từng phương
| Bài thuốc | Vai trò | Nhóm | Công năng |
|---|---|---|---|
| Tang hạnh thang | Thần | Trị táo | Thanh tuyên ôn táo |
Khi nào cần chăm sóc y tế?
Thông tin chung về an toàn khi dùng dược liệu, không dùng để chẩn đoán.
Khó thở, tức ngực hoặc đau ngực dữ dội; sưng môi, lưỡi, họng; nổi mề đay toàn thân, tím tái; ngất hoặc lơ mơ; co giật; nôn ra máu, đi ngoài phân đen; chảy máu không cầm.
Ngừng dùng ngay, gọi cấp cứu 115 hoặc đến cơ sở y tế gần nhất, mang theo gói thuốc hoặc đơn thuốc.
Buồn nôn, nôn kéo dài, đau bụng, tiêu chảy; vàng da hoặc nước tiểu sẫm màu; ngứa, phát ban; chóng mặt, hồi hộp bất thường. Đầy bụng, tiêu chảy, ăn kém, người nặng nề sau khi dùng (thuốc tư âm dễ gây nê trệ).
Ngừng dùng, đến gặp bác sĩ hoặc thầy thuốc có chứng chỉ hành nghề; nói rõ đã dùng những gì và từ bao giờ.
Đang mang thai hoặc cho con bú; trẻ nhỏ, người cao tuổi; có bệnh gan, thận, tim mạch, tiểu đường, huyết áp; đang dùng thuốc chống đông, hạ huyết áp, thuốc tim, thuốc an thần hay bất kỳ thuốc tân dược nào.
Thông báo cho bác sĩ, dược sĩ mọi thuốc và dược liệu đang dùng để được tư vấn về tương tác.
Câu hỏi thường gặp
Sa sâm có tính gì, vị gì, vào kinh nào?
Vị ngọt, đắng; tính vi hàn; quy vào kinh Phế, Vị. Bộ phận thường dùng: rễ (bắc sa sâm).
Sa sâm có tác dụng gì?
Theo Y học cổ truyền, Sa sâm có công năng dưỡng âm thanh phế, ích vị sinh tân. Thường được nhắc đến trong: ho khan do phế nhiệt táo, ho lao đờm có máu, nhiệt bệnh thương tân miệng khát.
Liều dùng Sa sâm mỗi ngày là bao nhiêu?
Liều tham khảo trong tài liệu chuyên ngành: 4,5–9 g mỗi ngày, thường phối hợp trong bài thuốc. Liều thực tế do thầy thuốc quyết định theo thể trạng và chứng bệnh; không tự tăng liều.
Ai không nên dùng Sa sâm?
Ho do phong hàn; phản Lê lô. Phụ nữ có thai, đang cho con bú, trẻ nhỏ và người đang dùng thuốc tân dược nên hỏi thầy thuốc trước khi dùng.
Sa sâm có trong những bài thuốc nào?
Sa sâm có mặt trong 1 bài thuốc của trang này: Tang hạnh thang (vai thần).
Vị thuốc liên quan
Cùng nhóm hoặc gần về tính vị, quy kinh
Mạch môn
Radix Ophiopogonis japoniciTính vi hàn · vị ngọt, đắngDưỡng âm sinh tân, nhuận phế thanh tâm
Ngọc trúc
Rhizoma Polygonati odoratiTính vi hàn · vị ngọtDưỡng âm nhuận táo, sinh tân chỉ khát
Bạch cập
Rhizoma Bletillae striataeTính vi hàn · vị đắng, ngọt, chátThu liễm chỉ huyết, tiêu thũng sinh cơ
Huyền sâm
Radix ScrophulariaeTính vi hàn · vị ngọt, đắng, mặnThanh nhiệt lương huyết, tả hỏa giải độc, tư âm
Thạch hộc
Herba DendrobiiTính vi hàn · vị ngọtÍch vị sinh tân, tư âm thanh nhiệt
Thiên hoa phấn
Radix TrichosanthisTính vi hàn · vị ngọt, đắngThanh nhiệt sinh tân, thanh phế nhuận táo, tiêu thũng bài nùng
Tài liệu tham khảo
- Bộ Y tế. Dược điển Việt Nam V. Hà Nội: Nhà xuất bản Y học; 2017.
- Đỗ Tất Lợi. Những cây thuốc và vị thuốc Việt Nam. Hà Nội: Nhà xuất bản Y học.
- Bộ môn Dược học cổ truyền, các trường đại học Y Dược. Giáo trình / Bài giảng Dược liệu và Dược học cổ truyền.
- Chinese Pharmacopoeia Commission. Pharmacopoeia of the People’s Republic of China (tài liệu tham khảo thêm).
Đây là danh mục tài liệu chung của chuyên mục. Nội dung được biên soạn lại, chưa dẫn nguồn đến từng trang và đang chờ kiểm duyệt chuyên môn. Phát hiện sai sót xin gửi góp ý.