Tính vị, quy kinh
Vị ngọt, cay; tính ôn. Quy vào kinh Tỳ, Vị.
Công năng
Tiêu thực hòa vị.
Chủ trị
Thức ăn tích trệ, bụng đầy, ăn kém, tiêu chảy.
Liều tham khảo
6–15 g mỗi ngày, thường dùng dạng thuốc sắc trong bài thuốc phối hợp. Liều thực tế do thầy thuốc quyết định theo thể trạng và chứng bệnh.
Kiêng kỵ
Vị hỏa thịnh, tỳ âm hư.
Có mặt trong 3 bài thuốc
Vai trò của Thần khúc trong từng phương
| Bài thuốc | Vai trò | Nhóm | Công năng |
|---|---|---|---|
| Việt cúc hoàn | Thần | Lý khí | Hành khí giải uất |
| Bảo hòa hoàn | Thần | Tiêu đạo | Tiêu thực hòa vị |
| Chỉ thực đạo trệ hoàn | Thần | Tiêu đạo | Tiêu thực đạo trệ, thanh nhiệt trừ thấp |
Khi nào cần chăm sóc y tế?
Thông tin chung về an toàn khi dùng dược liệu, không dùng để chẩn đoán.
Khó thở, tức ngực hoặc đau ngực dữ dội; sưng môi, lưỡi, họng; nổi mề đay toàn thân, tím tái; ngất hoặc lơ mơ; co giật; nôn ra máu, đi ngoài phân đen; chảy máu không cầm.
Ngừng dùng ngay, gọi cấp cứu 115 hoặc đến cơ sở y tế gần nhất, mang theo gói thuốc hoặc đơn thuốc.
Buồn nôn, nôn kéo dài, đau bụng, tiêu chảy; vàng da hoặc nước tiểu sẫm màu; ngứa, phát ban; chóng mặt, hồi hộp bất thường. Đau bụng dữ dội, nôn liên tục, bụng chướng cứng, không đi ngoài hoặc không trung tiện.
Ngừng dùng, đến gặp bác sĩ hoặc thầy thuốc có chứng chỉ hành nghề; nói rõ đã dùng những gì và từ bao giờ.
Đang mang thai hoặc cho con bú; trẻ nhỏ, người cao tuổi; có bệnh gan, thận, tim mạch, tiểu đường, huyết áp; đang dùng thuốc chống đông, hạ huyết áp, thuốc tim, thuốc an thần hay bất kỳ thuốc tân dược nào.
Thông báo cho bác sĩ, dược sĩ mọi thuốc và dược liệu đang dùng để được tư vấn về tương tác.
Câu hỏi thường gặp
Thần khúc có tính gì, vị gì, vào kinh nào?
Vị ngọt, cay; tính ôn; quy vào kinh Tỳ, Vị. Bộ phận thường dùng: chế phẩm lên men từ bột mì và dược liệu.
Thần khúc có tác dụng gì?
Theo Y học cổ truyền, Thần khúc có công năng tiêu thực hòa vị. Thường được nhắc đến trong: thức ăn tích trệ, bụng đầy, ăn kém, tiêu chảy.
Liều dùng Thần khúc mỗi ngày là bao nhiêu?
Liều tham khảo trong tài liệu chuyên ngành: 6–15 g mỗi ngày, thường phối hợp trong bài thuốc. Liều thực tế do thầy thuốc quyết định theo thể trạng và chứng bệnh; không tự tăng liều.
Ai không nên dùng Thần khúc?
Vị hỏa thịnh, tỳ âm hư. Phụ nữ có thai, đang cho con bú, trẻ nhỏ và người đang dùng thuốc tân dược nên hỏi thầy thuốc trước khi dùng.
Thần khúc có trong những bài thuốc nào?
Thần khúc có mặt trong 3 bài thuốc của trang này: Việt cúc hoàn (vai thần), Bảo hòa hoàn (vai thần), Chỉ thực đạo trệ hoàn (vai thần).
Vị thuốc liên quan
Cùng nhóm hoặc gần về tính vị, quy kinh
La bặc tử
Semen RaphaniTính bình · vị cay, ngọtTiêu thực trừ trướng, giáng khí hóa đàm
Kê nội kim
Endothelium Corneum Gigeriae GalliTính bình · vị ngọtKiện vị tiêu thực, sáp tinh chỉ di, thông lâm hóa thạch
Mạch nha
Fructus Hordei germinatusTính bình · vị ngọtHành khí tiêu thực, kiện tỳ khai vị, hồi nhũ
Sơn tra
Fructus MaliTính vi ôn · vị chua, ngọtTiêu thực hóa tích, hành khí tán ứ
Bạch truật
Rhizoma Atractylodis macrocephalaeTính ôn · vị đắng, ngọtKiện tỳ ích khí, táo thấp lợi thủy, chỉ hãn, an thai
Bán hạ
Rhizoma PinelliaeTính ôn · vị cayTáo thấp hóa đàm, giáng nghịch chỉ ẩu, tiêu bĩ tán kết
Tài liệu tham khảo
- Bộ Y tế. Dược điển Việt Nam V. Hà Nội: Nhà xuất bản Y học; 2017.
- Đỗ Tất Lợi. Những cây thuốc và vị thuốc Việt Nam. Hà Nội: Nhà xuất bản Y học.
- Bộ môn Dược học cổ truyền, các trường đại học Y Dược. Giáo trình / Bài giảng Dược liệu và Dược học cổ truyền.
- Chinese Pharmacopoeia Commission. Pharmacopoeia of the People’s Republic of China (tài liệu tham khảo thêm).
Đây là danh mục tài liệu chung của chuyên mục. Nội dung được biên soạn lại, chưa dẫn nguồn đến từng trang và đang chờ kiểm duyệt chuyên môn. Phát hiện sai sót xin gửi góp ý.