
Tính vị, quy kinh
Vị cay, đắng; tính nhiệt. Quy vào kinh Can, Tỳ, Vị, Thận.
Công năng
Tán hàn chỉ thống, giáng nghịch chỉ ẩu, trợ dương chỉ tả.
Chủ trị
Đau đầu đỉnh do quyết âm, đau bụng do hàn, nôn ợ chua, cước khí, tiêu chảy.
Liều tham khảo
1,5–4,5 g mỗi ngày, thường dùng dạng thuốc sắc trong bài thuốc phối hợp. Liều thực tế do thầy thuốc quyết định theo thể trạng và chứng bệnh.
Kiêng kỵ
Âm hư hỏa vượng; không dùng liều cao kéo dài.
Có mặt trong 2 bài thuốc
Vai trò của Ngô thù du trong từng phương
| Bài thuốc | Vai trò | Nhóm | Công năng |
|---|---|---|---|
| Ngô thù du thang | Quân | Ôn lý | Ôn trung bổ hư, giáng nghịch chỉ ẩu |
| Tả kim hoàn | Thần | Thanh nhiệt | Thanh tả can hỏa, giáng nghịch chỉ ẩu |
Khi nào cần chăm sóc y tế?
Thông tin chung về an toàn khi dùng dược liệu, không dùng để chẩn đoán.
Khó thở, tức ngực hoặc đau ngực dữ dội; sưng môi, lưỡi, họng; nổi mề đay toàn thân, tím tái; ngất hoặc lơ mơ; co giật; nôn ra máu, đi ngoài phân đen; chảy máu không cầm. Nghi ngộ độc: tê môi lưỡi, tê lan tay chân, chóng mặt, hồi hộp, tim đập chậm hoặc loạn nhịp, yếu cơ, nôn nhiều, vã mồ hôi lạnh.
Ngừng dùng ngay, gọi cấp cứu 115 hoặc đến cơ sở y tế gần nhất, mang theo gói thuốc hoặc đơn thuốc.
Buồn nôn, nôn kéo dài, đau bụng, tiêu chảy; vàng da hoặc nước tiểu sẫm màu; ngứa, phát ban; chóng mặt, hồi hộp bất thường. Nóng trong, khô miệng, nổi mụn, chảy máu cam, bứt rứt, tim đập nhanh.
Ngừng dùng, đến gặp bác sĩ hoặc thầy thuốc có chứng chỉ hành nghề; nói rõ đã dùng những gì và từ bao giờ.
Đang mang thai hoặc cho con bú; trẻ nhỏ, người cao tuổi; có bệnh gan, thận, tim mạch, tiểu đường, huyết áp; đang dùng thuốc chống đông, hạ huyết áp, thuốc tim, thuốc an thần hay bất kỳ thuốc tân dược nào.
Thông báo cho bác sĩ, dược sĩ mọi thuốc và dược liệu đang dùng để được tư vấn về tương tác.
Câu hỏi thường gặp
Ngô thù du có tính gì, vị gì, vào kinh nào?
Vị cay, đắng; tính nhiệt; quy vào kinh Can, Tỳ, Vị, Thận. Bộ phận thường dùng: quả gần chín.
Ngô thù du có tác dụng gì?
Theo Y học cổ truyền, Ngô thù du có công năng tán hàn chỉ thống, giáng nghịch chỉ ẩu, trợ dương chỉ tả. Thường được nhắc đến trong: đau đầu đỉnh do quyết âm, đau bụng do hàn, nôn ợ chua, cước khí, tiêu chảy.
Liều dùng Ngô thù du mỗi ngày là bao nhiêu?
Liều tham khảo trong tài liệu chuyên ngành: 1,5–4,5 g mỗi ngày, thường phối hợp trong bài thuốc. Liều thực tế do thầy thuốc quyết định theo thể trạng và chứng bệnh; không tự tăng liều.
Ai không nên dùng Ngô thù du?
Âm hư hỏa vượng; không dùng liều cao kéo dài. Lưu ý an toàn: Hơi độc – dùng liều thấp. Phụ nữ có thai, đang cho con bú, trẻ nhỏ và người đang dùng thuốc tân dược nên hỏi thầy thuốc trước khi dùng.
Ngô thù du có trong những bài thuốc nào?
Ngô thù du có mặt trong 2 bài thuốc của trang này: Ngô thù du thang (vai quân), Tả kim hoàn (vai thần).
Vị thuốc liên quan
Cùng nhóm hoặc gần về tính vị, quy kinh
Tiểu hồi
Fructus FoeniculiTính ôn · vị cayTán hàn chỉ thống, lý khí hòa vị
Can khương
Rhizoma ZingiberisTính nhiệt · vị cayÔn trung tán hàn, hồi dương thông mạch, ôn phế hóa ẩm
Nhục quế
Cortex CinnamomiTính nhiệt · vị cay, ngọtBổ hỏa trợ dương, dẫn hỏa quy nguyên, tán hàn chỉ thống, ôn thông kinh mạch
Đinh hương
Flos Syzygii aromaticiTính ôn · vị cayÔn trung giáng nghịch, bổ thận trợ dương
Phụ tử
Radix Aconiti lateralis praeparataTính nhiệt · vị cay, ngọtHồi dương cứu nghịch, bổ hỏa trợ dương, tán hàn chỉ thống
Ngải diệp
Herba Artemisiae vulgarisTính ôn · vị đắng, cayÔn kinh chỉ huyết, tán hàn chỉ thống, an thai; làm mồi cứu
Tài liệu tham khảo
- Bộ Y tế. Dược điển Việt Nam V. Hà Nội: Nhà xuất bản Y học; 2017.
- Đỗ Tất Lợi. Những cây thuốc và vị thuốc Việt Nam. Hà Nội: Nhà xuất bản Y học.
- Bộ môn Dược học cổ truyền, các trường đại học Y Dược. Giáo trình / Bài giảng Dược liệu và Dược học cổ truyền.
- Chinese Pharmacopoeia Commission. Pharmacopoeia of the People’s Republic of China (tài liệu tham khảo thêm).
Đây là danh mục tài liệu chung của chuyên mục. Nội dung được biên soạn lại, chưa dẫn nguồn đến từng trang và đang chờ kiểm duyệt chuyên môn. Phát hiện sai sót xin gửi góp ý.