
Tính vị, quy kinh
Vị cay, ngọt; tính nhiệt. Quy vào kinh Thận, Tỳ, Tâm, Can.
Công năng
Bổ hỏa trợ dương, dẫn hỏa quy nguyên, tán hàn chỉ thống, ôn thông kinh mạch.
Chủ trị
Thận dương hư, lưng gối lạnh đau, bụng lạnh đau, bế kinh thống kinh do hàn.
Liều tham khảo
1–5 g mỗi ngày, thường dùng dạng thuốc sắc trong bài thuốc phối hợp. Liều thực tế do thầy thuốc quyết định theo thể trạng và chứng bệnh.
Kiêng kỵ
Âm hư hỏa vượng, chứng xuất huyết, phụ nữ có thai; úy Xích thạch chi.
Có mặt trong 3 bài thuốc
Vai trò của Nhục quế trong từng phương
| Bài thuốc | Vai trò | Nhóm | Công năng |
|---|---|---|---|
| Thập toàn đại bổ thang | Tá | Bổ ích | Ôn bổ khí huyết |
| Tô tử giáng khí thang | Tá | Lý khí | Giáng khí bình suyễn, khử đàm chỉ khái |
| Độc hoạt tang ký sinh thang | Thần | Trị phong | Khu phong thấp, chỉ tý thống, ích can thận, bổ khí huyết |
Khi nào cần chăm sóc y tế?
Thông tin chung về an toàn khi dùng dược liệu, không dùng để chẩn đoán.
Khó thở, tức ngực hoặc đau ngực dữ dội; sưng môi, lưỡi, họng; nổi mề đay toàn thân, tím tái; ngất hoặc lơ mơ; co giật; nôn ra máu, đi ngoài phân đen; chảy máu không cầm.
Ngừng dùng ngay, gọi cấp cứu 115 hoặc đến cơ sở y tế gần nhất, mang theo gói thuốc hoặc đơn thuốc.
Buồn nôn, nôn kéo dài, đau bụng, tiêu chảy; vàng da hoặc nước tiểu sẫm màu; ngứa, phát ban; chóng mặt, hồi hộp bất thường. Nóng trong, khô miệng, nổi mụn, chảy máu cam, bứt rứt, tim đập nhanh.
Ngừng dùng, đến gặp bác sĩ hoặc thầy thuốc có chứng chỉ hành nghề; nói rõ đã dùng những gì và từ bao giờ.
Đang mang thai, dự định có thai hoặc cho con bú. trẻ nhỏ, người cao tuổi; có bệnh gan, thận, tim mạch, tiểu đường, huyết áp; đang dùng thuốc chống đông, hạ huyết áp, thuốc tim, thuốc an thần hay bất kỳ thuốc tân dược nào.
Thông báo cho bác sĩ, dược sĩ mọi thuốc và dược liệu đang dùng để được tư vấn về tương tác.
Câu hỏi thường gặp
Nhục quế có tính gì, vị gì, vào kinh nào?
Vị cay, ngọt; tính nhiệt; quy vào kinh Thận, Tỳ, Tâm, Can. Bộ phận thường dùng: vỏ thân.
Nhục quế có tác dụng gì?
Theo Y học cổ truyền, Nhục quế có công năng bổ hỏa trợ dương, dẫn hỏa quy nguyên, tán hàn chỉ thống, ôn thông kinh mạch. Thường được nhắc đến trong: thận dương hư, lưng gối lạnh đau, bụng lạnh đau, bế kinh thống kinh do hàn.
Liều dùng Nhục quế mỗi ngày là bao nhiêu?
Liều tham khảo trong tài liệu chuyên ngành: 1–5 g mỗi ngày, thường phối hợp trong bài thuốc. Liều thực tế do thầy thuốc quyết định theo thể trạng và chứng bệnh; không tự tăng liều.
Ai không nên dùng Nhục quế?
Âm hư hỏa vượng, chứng xuất huyết, phụ nữ có thai; úy Xích thạch chi. Lưu ý an toàn: Không dùng khi có thai. Phụ nữ có thai, đang cho con bú, trẻ nhỏ và người đang dùng thuốc tân dược nên hỏi thầy thuốc trước khi dùng.
Nhục quế có trong những bài thuốc nào?
Nhục quế có mặt trong 3 bài thuốc của trang này: Thập toàn đại bổ thang (vai tá), Tô tử giáng khí thang (vai tá), Độc hoạt tang ký sinh thang (vai thần).
Nhục quế khác Quế chi thế nào?
Nhục quế (vị cay, ngọt, tính nhiệt, quy kinh Thận, Tỳ, Tâm, Can) có công năng: bổ hỏa trợ dương, dẫn hỏa quy nguyên, tán hàn chỉ thống, ôn thông kinh mạch. Quế chi (vị cay, ngọt, tính ôn, quy kinh Tâm, Phế, Bàng quang) có công năng: phát hãn giải cơ, ôn thông kinh mạch, trợ dương hóa khí. Hai vị không dùng thay thế cho nhau nếu chưa có chỉ định của thầy thuốc.
Vị thuốc liên quan
Cùng nhóm hoặc gần về tính vị, quy kinh
Phụ tử
Radix Aconiti lateralis praeparataTính nhiệt · vị cay, ngọtHồi dương cứu nghịch, bổ hỏa trợ dương, tán hàn chỉ thống
Can khương
Rhizoma ZingiberisTính nhiệt · vị cayÔn trung tán hàn, hồi dương thông mạch, ôn phế hóa ẩm

Ngô thù du
Fructus Evodiae rutaecarpaeTính nhiệt · vị cay, đắngTán hàn chỉ thống, giáng nghịch chỉ ẩu, trợ dương chỉ tả
Tiểu hồi
Fructus FoeniculiTính ôn · vị cayTán hàn chỉ thống, lý khí hòa vị
Đinh hương
Flos Syzygii aromaticiTính ôn · vị cayÔn trung giáng nghịch, bổ thận trợ dương
Đương quy
Radix Angelicae sinensisTính ôn · vị ngọt, cayBổ huyết hoạt huyết, điều kinh chỉ thống, nhuận tràng thông tiện
Tài liệu tham khảo
- Bộ Y tế. Dược điển Việt Nam V. Hà Nội: Nhà xuất bản Y học; 2017.
- Đỗ Tất Lợi. Những cây thuốc và vị thuốc Việt Nam. Hà Nội: Nhà xuất bản Y học.
- Bộ môn Dược học cổ truyền, các trường đại học Y Dược. Giáo trình / Bài giảng Dược liệu và Dược học cổ truyền.
- Chinese Pharmacopoeia Commission. Pharmacopoeia of the People’s Republic of China (tài liệu tham khảo thêm).
Đây là danh mục tài liệu chung của chuyên mục. Nội dung được biên soạn lại, chưa dẫn nguồn đến từng trang và đang chờ kiểm duyệt chuyên môn. Phát hiện sai sót xin gửi góp ý.