Tính vị, quy kinh
Vị cay, đắng; tính ôn. Quy vào kinh Phế.
Công năng
Nhuận phế hạ khí, tiêu đàm chỉ khái.
Chủ trị
Ho mới hoặc lâu ngày, đờm nhiều, ho ra máu do lao.
Liều tham khảo
4,5–9 g mỗi ngày, thường dùng dạng thuốc sắc trong bài thuốc phối hợp. Liều thực tế do thầy thuốc quyết định theo thể trạng và chứng bệnh.
Kiêng kỵ
Ho do thực nhiệt.
Khi nào cần chăm sóc y tế?
Thông tin chung về an toàn khi dùng dược liệu, không dùng để chẩn đoán.
Khó thở, tức ngực hoặc đau ngực dữ dội; sưng môi, lưỡi, họng; nổi mề đay toàn thân, tím tái; ngất hoặc lơ mơ; co giật; nôn ra máu, đi ngoài phân đen; chảy máu không cầm.
Ngừng dùng ngay, gọi cấp cứu 115 hoặc đến cơ sở y tế gần nhất, mang theo gói thuốc hoặc đơn thuốc.
Buồn nôn, nôn kéo dài, đau bụng, tiêu chảy; vàng da hoặc nước tiểu sẫm màu; ngứa, phát ban; chóng mặt, hồi hộp bất thường. Ho ra máu, sốt cao, khó thở, ho kéo dài quá 2 tuần.
Ngừng dùng, đến gặp bác sĩ hoặc thầy thuốc có chứng chỉ hành nghề; nói rõ đã dùng những gì và từ bao giờ.
Đang mang thai hoặc cho con bú; trẻ nhỏ, người cao tuổi; có bệnh gan, thận, tim mạch, tiểu đường, huyết áp; đang dùng thuốc chống đông, hạ huyết áp, thuốc tim, thuốc an thần hay bất kỳ thuốc tân dược nào.
Thông báo cho bác sĩ, dược sĩ mọi thuốc và dược liệu đang dùng để được tư vấn về tương tác.
Câu hỏi thường gặp
Tử uyển có tính gì, vị gì, vào kinh nào?
Vị cay, đắng; tính ôn; quy vào kinh Phế. Bộ phận thường dùng: rễ và thân rễ.
Tử uyển có tác dụng gì?
Theo Y học cổ truyền, Tử uyển có công năng nhuận phế hạ khí, tiêu đàm chỉ khái. Thường được nhắc đến trong: ho mới hoặc lâu ngày, đờm nhiều, ho ra máu do lao.
Liều dùng Tử uyển mỗi ngày là bao nhiêu?
Liều tham khảo trong tài liệu chuyên ngành: 4,5–9 g mỗi ngày, thường phối hợp trong bài thuốc. Liều thực tế do thầy thuốc quyết định theo thể trạng và chứng bệnh; không tự tăng liều.
Ai không nên dùng Tử uyển?
Ho do thực nhiệt. Phụ nữ có thai, đang cho con bú, trẻ nhỏ và người đang dùng thuốc tân dược nên hỏi thầy thuốc trước khi dùng.
Vị thuốc liên quan
Cùng nhóm hoặc gần về tính vị, quy kinh
Bạch giới tử
Semen Sinapis albaeTính ôn · vị cayÔn phế hóa đàm, lợi khí tán kết, thông lạc chỉ thống
Bán hạ
Rhizoma PinelliaeTính ôn · vị cayTáo thấp hóa đàm, giáng nghịch chỉ ẩu, tiêu bĩ tán kết
Cát cánh
Radix Platycodi grandifloriTính bình · vị đắng, cayTuyên phế, lợi hầu, khử đàm, bài nùng
Tiền hồ
Radix PeucedaniTính vi hàn · vị đắng, cayGiáng khí hóa đàm, tán phong thanh nhiệt
Tô tử
Fructus PerillaeTính ôn · vị cayGiáng khí tiêu đàm, bình suyễn chỉ khái, nhuận tràng
Hạnh nhân
Semen Armeniacae amarumTính vi ôn · vị đắngGiáng khí chỉ khái bình suyễn, nhuận tràng thông tiện
Tài liệu tham khảo
- Bộ Y tế. Dược điển Việt Nam V. Hà Nội: Nhà xuất bản Y học; 2017.
- Đỗ Tất Lợi. Những cây thuốc và vị thuốc Việt Nam. Hà Nội: Nhà xuất bản Y học.
- Bộ môn Dược học cổ truyền, các trường đại học Y Dược. Giáo trình / Bài giảng Dược liệu và Dược học cổ truyền.
- Chinese Pharmacopoeia Commission. Pharmacopoeia of the People’s Republic of China (tài liệu tham khảo thêm).
Đây là danh mục tài liệu chung của chuyên mục. Nội dung được biên soạn lại, chưa dẫn nguồn đến từng trang và đang chờ kiểm duyệt chuyên môn. Phát hiện sai sót xin gửi góp ý.