Trạm Sức KhỏeCỔ TRUYỀN
  1. Trang chủ
  2. Lý luận
  3. Châm cứu và cứu ngải – nguyên lý và an toàn
Nguyên tắc điều trị · Bài 17/21

Châm cứu và cứu ngải – nguyên lý và an toàn

針灸

Châm cứu và cứu ngải tác động lên huyệt vị trên đường kinh để điều hòa khí huyết. Bài giới thiệu nguyên lý, cách chọn huyệt ở mức lý luận, chống chỉ định và lưu ý an toàn – không hướng dẫn kỹ thuật.

Cập nhật lần cuối Khoảng 2 phút đọc

Nguyên lý

Theo hệ thống kinh lạc, khí huyết vận hành trong các đường kinh; huyệt là nơi khí của kinh và tạng phủ ra vào ở bề mặt cơ thể. Kích thích đúng huyệt có thể thông kinh hoạt lạc, điều hòa khí huyết, phù chính khu tà.

  • Châm: dùng kim vô trùng tác động lên huyệt.
  • Cứu: dùng sức nóng của mồi ngải (ngải cứu) hơ trên hoặc gần huyệt, phù hợp với chứng hàn, hư hàn.
  • Các phương pháp liên quan: điện châm, thủy châm, nhĩ châm, giác hơi, xoa bóp bấm huyệt.

Chọn huyệt ở mức lý luận

Các nguyên tắc cổ điển, chi tiết xem huyệt vị:

  • Tại chỗ – chọn huyệt ở vùng đau.
  • Lân cận và theo đường kinh ở xa – ví dụ “vùng đầu mặt chọn Hợp cốc”.
  • Theo chứng – chọn huyệt theo triệu chứng.
  • Theo huyệt đặc định – ngũ du huyệt, nguyên huyệt, lạc huyệt, mộ huyệt, bối du huyệt…
  • Theo thời gian – tý ngọ lưu chú (xem đồng hồ kinh lạc).

Chống chỉ định và thận trọng

Một số tình huống không châm cứu hoặc chỉ do thầy thuốc chuyên môn cân nhắc:

  • Phụ nữ có thai: không châm một số huyệt vùng bụng, thắt lưng, Hợp cốc, Tam âm giao…
  • Rối loạn đông máu, đang dùng thuốc chống đông.
  • Vùng da nhiễm trùng, loét, khối u.
  • Người quá đói, quá mệt, vừa uống rượu, đang say, quá sợ hãi.
  • Trẻ nhỏ, người suy kiệt nặng.
  • Một số huyệt vùng cổ, ngực lưng – nguy cơ tổn thương cơ quan bên dưới nếu châm sai độ sâu.

Biến chứng có thể gặp

Choáng châm (xây xẩm, vã mồ hôi), bầm tím, đau kéo dài, nhiễm trùng, gãy kim, tràn khí màng phổi nếu châm sai kỹ thuật. Kim phải vô trùng, dùng một lần.

Lưu ý

Trang chỉ trình bày nguyên lý để học tập. Không tự châm, tự cứu hoặc tự bấm huyệt trị bệnh dựa vào thông tin trên trang; vị trí huyệt trên mô hình 3D chỉ là ước lượng minh họa. Hãy đến cơ sở có thầy thuốc được cấp chứng chỉ hành nghề.

Đã nắm được bài này?
Đánh dấu để theo dõi tiến độ trong lộ trình.
↑ ↓ di chuyểnEnter mởEsc đóng