Trạm Sức KhỏeCỔ TRUYỀN
  1. Trang chủ
  2. Dược liệu
  3. Bạc hà
Bạc hà – Herba Menthae
Ảnh minh họa cây / dược liệu Herba Menthae. Ảnh: Ivar Leidus, CC BY-SA 3.0, qua Wikimedia Commons (thu nhỏ). Ảnh chỉ để nhận diện sơ bộ: có thể là cây tươi, tranh thực vật hoặc dược liệu khô, không phản ánh đủ hình dạng dược liệu đã thái phiến.
Giải biểu

Bạc hà薄荷

Herba Menthae

Cập nhật lần cuối

So sánh

Tính vị, quy kinh

Vị cay; tính lương. Quy vào kinh Phế, Can.

Công năng

Sơ tán phong nhiệt, thanh lợi đầu mắt, lợi hầu, thấu chẩn, sơ can giải uất.

Chủ trị

Cảm phong nhiệt, đau đầu, mắt đỏ, đau họng, sởi mọc chậm, ngực sườn đầy tức.

Liều tham khảo

3–6 g (cho sau) mỗi ngày, thường dùng dạng thuốc sắc trong bài thuốc phối hợp. Liều thực tế do thầy thuốc quyết định theo thể trạng và chứng bệnh.

Kiêng kỵ

Biểu hư nhiều mồ hôi, âm hư huyết táo; trẻ nhỏ không xông tinh dầu.

Có mặt trong 4 bài thuốc

Vai trò của Bạc hà trong từng phương

Bài thuốcVai tròNhómCông năng
Ngân kiều tánThầnGiải biểuTân lương thấu biểu, thanh nhiệt giải độc
Tang cúc ẩmThầnGiải biểuSơ phong thanh nhiệt, tuyên phế chỉ khái
Tiêu dao tánTáHòa giảiSơ can giải uất, dưỡng huyết kiện tỳ
Xuyên khung trà điều tánQuânTrị phongSơ phong chỉ thống

Khi nào cần chăm sóc y tế?

Thông tin chung về an toàn khi dùng dược liệu, không dùng để chẩn đoán.

Cấp cứu ngay
Dấu hiệu

Khó thở, tức ngực hoặc đau ngực dữ dội; sưng môi, lưỡi, họng; nổi mề đay toàn thân, tím tái; ngất hoặc lơ mơ; co giật; nôn ra máu, đi ngoài phân đen; chảy máu không cầm.

Nên làm

Ngừng dùng ngay, gọi cấp cứu 115 hoặc đến cơ sở y tế gần nhất, mang theo gói thuốc hoặc đơn thuốc.

Đi khám trong ngày
Dấu hiệu

Buồn nôn, nôn kéo dài, đau bụng, tiêu chảy; vàng da hoặc nước tiểu sẫm màu; ngứa, phát ban; chóng mặt, hồi hộp bất thường. Sốt trên 39 °C hoặc kéo dài quá 3 ngày, ho ra máu, đau ngực khi thở, ra mồ hôi quá nhiều, mệt lả.

Nên làm

Ngừng dùng, đến gặp bác sĩ hoặc thầy thuốc có chứng chỉ hành nghề; nói rõ đã dùng những gì và từ bao giờ.

Hỏi thầy thuốc trước khi dùng
Dấu hiệu

Đang mang thai hoặc cho con bú; trẻ nhỏ, người cao tuổi; có bệnh gan, thận, tim mạch, tiểu đường, huyết áp; đang dùng thuốc chống đông, hạ huyết áp, thuốc tim, thuốc an thần hay bất kỳ thuốc tân dược nào.

Nên làm

Thông báo cho bác sĩ, dược sĩ mọi thuốc và dược liệu đang dùng để được tư vấn về tương tác.

Câu hỏi thường gặp

Bạc hà có tính gì, vị gì, vào kinh nào?

Vị cay; tính lương; quy vào kinh Phế, Can. Bộ phận thường dùng: phần trên mặt đất.

Bạc hà có tác dụng gì?

Theo Y học cổ truyền, Bạc hà có công năng sơ tán phong nhiệt, thanh lợi đầu mắt, lợi hầu, thấu chẩn, sơ can giải uất. Thường được nhắc đến trong: cảm phong nhiệt, đau đầu, mắt đỏ, đau họng, sởi mọc chậm, ngực sườn đầy tức.

Liều dùng Bạc hà mỗi ngày là bao nhiêu?

Liều tham khảo trong tài liệu chuyên ngành: 3–6 g (cho sau) mỗi ngày, thường phối hợp trong bài thuốc. Liều thực tế do thầy thuốc quyết định theo thể trạng và chứng bệnh; không tự tăng liều.

Ai không nên dùng Bạc hà?

Biểu hư nhiều mồ hôi, âm hư huyết táo; trẻ nhỏ không xông tinh dầu. Lưu ý an toàn: Thận trọng với trẻ nhỏ. Phụ nữ có thai, đang cho con bú, trẻ nhỏ và người đang dùng thuốc tân dược nên hỏi thầy thuốc trước khi dùng.

Bạc hà có trong những bài thuốc nào?

Bạc hà có mặt trong 4 bài thuốc của trang này: Ngân kiều tán (vai thần), Tang cúc ẩm (vai thần), Tiêu dao tán (vai tá), Xuyên khung trà điều tán (vai quân).

Vị thuốc liên quan

Cùng nhóm hoặc gần về tính vị, quy kinh

Tài liệu tham khảo

  1. Bộ Y tế. Dược điển Việt Nam V. Hà Nội: Nhà xuất bản Y học; 2017.
  2. Đỗ Tất Lợi. Những cây thuốc và vị thuốc Việt Nam. Hà Nội: Nhà xuất bản Y học.
  3. Bộ môn Dược học cổ truyền, các trường đại học Y Dược. Giáo trình / Bài giảng Dược liệu và Dược học cổ truyền.
  4. Chinese Pharmacopoeia Commission. Pharmacopoeia of the People’s Republic of China (tài liệu tham khảo thêm).

Đây là danh mục tài liệu chung của chuyên mục. Nội dung được biên soạn lại, chưa dẫn nguồn đến từng trang và đang chờ kiểm duyệt chuyên môn. Phát hiện sai sót xin gửi góp ý.

↑ ↓ di chuyểnEnter mởEsc đóng