
Tính vị, quy kinh
Vị cay; tính lương. Quy vào kinh Phế, Can.
Công năng
Sơ tán phong nhiệt, thanh lợi đầu mắt, lợi hầu, thấu chẩn, sơ can giải uất.
Chủ trị
Cảm phong nhiệt, đau đầu, mắt đỏ, đau họng, sởi mọc chậm, ngực sườn đầy tức.
Liều tham khảo
3–6 g (cho sau) mỗi ngày, thường dùng dạng thuốc sắc trong bài thuốc phối hợp. Liều thực tế do thầy thuốc quyết định theo thể trạng và chứng bệnh.
Kiêng kỵ
Biểu hư nhiều mồ hôi, âm hư huyết táo; trẻ nhỏ không xông tinh dầu.
Có mặt trong 4 bài thuốc
Vai trò của Bạc hà trong từng phương
| Bài thuốc | Vai trò | Nhóm | Công năng |
|---|---|---|---|
| Ngân kiều tán | Thần | Giải biểu | Tân lương thấu biểu, thanh nhiệt giải độc |
| Tang cúc ẩm | Thần | Giải biểu | Sơ phong thanh nhiệt, tuyên phế chỉ khái |
| Tiêu dao tán | Tá | Hòa giải | Sơ can giải uất, dưỡng huyết kiện tỳ |
| Xuyên khung trà điều tán | Quân | Trị phong | Sơ phong chỉ thống |
Khi nào cần chăm sóc y tế?
Thông tin chung về an toàn khi dùng dược liệu, không dùng để chẩn đoán.
Khó thở, tức ngực hoặc đau ngực dữ dội; sưng môi, lưỡi, họng; nổi mề đay toàn thân, tím tái; ngất hoặc lơ mơ; co giật; nôn ra máu, đi ngoài phân đen; chảy máu không cầm.
Ngừng dùng ngay, gọi cấp cứu 115 hoặc đến cơ sở y tế gần nhất, mang theo gói thuốc hoặc đơn thuốc.
Buồn nôn, nôn kéo dài, đau bụng, tiêu chảy; vàng da hoặc nước tiểu sẫm màu; ngứa, phát ban; chóng mặt, hồi hộp bất thường. Sốt trên 39 °C hoặc kéo dài quá 3 ngày, ho ra máu, đau ngực khi thở, ra mồ hôi quá nhiều, mệt lả.
Ngừng dùng, đến gặp bác sĩ hoặc thầy thuốc có chứng chỉ hành nghề; nói rõ đã dùng những gì và từ bao giờ.
Đang mang thai hoặc cho con bú; trẻ nhỏ, người cao tuổi; có bệnh gan, thận, tim mạch, tiểu đường, huyết áp; đang dùng thuốc chống đông, hạ huyết áp, thuốc tim, thuốc an thần hay bất kỳ thuốc tân dược nào.
Thông báo cho bác sĩ, dược sĩ mọi thuốc và dược liệu đang dùng để được tư vấn về tương tác.
Câu hỏi thường gặp
Bạc hà có tính gì, vị gì, vào kinh nào?
Vị cay; tính lương; quy vào kinh Phế, Can. Bộ phận thường dùng: phần trên mặt đất.
Bạc hà có tác dụng gì?
Theo Y học cổ truyền, Bạc hà có công năng sơ tán phong nhiệt, thanh lợi đầu mắt, lợi hầu, thấu chẩn, sơ can giải uất. Thường được nhắc đến trong: cảm phong nhiệt, đau đầu, mắt đỏ, đau họng, sởi mọc chậm, ngực sườn đầy tức.
Liều dùng Bạc hà mỗi ngày là bao nhiêu?
Liều tham khảo trong tài liệu chuyên ngành: 3–6 g (cho sau) mỗi ngày, thường phối hợp trong bài thuốc. Liều thực tế do thầy thuốc quyết định theo thể trạng và chứng bệnh; không tự tăng liều.
Ai không nên dùng Bạc hà?
Biểu hư nhiều mồ hôi, âm hư huyết táo; trẻ nhỏ không xông tinh dầu. Lưu ý an toàn: Thận trọng với trẻ nhỏ. Phụ nữ có thai, đang cho con bú, trẻ nhỏ và người đang dùng thuốc tân dược nên hỏi thầy thuốc trước khi dùng.
Bạc hà có trong những bài thuốc nào?
Bạc hà có mặt trong 4 bài thuốc của trang này: Ngân kiều tán (vai thần), Tang cúc ẩm (vai thần), Tiêu dao tán (vai tá), Xuyên khung trà điều tán (vai quân).
Vị thuốc liên quan
Cùng nhóm hoặc gần về tính vị, quy kinh

Kinh giới
Herba Elsholtziae ciliataeTính ôn · vị cayGiải biểu, khu phong, thấu chẩn; sao đen thì chỉ huyết
Cúc hoa
Flos Chrysanthemi indiciTính vi hàn · vị ngọt, đắngSơ tán phong nhiệt, bình can minh mục, thanh nhiệt giải độc
Đạm đậu xị
Semen Sojae praeparatumTính lương · vị cay, ngọtGiải biểu, trừ phiền, tuyên uất
Tang diệp
Folium Mori albaeTính hàn · vị ngọt, đắngSơ tán phong nhiệt, thanh phế nhuận táo, thanh can minh mục
Bạch chỉ
Radix Angelicae dahuricaeTính ôn · vị cayGiải biểu tán hàn, khu phong chỉ thống, thông khiếu mũi, tiêu thũng bài nùng
Hương nhu
Herba ElsholtziaeTính vi ôn · vị cayPhát hãn giải thử, hóa thấp hòa trung, lợi thủy
Tài liệu tham khảo
- Bộ Y tế. Dược điển Việt Nam V. Hà Nội: Nhà xuất bản Y học; 2017.
- Đỗ Tất Lợi. Những cây thuốc và vị thuốc Việt Nam. Hà Nội: Nhà xuất bản Y học.
- Bộ môn Dược học cổ truyền, các trường đại học Y Dược. Giáo trình / Bài giảng Dược liệu và Dược học cổ truyền.
- Chinese Pharmacopoeia Commission. Pharmacopoeia of the People’s Republic of China (tài liệu tham khảo thêm).
Đây là danh mục tài liệu chung của chuyên mục. Nội dung được biên soạn lại, chưa dẫn nguồn đến từng trang và đang chờ kiểm duyệt chuyên môn. Phát hiện sai sót xin gửi góp ý.