Ngân kiều tán銀翹散
Tân lương thấu biểu, thanh nhiệt giải độc.
Thành phần
| Vai trò | Vị thuốc | Lượng tham khảo | Tính vị | Quy kinh |
|---|---|---|---|---|
| Quân | 15 g | Ngọt · Hàn | Phế, Tâm, Vị | |
| Quân | 15 g | Đắng · Vi hàn | Phế, Tâm, Tiểu trường | |
| Thần | 6 g | Cay · Lương | Phế, Can | |
| Thần | 9 g | Cay, Đắng · Hàn | Phế, Vị | |
| Thần | 6 g | Cay · Ôn | Phế, Can | |
| Thần | 9 g | Cay, Ngọt · Lương | Phế, Vị | |
| Tá | 6 g | Đắng, Cay · Bình | Phế | |
| Tá | 6 g | Ngọt, Nhạt · Hàn | Tâm, Vị, Tiểu trường | |
| Tá | 15 g | Ngọt · Hàn | Phế, Vị | |
| Sứ | 5 g | Ngọt · Bình | Tâm, Phế, Tỳ, Vị |
Quân · Thần · Tá · Sứ
Vai trò từng vị trong Ngân kiều tán. Lượng ghi trên thẻ là lượng tham khảo.
- Kim ngân hoa15 g
- Liên kiều15 g
- Bạc hà6 g
- Ngưu bàng tử9 g
- Kinh giới6 g
- Đạm đậu xị9 g
- Cam thảo5 g
Công năng và chủ trị
Công năng: Tân lương thấu biểu, thanh nhiệt giải độc.
Chủ trị: Ôn bệnh mới phát: sốt, hơi sợ gió, đau họng, khát, ho, đầu lưỡi đỏ, mạch phù sác.
Phân tích phương
Kim ngân, Liên kiều thanh nhiệt giải độc, thấu tà ra ngoài làm quân. Bạc hà, Ngưu bàng sơ tán phong nhiệt, lợi họng; Kinh giới, Đậu xị giúp mở biểu làm thần. Cát cánh tuyên phế, Trúc diệp, Lô căn thanh nhiệt sinh tân làm tá. Cam thảo điều hòa, hợp Cát cánh lợi họng làm sứ.
Lưu ý an toàn
Khi nào cần chăm sóc y tế?
Thông tin chung về an toàn khi dùng dược liệu, không dùng để chẩn đoán.
Khó thở, tức ngực hoặc đau ngực dữ dội; sưng môi, lưỡi, họng; nổi mề đay toàn thân, tím tái; ngất hoặc lơ mơ; co giật; nôn ra máu, đi ngoài phân đen; chảy máu không cầm.
Ngừng dùng ngay, gọi cấp cứu 115 hoặc đến cơ sở y tế gần nhất, mang theo gói thuốc hoặc đơn thuốc.
Buồn nôn, nôn kéo dài, đau bụng, tiêu chảy; vàng da hoặc nước tiểu sẫm màu; ngứa, phát ban; chóng mặt, hồi hộp bất thường. Sốt trên 39 °C hoặc kéo dài quá 3 ngày, ho ra máu, đau ngực khi thở, ra mồ hôi quá nhiều, mệt lả.
Ngừng dùng, đến gặp bác sĩ hoặc thầy thuốc có chứng chỉ hành nghề; nói rõ đã dùng những gì và từ bao giờ.
Đang mang thai hoặc cho con bú; trẻ nhỏ, người cao tuổi; có bệnh gan, thận, tim mạch, tiểu đường, huyết áp; đang dùng thuốc chống đông, hạ huyết áp, thuốc tim, thuốc an thần hay bất kỳ thuốc tân dược nào.
Thông báo cho bác sĩ, dược sĩ mọi thuốc và dược liệu đang dùng để được tư vấn về tương tác.
Câu hỏi thường gặp
Ngân kiều tán dùng để làm gì?
Công năng: tân lương thấu biểu, thanh nhiệt giải độc. Chủ trị theo y văn: Ôn bệnh mới phát: sốt, hơi sợ gió, đau họng, khát, ho, đầu lưỡi đỏ, mạch phù sác.
Ngân kiều tán gồm những vị nào?
Gồm 10 vị: Kim ngân hoa (15 g, quân); Liên kiều (15 g, quân); Bạc hà (6 g, thần); Ngưu bàng tử (9 g, thần); Kinh giới (6 g, thần); Đạm đậu xị (9 g, thần); Cát cánh (6 g, tá); Trúc diệp (6 g, tá); Lô căn (15 g, tá); Cam thảo (5 g, sứ). Lượng chỉ để người kê đơn tham khảo.
Vị nào là quân trong Ngân kiều tán?
Vị quân là Kim ngân hoa, Liên kiều. Kim ngân, Liên kiều thanh nhiệt giải độc, thấu tà ra ngoài làm quân.
Ai không nên dùng Ngân kiều tán?
Không sắc lâu vì các vị thơm nhẹ dễ bay hơi. Không dùng cho cảm phong hàn. Phụ nữ có thai, đang cho con bú, trẻ nhỏ và người đang dùng thuốc tân dược cần hỏi thầy thuốc trước khi dùng.
Ngân kiều tán khác Tang cúc ẩm thế nào?
Ngân kiều tán thiên về thanh nhiệt giải độc, dùng khi sốt, đau họng; Tang cúc ẩm nhẹ hơn, trị ho là chính.
Cùng nhóm: Giải biểu
Ma hoàng thang
麻黃湯Phát hãn giải biểu, tuyên phế bình suyễn
Quế chi thang
桂枝湯Giải cơ phát biểu, điều hòa dinh vệ
Tang cúc ẩm
桑菊飲Sơ phong thanh nhiệt, tuyên phế chỉ khái
Tiểu thanh long thang
小青龍湯Giải biểu tán hàn, ôn phế hóa ẩm
Cát căn thang
葛根湯Phát hãn giải biểu, thăng tân thư cân
Ma hạnh thạch cam thang
麻杏石甘湯Tân lương tuyên phế, thanh nhiệt bình suyễn
Tài liệu tham khảo
- Ôn bệnh điều biện – nguồn gốc của bài thuốc.
- Bộ môn Y học cổ truyền, các trường đại học Y Dược. Giáo trình / Bài giảng Phương tễ học.
- Bộ Y tế. Dược điển Việt Nam V. Hà Nội: Nhà xuất bản Y học; 2017 (tham khảo về từng vị thuốc trong bài).
Đây là danh mục tài liệu chung của chuyên mục. Nội dung được biên soạn lại, chưa dẫn nguồn đến từng trang và đang chờ kiểm duyệt chuyên môn. Phát hiện sai sót xin gửi góp ý.