Tính vị, quy kinh
Vị mặn, đắng; tính hàn. Quy vào kinh Vị, Đại trường.
Công năng
Tả hạ thông tiện, nhuyễn kiên nhuận táo, thanh hỏa tiêu thũng.
Chủ trị
Táo bón do thực nhiệt, phân khô cứng; dùng ngoài trị sưng vú, trĩ sưng đau.
Liều tham khảo
6–12 g (hòa vào nước thuốc) mỗi ngày, thường dùng dạng thuốc sắc trong bài thuốc phối hợp. Liều thực tế do thầy thuốc quyết định theo thể trạng và chứng bệnh.
Kiêng kỵ
Phụ nữ có thai; tỳ vị hư hàn; không dùng cùng Lưu hoàng, Tam lăng.
Có mặt trong 1 bài thuốc
Vai trò của Mang tiêu trong từng phương
| Bài thuốc | Vai trò | Nhóm | Công năng |
|---|---|---|---|
| Đại thừa khí thang | Thần | Tả hạ | Tuấn hạ nhiệt kết |
Khi nào cần chăm sóc y tế?
Thông tin chung về an toàn khi dùng dược liệu, không dùng để chẩn đoán.
Khó thở, tức ngực hoặc đau ngực dữ dội; sưng môi, lưỡi, họng; nổi mề đay toàn thân, tím tái; ngất hoặc lơ mơ; co giật; nôn ra máu, đi ngoài phân đen; chảy máu không cầm.
Ngừng dùng ngay, gọi cấp cứu 115 hoặc đến cơ sở y tế gần nhất, mang theo gói thuốc hoặc đơn thuốc.
Buồn nôn, nôn kéo dài, đau bụng, tiêu chảy; vàng da hoặc nước tiểu sẫm màu; ngứa, phát ban; chóng mặt, hồi hộp bất thường. Đau bụng dữ dội, tiêu chảy nhiều, khát nước, chóng mặt, tiểu ít (nguy cơ mất nước).
Ngừng dùng, đến gặp bác sĩ hoặc thầy thuốc có chứng chỉ hành nghề; nói rõ đã dùng những gì và từ bao giờ.
Đang mang thai, dự định có thai hoặc cho con bú. trẻ nhỏ, người cao tuổi; có bệnh gan, thận, tim mạch, tiểu đường, huyết áp; đang dùng thuốc chống đông, hạ huyết áp, thuốc tim, thuốc an thần hay bất kỳ thuốc tân dược nào.
Thông báo cho bác sĩ, dược sĩ mọi thuốc và dược liệu đang dùng để được tư vấn về tương tác.
Câu hỏi thường gặp
Mang tiêu có tính gì, vị gì, vào kinh nào?
Vị mặn, đắng; tính hàn; quy vào kinh Vị, Đại trường. Bộ phận thường dùng: muối natri sulfat kết tinh.
Mang tiêu có tác dụng gì?
Theo Y học cổ truyền, Mang tiêu có công năng tả hạ thông tiện, nhuyễn kiên nhuận táo, thanh hỏa tiêu thũng. Thường được nhắc đến trong: táo bón do thực nhiệt, phân khô cứng; dùng ngoài trị sưng vú, trĩ sưng đau.
Liều dùng Mang tiêu mỗi ngày là bao nhiêu?
Liều tham khảo trong tài liệu chuyên ngành: 6–12 g (hòa vào nước thuốc) mỗi ngày, thường phối hợp trong bài thuốc. Liều thực tế do thầy thuốc quyết định theo thể trạng và chứng bệnh; không tự tăng liều.
Ai không nên dùng Mang tiêu?
Phụ nữ có thai; tỳ vị hư hàn; không dùng cùng Lưu hoàng, Tam lăng. Lưu ý an toàn: Không dùng khi có thai. Phụ nữ có thai, đang cho con bú, trẻ nhỏ và người đang dùng thuốc tân dược nên hỏi thầy thuốc trước khi dùng.
Mang tiêu có trong những bài thuốc nào?
Mang tiêu có mặt trong 1 bài thuốc của trang này: Đại thừa khí thang (vai thần).
Vị thuốc liên quan
Cùng nhóm hoặc gần về tính vị, quy kinh
Đại hoàng
Rhizoma RheiTính hàn · vị đắngTả hạ công tích, thanh nhiệt tả hỏa, lương huyết giải độc, trục ứ thông kinh
Hỏa ma nhân
Fructus CannabisTính bình · vị ngọtNhuận tràng thông tiện
Hoàng liên
Rhizoma CoptidisTính hàn · vị đắngThanh nhiệt táo thấp, tả hỏa giải độc
Khổ sâm
Radix Sophorae flavescentisTính hàn · vị đắngThanh nhiệt táo thấp, sát trùng, lợi niệu
Qua lâu
Fructus TrichosanthisTính hàn · vị ngọt, đắngThanh nhiệt hóa đàm, khoan hung tán kết, nhuận tràng
Hậu phác
Cortex Magnoliae officinalisTính ôn · vị đắng, cayHành khí táo thấp, tiêu tích, giáng khí bình suyễn
Tài liệu tham khảo
- Bộ Y tế. Dược điển Việt Nam V. Hà Nội: Nhà xuất bản Y học; 2017.
- Đỗ Tất Lợi. Những cây thuốc và vị thuốc Việt Nam. Hà Nội: Nhà xuất bản Y học.
- Bộ môn Dược học cổ truyền, các trường đại học Y Dược. Giáo trình / Bài giảng Dược liệu và Dược học cổ truyền.
- Chinese Pharmacopoeia Commission. Pharmacopoeia of the People’s Republic of China (tài liệu tham khảo thêm).
Đây là danh mục tài liệu chung của chuyên mục. Nội dung được biên soạn lại, chưa dẫn nguồn đến từng trang và đang chờ kiểm duyệt chuyên môn. Phát hiện sai sót xin gửi góp ý.