
Tính vị, quy kinh
Vị ngọt, cay; tính ôn. Quy vào kinh Can, Tâm, Tỳ.
Công năng
Bổ huyết hoạt huyết, điều kinh chỉ thống, nhuận tràng thông tiện.
Chủ trị
Huyết hư sắc vàng, chóng mặt hồi hộp, kinh nguyệt không đều, bế kinh, thống kinh, táo bón.
Liều tham khảo
6–12 g mỗi ngày, thường dùng dạng thuốc sắc trong bài thuốc phối hợp. Liều thực tế do thầy thuốc quyết định theo thể trạng và chứng bệnh.
Kiêng kỵ
Thấp thịnh đầy trướng, tiêu chảy.
Có mặt trong 14 bài thuốc
Vai trò của Đương quy trong từng phương
| Bài thuốc | Vai trò | Nhóm | Công năng |
|---|---|---|---|
| Long đởm tả can thang | Tá | Thanh nhiệt | Tả can đởm thực hỏa, thanh hạ tiêu thấp nhiệt |
| Tiêu dao tán | Thần | Hòa giải | Sơ can giải uất, dưỡng huyết kiện tỳ |
| Bổ trung ích khí thang | Tá | Bổ ích | Bổ trung ích khí, thăng dương cử hãm |
| Tứ vật thang | Thần | Bổ ích | Bổ huyết điều huyết |
| Quy tỳ thang | Thần | Bổ ích | Ích khí bổ huyết, kiện tỳ dưỡng tâm |
| Bát trân thang | Thần | Bổ ích | Bổ ích khí huyết |
| Thập toàn đại bổ thang | Thần | Bổ ích | Ôn bổ khí huyết |
| Thiên vương bổ tâm đan | Thần | An thần | Tư âm dưỡng huyết, bổ tâm an thần |
| Tô tử giáng khí thang | Tá | Lý khí | Giáng khí bình suyễn, khử đàm chỉ khái |
| Huyết phủ trục ứ thang | Tá | Lý huyết | Hoạt huyết hóa ứ, hành khí chỉ thống |
| Bổ dương hoàn ngũ thang | Thần | Lý huyết | Bổ khí, hoạt huyết, thông lạc |
| Sinh hóa thang | Quân | Lý huyết | Hoạt huyết hóa ứ, ôn kinh chỉ thống |
| Độc hoạt tang ký sinh thang | Tá | Trị phong | Khu phong thấp, chỉ tý thống, ích can thận, bổ khí huyết |
| Bách hợp cố kim thang | Tá | Trị táo | Tư dưỡng phế thận, chỉ khái hóa đàm |
Khi nào cần chăm sóc y tế?
Thông tin chung về an toàn khi dùng dược liệu, không dùng để chẩn đoán.
Khó thở, tức ngực hoặc đau ngực dữ dội; sưng môi, lưỡi, họng; nổi mề đay toàn thân, tím tái; ngất hoặc lơ mơ; co giật; nôn ra máu, đi ngoài phân đen; chảy máu không cầm.
Ngừng dùng ngay, gọi cấp cứu 115 hoặc đến cơ sở y tế gần nhất, mang theo gói thuốc hoặc đơn thuốc.
Buồn nôn, nôn kéo dài, đau bụng, tiêu chảy; vàng da hoặc nước tiểu sẫm màu; ngứa, phát ban; chóng mặt, hồi hộp bất thường. Bụng đầy trướng, tiêu chảy, chảy máu bất thường, buồn nôn kéo dài.
Ngừng dùng, đến gặp bác sĩ hoặc thầy thuốc có chứng chỉ hành nghề; nói rõ đã dùng những gì và từ bao giờ.
Đang mang thai hoặc cho con bú; trẻ nhỏ, người cao tuổi; có bệnh gan, thận, tim mạch, tiểu đường, huyết áp; đang dùng thuốc chống đông, hạ huyết áp, thuốc tim, thuốc an thần hay bất kỳ thuốc tân dược nào.
Thông báo cho bác sĩ, dược sĩ mọi thuốc và dược liệu đang dùng để được tư vấn về tương tác.
Câu hỏi thường gặp
Đương quy có tính gì, vị gì, vào kinh nào?
Vị ngọt, cay; tính ôn; quy vào kinh Can, Tâm, Tỳ. Bộ phận thường dùng: rễ.
Đương quy có tác dụng gì?
Theo Y học cổ truyền, Đương quy có công năng bổ huyết hoạt huyết, điều kinh chỉ thống, nhuận tràng thông tiện. Thường được nhắc đến trong: huyết hư sắc vàng, chóng mặt hồi hộp, kinh nguyệt không đều, bế kinh, thống kinh, táo bón.
Liều dùng Đương quy mỗi ngày là bao nhiêu?
Liều tham khảo trong tài liệu chuyên ngành: 6–12 g mỗi ngày, thường phối hợp trong bài thuốc. Liều thực tế do thầy thuốc quyết định theo thể trạng và chứng bệnh; không tự tăng liều.
Ai không nên dùng Đương quy?
Thấp thịnh đầy trướng, tiêu chảy. Phụ nữ có thai, đang cho con bú, trẻ nhỏ và người đang dùng thuốc tân dược nên hỏi thầy thuốc trước khi dùng.
Đương quy có trong những bài thuốc nào?
Đương quy có mặt trong 14 bài thuốc của trang này: Long đởm tả can thang (vai tá), Tiêu dao tán (vai thần), Bổ trung ích khí thang (vai tá), Tứ vật thang (vai thần), Quy tỳ thang (vai thần), Bát trân thang (vai thần), Thập toàn đại bổ thang (vai thần), Thiên vương bổ tâm đan (vai thần) và một số bài khác.
Vị thuốc liên quan
Cùng nhóm hoặc gần về tính vị, quy kinh
Long nhãn
Arillus LonganTính ôn · vị ngọtBổ ích tâm tỳ, dưỡng huyết an thần
Nhục quế
Cortex CinnamomiTính nhiệt · vị cay, ngọtBổ hỏa trợ dương, dẫn hỏa quy nguyên, tán hàn chỉ thống, ôn thông kinh mạch
Bạch cương tàm
Bombyx BotryticatusTính bình · vị mặn, cayTức phong chỉ kinh, khu phong chỉ thống, hóa đàm tán kết
Bạch thược
Radix Paeoniae lactifloraeTính vi hàn · vị đắng, chuaDưỡng huyết điều kinh, liễm âm chỉ hãn, nhu can chỉ thống, bình can dương
Phòng phong
Radix SaposhnikoviaeTính ôn · vị cay, ngọtGiải biểu khu phong, thắng thấp, chỉ kinh
A giao
Colla Corii AsiniTính bình · vị ngọtBổ huyết, tư âm nhuận táo, chỉ huyết
Tài liệu tham khảo
- Bộ Y tế. Dược điển Việt Nam V. Hà Nội: Nhà xuất bản Y học; 2017.
- Đỗ Tất Lợi. Những cây thuốc và vị thuốc Việt Nam. Hà Nội: Nhà xuất bản Y học.
- Bộ môn Dược học cổ truyền, các trường đại học Y Dược. Giáo trình / Bài giảng Dược liệu và Dược học cổ truyền.
- Chinese Pharmacopoeia Commission. Pharmacopoeia of the People’s Republic of China (tài liệu tham khảo thêm).
Đây là danh mục tài liệu chung của chuyên mục. Nội dung được biên soạn lại, chưa dẫn nguồn đến từng trang và đang chờ kiểm duyệt chuyên môn. Phát hiện sai sót xin gửi góp ý.