
Tính vị, quy kinh
Vị đắng, chát; tính hàn. Quy vào kinh Phế, Can, Tỳ.
Công năng
Lương huyết chỉ huyết, hóa đàm chỉ khái, sinh phát ô phát.
Chủ trị
Nôn ra máu, chảy máu cam, ho ra máu, rong huyết, ho do phế nhiệt, tóc rụng bạc sớm.
Liều tham khảo
6–12 g mỗi ngày, thường dùng dạng thuốc sắc trong bài thuốc phối hợp. Liều thực tế do thầy thuốc quyết định theo thể trạng và chứng bệnh.
Kiêng kỵ
Không dùng liều cao kéo dài.
Khi nào cần chăm sóc y tế?
Thông tin chung về an toàn khi dùng dược liệu, không dùng để chẩn đoán.
Khó thở, tức ngực hoặc đau ngực dữ dội; sưng môi, lưỡi, họng; nổi mề đay toàn thân, tím tái; ngất hoặc lơ mơ; co giật; nôn ra máu, đi ngoài phân đen; chảy máu không cầm.
Ngừng dùng ngay, gọi cấp cứu 115 hoặc đến cơ sở y tế gần nhất, mang theo gói thuốc hoặc đơn thuốc.
Buồn nôn, nôn kéo dài, đau bụng, tiêu chảy; vàng da hoặc nước tiểu sẫm màu; ngứa, phát ban; chóng mặt, hồi hộp bất thường. Chảy máu không giảm, hoa mắt, tim đập nhanh, da xanh tái.
Ngừng dùng, đến gặp bác sĩ hoặc thầy thuốc có chứng chỉ hành nghề; nói rõ đã dùng những gì và từ bao giờ.
Đang mang thai hoặc cho con bú; trẻ nhỏ, người cao tuổi; có bệnh gan, thận, tim mạch, tiểu đường, huyết áp; đang dùng thuốc chống đông, hạ huyết áp, thuốc tim, thuốc an thần hay bất kỳ thuốc tân dược nào.
Thông báo cho bác sĩ, dược sĩ mọi thuốc và dược liệu đang dùng để được tư vấn về tương tác.
Câu hỏi thường gặp
Trắc bách diệp có tính gì, vị gì, vào kinh nào?
Vị đắng, chát; tính hàn; quy vào kinh Phế, Can, Tỳ. Bộ phận thường dùng: cành non và lá.
Trắc bách diệp có tác dụng gì?
Theo Y học cổ truyền, Trắc bách diệp có công năng lương huyết chỉ huyết, hóa đàm chỉ khái, sinh phát ô phát. Thường được nhắc đến trong: nôn ra máu, chảy máu cam, ho ra máu, rong huyết, ho do phế nhiệt, tóc rụng bạc sớm.
Liều dùng Trắc bách diệp mỗi ngày là bao nhiêu?
Liều tham khảo trong tài liệu chuyên ngành: 6–12 g mỗi ngày, thường phối hợp trong bài thuốc. Liều thực tế do thầy thuốc quyết định theo thể trạng và chứng bệnh; không tự tăng liều.
Ai không nên dùng Trắc bách diệp?
Không dùng liều cao kéo dài. Phụ nữ có thai, đang cho con bú, trẻ nhỏ và người đang dùng thuốc tân dược nên hỏi thầy thuốc trước khi dùng.
Vị thuốc liên quan
Cùng nhóm hoặc gần về tính vị, quy kinh
Bạch cập
Rhizoma Bletillae striataeTính vi hàn · vị đắng, ngọt, chátThu liễm chỉ huyết, tiêu thũng sinh cơ
Ngải diệp
Herba Artemisiae vulgarisTính ôn · vị đắng, cayÔn kinh chỉ huyết, tán hàn chỉ thống, an thai; làm mồi cứu
Ô mai
Fructus MumeTính bình · vị chua, chátLiễm phế chỉ khái, sáp tràng chỉ tả, sinh tân chỉ khát, an hồi
Bạch cương tàm
Bombyx BotryticatusTính bình · vị mặn, cayTức phong chỉ kinh, khu phong chỉ thống, hóa đàm tán kết
Đại hoàng
Rhizoma RheiTính hàn · vị đắngTả hạ công tích, thanh nhiệt tả hỏa, lương huyết giải độc, trục ứ thông kinh
Hoàng cầm
Radix ScutellariaeTính hàn · vị đắngThanh nhiệt táo thấp, tả hỏa giải độc, chỉ huyết, an thai
Tài liệu tham khảo
- Bộ Y tế. Dược điển Việt Nam V. Hà Nội: Nhà xuất bản Y học; 2017.
- Đỗ Tất Lợi. Những cây thuốc và vị thuốc Việt Nam. Hà Nội: Nhà xuất bản Y học.
- Bộ môn Dược học cổ truyền, các trường đại học Y Dược. Giáo trình / Bài giảng Dược liệu và Dược học cổ truyền.
- Chinese Pharmacopoeia Commission. Pharmacopoeia of the People’s Republic of China (tài liệu tham khảo thêm).
Đây là danh mục tài liệu chung của chuyên mục. Nội dung được biên soạn lại, chưa dẫn nguồn đến từng trang và đang chờ kiểm duyệt chuyên môn. Phát hiện sai sót xin gửi góp ý.