
Tính vị, quy kinh
Vị ngọt, nhạt; tính hàn. Quy vào kinh Tâm, Vị, Tiểu trường.
Công năng
Thanh nhiệt trừ phiền, sinh tân, lợi niệu.
Chủ trị
Nhiệt bệnh phiền khát, miệng lưỡi lở loét, tiểu đỏ ít.
Liều tham khảo
6–15 g mỗi ngày, thường dùng dạng thuốc sắc trong bài thuốc phối hợp. Liều thực tế do thầy thuốc quyết định theo thể trạng và chứng bệnh.
Kiêng kỵ
Tỳ vị hư hàn, tiêu chảy do lạnh.
Có mặt trong 2 bài thuốc
Vai trò của Trúc diệp trong từng phương
| Bài thuốc | Vai trò | Nhóm | Công năng |
|---|---|---|---|
| Ngân kiều tán | Tá | Giải biểu | Tân lương thấu biểu, thanh nhiệt giải độc |
| Đạo xích tán | Thần | Thanh nhiệt | Thanh tâm, lợi thủy, dưỡng âm |
Khi nào cần chăm sóc y tế?
Thông tin chung về an toàn khi dùng dược liệu, không dùng để chẩn đoán.
Khó thở, tức ngực hoặc đau ngực dữ dội; sưng môi, lưỡi, họng; nổi mề đay toàn thân, tím tái; ngất hoặc lơ mơ; co giật; nôn ra máu, đi ngoài phân đen; chảy máu không cầm.
Ngừng dùng ngay, gọi cấp cứu 115 hoặc đến cơ sở y tế gần nhất, mang theo gói thuốc hoặc đơn thuốc.
Buồn nôn, nôn kéo dài, đau bụng, tiêu chảy; vàng da hoặc nước tiểu sẫm màu; ngứa, phát ban; chóng mặt, hồi hộp bất thường. Tiêu chảy kéo dài, lạnh bụng, ăn kém, mệt lả sau khi dùng (thuốc hàn lương có thể làm tổn thương tỳ vị).
Ngừng dùng, đến gặp bác sĩ hoặc thầy thuốc có chứng chỉ hành nghề; nói rõ đã dùng những gì và từ bao giờ.
Đang mang thai hoặc cho con bú; trẻ nhỏ, người cao tuổi; có bệnh gan, thận, tim mạch, tiểu đường, huyết áp; đang dùng thuốc chống đông, hạ huyết áp, thuốc tim, thuốc an thần hay bất kỳ thuốc tân dược nào.
Thông báo cho bác sĩ, dược sĩ mọi thuốc và dược liệu đang dùng để được tư vấn về tương tác.
Câu hỏi thường gặp
Trúc diệp có tính gì, vị gì, vào kinh nào?
Vị ngọt, nhạt; tính hàn; quy vào kinh Tâm, Vị, Tiểu trường. Bộ phận thường dùng: lá tre.
Trúc diệp có tác dụng gì?
Theo Y học cổ truyền, Trúc diệp có công năng thanh nhiệt trừ phiền, sinh tân, lợi niệu. Thường được nhắc đến trong: nhiệt bệnh phiền khát, miệng lưỡi lở loét, tiểu đỏ ít.
Liều dùng Trúc diệp mỗi ngày là bao nhiêu?
Liều tham khảo trong tài liệu chuyên ngành: 6–15 g mỗi ngày, thường phối hợp trong bài thuốc. Liều thực tế do thầy thuốc quyết định theo thể trạng và chứng bệnh; không tự tăng liều.
Ai không nên dùng Trúc diệp?
Tỳ vị hư hàn, tiêu chảy do lạnh. Phụ nữ có thai, đang cho con bú, trẻ nhỏ và người đang dùng thuốc tân dược nên hỏi thầy thuốc trước khi dùng.
Trúc diệp có trong những bài thuốc nào?
Trúc diệp có mặt trong 2 bài thuốc của trang này: Ngân kiều tán (vai tá), Đạo xích tán (vai thần).
Vị thuốc liên quan
Cùng nhóm hoặc gần về tính vị, quy kinh
Kim ngân hoa
Flos LoniceraeTính hàn · vị ngọtThanh nhiệt giải độc, sơ tán phong nhiệt
Hoàng liên
Rhizoma CoptidisTính hàn · vị đắngThanh nhiệt táo thấp, tả hỏa giải độc
Khổ sâm
Radix Sophorae flavescentisTính hàn · vị đắngThanh nhiệt táo thấp, sát trùng, lợi niệu
Bồ công anh
Herba Lactucae indicaeTính hàn · vị đắng, ngọtThanh nhiệt giải độc, tiêu thũng tán kết
Liên kiều
Fructus ForsythiaeTính vi hàn · vị đắngThanh nhiệt giải độc, tiêu thũng tán kết, sơ tán phong nhiệt
Lô căn
Rhizoma PhragmitisTính hàn · vị ngọtThanh nhiệt sinh tân, trừ phiền, chỉ ẩu, lợi niệu
Tài liệu tham khảo
- Bộ Y tế. Dược điển Việt Nam V. Hà Nội: Nhà xuất bản Y học; 2017.
- Đỗ Tất Lợi. Những cây thuốc và vị thuốc Việt Nam. Hà Nội: Nhà xuất bản Y học.
- Bộ môn Dược học cổ truyền, các trường đại học Y Dược. Giáo trình / Bài giảng Dược liệu và Dược học cổ truyền.
- Chinese Pharmacopoeia Commission. Pharmacopoeia of the People’s Republic of China (tài liệu tham khảo thêm).
Đây là danh mục tài liệu chung của chuyên mục. Nội dung được biên soạn lại, chưa dẫn nguồn đến từng trang và đang chờ kiểm duyệt chuyên môn. Phát hiện sai sót xin gửi góp ý.