
Tính vị, quy kinh
Vị ngọt; tính vi hàn. Quy vào kinh Phế, Vị, Đởm.
Công năng
Thanh nhiệt hóa đàm, trừ phiền, chỉ ẩu.
Chủ trị
Ho đờm vàng, nôn do vị nhiệt, mất ngủ do đởm nhiệt.
Liều tham khảo
5–10 g mỗi ngày, thường dùng dạng thuốc sắc trong bài thuốc phối hợp. Liều thực tế do thầy thuốc quyết định theo thể trạng và chứng bệnh.
Kiêng kỵ
Hàn đàm, nôn do vị hàn.
Có mặt trong 1 bài thuốc
Vai trò của Trúc nhự trong từng phương
| Bài thuốc | Vai trò | Nhóm | Công năng |
|---|---|---|---|
| Ôn đởm thang | Thần | Trừ đàm | Lý khí hóa đàm, thanh đởm hòa vị |
Khi nào cần chăm sóc y tế?
Thông tin chung về an toàn khi dùng dược liệu, không dùng để chẩn đoán.
Khó thở, tức ngực hoặc đau ngực dữ dội; sưng môi, lưỡi, họng; nổi mề đay toàn thân, tím tái; ngất hoặc lơ mơ; co giật; nôn ra máu, đi ngoài phân đen; chảy máu không cầm.
Ngừng dùng ngay, gọi cấp cứu 115 hoặc đến cơ sở y tế gần nhất, mang theo gói thuốc hoặc đơn thuốc.
Buồn nôn, nôn kéo dài, đau bụng, tiêu chảy; vàng da hoặc nước tiểu sẫm màu; ngứa, phát ban; chóng mặt, hồi hộp bất thường. Ho ra máu, sốt cao, khó thở, ho kéo dài quá 2 tuần.
Ngừng dùng, đến gặp bác sĩ hoặc thầy thuốc có chứng chỉ hành nghề; nói rõ đã dùng những gì và từ bao giờ.
Đang mang thai hoặc cho con bú; trẻ nhỏ, người cao tuổi; có bệnh gan, thận, tim mạch, tiểu đường, huyết áp; đang dùng thuốc chống đông, hạ huyết áp, thuốc tim, thuốc an thần hay bất kỳ thuốc tân dược nào.
Thông báo cho bác sĩ, dược sĩ mọi thuốc và dược liệu đang dùng để được tư vấn về tương tác.
Câu hỏi thường gặp
Trúc nhự có tính gì, vị gì, vào kinh nào?
Vị ngọt; tính vi hàn; quy vào kinh Phế, Vị, Đởm. Bộ phận thường dùng: lớp giữa thân tre.
Trúc nhự có tác dụng gì?
Theo Y học cổ truyền, Trúc nhự có công năng thanh nhiệt hóa đàm, trừ phiền, chỉ ẩu. Thường được nhắc đến trong: ho đờm vàng, nôn do vị nhiệt, mất ngủ do đởm nhiệt.
Liều dùng Trúc nhự mỗi ngày là bao nhiêu?
Liều tham khảo trong tài liệu chuyên ngành: 5–10 g mỗi ngày, thường phối hợp trong bài thuốc. Liều thực tế do thầy thuốc quyết định theo thể trạng và chứng bệnh; không tự tăng liều.
Ai không nên dùng Trúc nhự?
Hàn đàm, nôn do vị hàn. Phụ nữ có thai, đang cho con bú, trẻ nhỏ và người đang dùng thuốc tân dược nên hỏi thầy thuốc trước khi dùng.
Trúc nhự có trong những bài thuốc nào?
Trúc nhự có mặt trong 1 bài thuốc của trang này: Ôn đởm thang (vai thần).
Vị thuốc liên quan
Cùng nhóm hoặc gần về tính vị, quy kinh
Qua lâu
Fructus TrichosanthisTính hàn · vị ngọt, đắngThanh nhiệt hóa đàm, khoan hung tán kết, nhuận tràng
Tỳ bà diệp
Folium EriobotryaeTính vi hàn · vị đắngThanh phế chỉ khái, giáng nghịch chỉ ẩu
Bán hạ
Rhizoma PinelliaeTính ôn · vị cayTáo thấp hóa đàm, giáng nghịch chỉ ẩu, tiêu bĩ tán kết
Xuyên bối mẫu
Bulbus Fritillariae cirrhosaeTính vi hàn · vị đắng, ngọtThanh nhiệt nhuận phế, hóa đàm chỉ khái, tán kết tiêu ung
Bạch cập
Rhizoma Bletillae striataeTính vi hàn · vị đắng, ngọt, chátThu liễm chỉ huyết, tiêu thũng sinh cơ
Huyền sâm
Radix ScrophulariaeTính vi hàn · vị ngọt, đắng, mặnThanh nhiệt lương huyết, tả hỏa giải độc, tư âm
Tài liệu tham khảo
- Bộ Y tế. Dược điển Việt Nam V. Hà Nội: Nhà xuất bản Y học; 2017.
- Đỗ Tất Lợi. Những cây thuốc và vị thuốc Việt Nam. Hà Nội: Nhà xuất bản Y học.
- Bộ môn Dược học cổ truyền, các trường đại học Y Dược. Giáo trình / Bài giảng Dược liệu và Dược học cổ truyền.
- Chinese Pharmacopoeia Commission. Pharmacopoeia of the People’s Republic of China (tài liệu tham khảo thêm).
Đây là danh mục tài liệu chung của chuyên mục. Nội dung được biên soạn lại, chưa dẫn nguồn đến từng trang và đang chờ kiểm duyệt chuyên môn. Phát hiện sai sót xin gửi góp ý.