Đạo xích tán導赤散
Thanh tâm, lợi thủy, dưỡng âm.
Thành phần
| Vai trò | Vị thuốc | Lượng tham khảo | Tính vị | Quy kinh |
|---|---|---|---|---|
| Quân | 6 g | Ngọt, Đắng · Hàn | Tâm, Can, Thận | |
| Quân | 6 g | Đắng · Hàn | Tâm, Tiểu trường, Bàng quang | |
| Thần | 6 g | Ngọt, Nhạt · Hàn | Tâm, Vị, Tiểu trường | |
| Tá | 6 g | Ngọt · Bình | Tâm, Phế, Tỳ, Vị |
Quân · Thần · Tá · Sứ
Vai trò từng vị trong Đạo xích tán. Lượng ghi trên thẻ là lượng tham khảo.
Công năng và chủ trị
Công năng: Thanh tâm, lợi thủy, dưỡng âm.
Chủ trị: Tâm kinh có nhiệt: bứt rứt, khát, loét miệng lưỡi; tâm nhiệt chuyển xuống tiểu trường: tiểu đỏ, rít, buốt.
Phân tích phương
Sinh địa lương huyết tư âm để chế tâm hỏa, Mộc thông thanh tâm và lợi tiểu, cùng làm quân. Trúc diệp thanh tâm trừ phiền, dẫn nhiệt đi xuống làm thần. Cam thảo (ngọn) thanh nhiệt giải độc, thông lâm chỉ thống, điều hòa làm tá sứ.
Lưu ý an toàn
Khi nào cần chăm sóc y tế?
Thông tin chung về an toàn khi dùng dược liệu, không dùng để chẩn đoán.
Khó thở, tức ngực hoặc đau ngực dữ dội; sưng môi, lưỡi, họng; nổi mề đay toàn thân, tím tái; ngất hoặc lơ mơ; co giật; nôn ra máu, đi ngoài phân đen; chảy máu không cầm. Nghi ngộ độc: tê môi lưỡi, tê lan tay chân, chóng mặt, hồi hộp, tim đập chậm hoặc loạn nhịp, yếu cơ, nôn nhiều, vã mồ hôi lạnh.
Ngừng dùng ngay, gọi cấp cứu 115 hoặc đến cơ sở y tế gần nhất, mang theo gói thuốc hoặc đơn thuốc.
Buồn nôn, nôn kéo dài, đau bụng, tiêu chảy; vàng da hoặc nước tiểu sẫm màu; ngứa, phát ban; chóng mặt, hồi hộp bất thường. Tiêu chảy kéo dài, lạnh bụng, ăn kém, mệt lả sau khi dùng (thuốc hàn lương có thể làm tổn thương tỳ vị).
Ngừng dùng, đến gặp bác sĩ hoặc thầy thuốc có chứng chỉ hành nghề; nói rõ đã dùng những gì và từ bao giờ.
Đang mang thai hoặc cho con bú; trẻ nhỏ, người cao tuổi; có bệnh gan, thận, tim mạch, tiểu đường, huyết áp; đang dùng thuốc chống đông, hạ huyết áp, thuốc tim, thuốc an thần hay bất kỳ thuốc tân dược nào.
Thông báo cho bác sĩ, dược sĩ mọi thuốc và dược liệu đang dùng để được tư vấn về tương tác.
Câu hỏi thường gặp
Đạo xích tán dùng để làm gì?
Công năng: thanh tâm, lợi thủy, dưỡng âm. Chủ trị theo y văn: Tâm kinh có nhiệt: bứt rứt, khát, loét miệng lưỡi; tâm nhiệt chuyển xuống tiểu trường: tiểu đỏ, rít, buốt.
Đạo xích tán gồm những vị nào?
Gồm 4 vị: Sinh địa (6 g, quân); Mộc thông (6 g, quân); Trúc diệp (6 g, thần); Cam thảo (6 g, tá). Lượng chỉ để người kê đơn tham khảo.
Vị nào là quân trong Đạo xích tán?
Vị quân là Sinh địa, Mộc thông. Sinh địa lương huyết tư âm để chế tâm hỏa, Mộc thông thanh tâm và lợi tiểu, cùng làm quân.
Ai không nên dùng Đạo xích tán?
Tỳ vị hư nhược dùng thận trọng. Lưu ý dùng đúng Mộc thông hợp chuẩn. Phụ nữ có thai, đang cho con bú, trẻ nhỏ và người đang dùng thuốc tân dược cần hỏi thầy thuốc trước khi dùng.
Cùng nhóm: Thanh nhiệt
Tài liệu tham khảo
- Tiểu nhi dược chứng trực quyết – nguồn gốc của bài thuốc.
- Bộ môn Y học cổ truyền, các trường đại học Y Dược. Giáo trình / Bài giảng Phương tễ học.
- Bộ Y tế. Dược điển Việt Nam V. Hà Nội: Nhà xuất bản Y học; 2017 (tham khảo về từng vị thuốc trong bài).
Đây là danh mục tài liệu chung của chuyên mục. Nội dung được biên soạn lại, chưa dẫn nguồn đến từng trang và đang chờ kiểm duyệt chuyên môn. Phát hiện sai sót xin gửi góp ý.