Ôn đởm thang溫膽湯
Lý khí hóa đàm, thanh đởm hòa vị.
Thành phần
| Vai trò | Vị thuốc | Lượng tham khảo | Tính vị | Quy kinh |
|---|---|---|---|---|
| Quân | 6 g | Cay · Ôn | Tỳ, Vị, Phế | |
| Thần | 6 g | Ngọt · Vi hàn | Phế, Vị, Đởm | |
| Thần | 6 g | Đắng, Cay, Chua · Vi hàn | Tỳ, Vị | |
| Tá | 9 g | Đắng, Cay · Ôn | Phế, Tỳ | |
| Tá | 4,5 g | Ngọt, Nhạt · Bình | Tâm, Phế, Thận, Tỳ | |
| Sứ | 3 g | Ngọt · Bình | Tâm, Phế, Tỳ, Vị | |
| Sứ | 5 lát | Cay · Ôn | Phế, Tỳ, Vị | |
| Sứ | 1 quả | Ngọt · Ôn | Tỳ, Vị |
Quân · Thần · Tá · Sứ
Vai trò từng vị trong Ôn đởm thang. Lượng ghi trên thẻ là lượng tham khảo.
- Bán hạ6 g
- Chích cam thảo3 g
- Sinh khương5 lát
- Đại táo1 quả
Công năng và chủ trị
Công năng: Lý khí hóa đàm, thanh đởm hòa vị.
Chủ trị: Đởm vị bất hòa, đàm nhiệt nội nhiễu: hay sợ hãi, hư phiền mất ngủ, mộng nhiều, buồn nôn, nấc, chóng mặt, rêu lưỡi nhờn hơi vàng.
Phân tích phương
Bán hạ táo thấp hóa đàm, giáng nghịch làm quân. Trúc nhự thanh nhiệt hóa đàm, trừ phiền chỉ ẩu; Chỉ thực hành khí tiêu đàm làm thần. Trần bì lý khí, Phục linh kiện tỳ thẩm thấp làm tá. Khương, Táo, Thảo hòa tỳ vị, điều hòa làm sứ.
Lưu ý an toàn
Khi nào cần chăm sóc y tế?
Thông tin chung về an toàn khi dùng dược liệu, không dùng để chẩn đoán.
Khó thở, tức ngực hoặc đau ngực dữ dội; sưng môi, lưỡi, họng; nổi mề đay toàn thân, tím tái; ngất hoặc lơ mơ; co giật; nôn ra máu, đi ngoài phân đen; chảy máu không cầm. Nghi ngộ độc: tê môi lưỡi, tê lan tay chân, chóng mặt, hồi hộp, tim đập chậm hoặc loạn nhịp, yếu cơ, nôn nhiều, vã mồ hôi lạnh.
Ngừng dùng ngay, gọi cấp cứu 115 hoặc đến cơ sở y tế gần nhất, mang theo gói thuốc hoặc đơn thuốc.
Buồn nôn, nôn kéo dài, đau bụng, tiêu chảy; vàng da hoặc nước tiểu sẫm màu; ngứa, phát ban; chóng mặt, hồi hộp bất thường. Ho ra máu, sốt cao, khó thở, ho kéo dài quá 2 tuần.
Ngừng dùng, đến gặp bác sĩ hoặc thầy thuốc có chứng chỉ hành nghề; nói rõ đã dùng những gì và từ bao giờ.
Đang mang thai hoặc cho con bú; trẻ nhỏ, người cao tuổi; có bệnh gan, thận, tim mạch, tiểu đường, huyết áp; đang dùng thuốc chống đông, hạ huyết áp, thuốc tim, thuốc an thần hay bất kỳ thuốc tân dược nào.
Thông báo cho bác sĩ, dược sĩ mọi thuốc và dược liệu đang dùng để được tư vấn về tương tác.
Câu hỏi thường gặp
Ôn đởm thang dùng để làm gì?
Công năng: lý khí hóa đàm, thanh đởm hòa vị. Chủ trị theo y văn: Đởm vị bất hòa, đàm nhiệt nội nhiễu: hay sợ hãi, hư phiền mất ngủ, mộng nhiều, buồn nôn, nấc, chóng mặt, rêu lưỡi nhờn hơi vàng.
Ôn đởm thang gồm những vị nào?
Gồm 8 vị: Bán hạ (6 g, quân); Trúc nhự (6 g, thần); Chỉ thực (6 g, thần); Trần bì (9 g, tá); Phục linh (4,5 g, tá); Chích cam thảo (3 g, sứ); Sinh khương (5 lát, sứ); Đại táo (1 quả, sứ). Lượng chỉ để người kê đơn tham khảo.
Vị nào là quân trong Ôn đởm thang?
Vị quân là Bán hạ. Bán hạ táo thấp hóa đàm, giáng nghịch làm quân.
Ai không nên dùng Ôn đởm thang?
Mất ngủ do tâm tỳ hư, huyết hư không dùng. Phụ nữ có thai, đang cho con bú, trẻ nhỏ và người đang dùng thuốc tân dược cần hỏi thầy thuốc trước khi dùng.
Cùng nhóm: Trừ đàm
Tài liệu tham khảo
- Tam nhân cực nhất bệnh chứng phương luận – nguồn gốc của bài thuốc.
- Bộ môn Y học cổ truyền, các trường đại học Y Dược. Giáo trình / Bài giảng Phương tễ học.
- Bộ Y tế. Dược điển Việt Nam V. Hà Nội: Nhà xuất bản Y học; 2017 (tham khảo về từng vị thuốc trong bài).
Đây là danh mục tài liệu chung của chuyên mục. Nội dung được biên soạn lại, chưa dẫn nguồn đến từng trang và đang chờ kiểm duyệt chuyên môn. Phát hiện sai sót xin gửi góp ý.