Trạm Sức KhỏeCỔ TRUYỀN
  1. Trang chủ
  2. Dược liệu
  3. Sinh địa
Sinh địa – Radix Rehmanniae
Ảnh minh họa cây / dược liệu Radix Rehmanniae. Ảnh: Shizhao, CC BY 2.5, qua Wikimedia Commons (thu nhỏ). Ảnh chỉ để nhận diện sơ bộ: có thể là cây tươi, tranh thực vật hoặc dược liệu khô, không phản ánh đủ hình dạng dược liệu đã thái phiến.
Thanh nhiệt

Sinh địa生地黃

Radix Rehmanniae

Cập nhật lần cuối

So sánh

Tính vị, quy kinh

Vị ngọt, đắng; tính hàn. Quy vào kinh Tâm, Can, Thận.

Công năng

Thanh nhiệt lương huyết, dưỡng âm sinh tân.

Chủ trị

Ôn bệnh vào dinh huyết, phát ban, chảy máu do huyết nhiệt, âm hư nội nhiệt, tiêu khát.

Liều tham khảo

9–15 g mỗi ngày, thường dùng dạng thuốc sắc trong bài thuốc phối hợp. Liều thực tế do thầy thuốc quyết định theo thể trạng và chứng bệnh.

Kiêng kỵ

Tỳ hư thấp trệ, bụng đầy, tiêu chảy.

Có mặt trong 7 bài thuốc

Vai trò của Sinh địa trong từng phương

Bài thuốcVai tròNhómCông năng
Long đởm tả can thangTáThanh nhiệtTả can đởm thực hỏa, thanh hạ tiêu thấp nhiệt
Đạo xích tánQuânThanh nhiệtThanh tâm, lợi thủy, dưỡng âm
Thận khí hoànQuânBổ íchÔn bổ thận dương
Thiên vương bổ tâm đanQuânAn thầnTư âm dưỡng huyết, bổ tâm an thần
Huyết phủ trục ứ thangTáLý huyếtHoạt huyết hóa ứ, hành khí chỉ thống
Độc hoạt tang ký sinh thangTáTrị phongKhu phong thấp, chỉ tý thống, ích can thận, bổ khí huyết
Bách hợp cố kim thangQuânTrị táoTư dưỡng phế thận, chỉ khái hóa đàm

Khi nào cần chăm sóc y tế?

Thông tin chung về an toàn khi dùng dược liệu, không dùng để chẩn đoán.

Cấp cứu ngay
Dấu hiệu

Khó thở, tức ngực hoặc đau ngực dữ dội; sưng môi, lưỡi, họng; nổi mề đay toàn thân, tím tái; ngất hoặc lơ mơ; co giật; nôn ra máu, đi ngoài phân đen; chảy máu không cầm.

Nên làm

Ngừng dùng ngay, gọi cấp cứu 115 hoặc đến cơ sở y tế gần nhất, mang theo gói thuốc hoặc đơn thuốc.

Đi khám trong ngày
Dấu hiệu

Buồn nôn, nôn kéo dài, đau bụng, tiêu chảy; vàng da hoặc nước tiểu sẫm màu; ngứa, phát ban; chóng mặt, hồi hộp bất thường. Tiêu chảy kéo dài, lạnh bụng, ăn kém, mệt lả sau khi dùng (thuốc hàn lương có thể làm tổn thương tỳ vị).

Nên làm

Ngừng dùng, đến gặp bác sĩ hoặc thầy thuốc có chứng chỉ hành nghề; nói rõ đã dùng những gì và từ bao giờ.

Hỏi thầy thuốc trước khi dùng
Dấu hiệu

Đang mang thai hoặc cho con bú; trẻ nhỏ, người cao tuổi; có bệnh gan, thận, tim mạch, tiểu đường, huyết áp; đang dùng thuốc chống đông, hạ huyết áp, thuốc tim, thuốc an thần hay bất kỳ thuốc tân dược nào.

Nên làm

Thông báo cho bác sĩ, dược sĩ mọi thuốc và dược liệu đang dùng để được tư vấn về tương tác.

Câu hỏi thường gặp

Sinh địa có tính gì, vị gì, vào kinh nào?

Vị ngọt, đắng; tính hàn; quy vào kinh Tâm, Can, Thận. Bộ phận thường dùng: rễ củ.

Sinh địa có tác dụng gì?

Theo Y học cổ truyền, Sinh địa có công năng thanh nhiệt lương huyết, dưỡng âm sinh tân. Thường được nhắc đến trong: ôn bệnh vào dinh huyết, phát ban, chảy máu do huyết nhiệt, âm hư nội nhiệt, tiêu khát.

Liều dùng Sinh địa mỗi ngày là bao nhiêu?

Liều tham khảo trong tài liệu chuyên ngành: 9–15 g mỗi ngày, thường phối hợp trong bài thuốc. Liều thực tế do thầy thuốc quyết định theo thể trạng và chứng bệnh; không tự tăng liều.

Ai không nên dùng Sinh địa?

Tỳ hư thấp trệ, bụng đầy, tiêu chảy. Phụ nữ có thai, đang cho con bú, trẻ nhỏ và người đang dùng thuốc tân dược nên hỏi thầy thuốc trước khi dùng.

Sinh địa có trong những bài thuốc nào?

Sinh địa có mặt trong 7 bài thuốc của trang này: Long đởm tả can thang (vai tá), Đạo xích tán (vai quân), Thận khí hoàn (vai quân), Thiên vương bổ tâm đan (vai quân), Huyết phủ trục ứ thang (vai tá), Độc hoạt tang ký sinh thang (vai tá), Bách hợp cố kim thang (vai quân).

Sinh địa khác Thục địa thế nào?

Sinh địa (vị ngọt, đắng, tính hàn, quy kinh Tâm, Can, Thận) có công năng: thanh nhiệt lương huyết, dưỡng âm sinh tân. Thục địa (vị ngọt, tính vi ôn, quy kinh Can, Thận) có công năng: tư âm bổ huyết, ích tinh điền tủy. Hai vị không dùng thay thế cho nhau nếu chưa có chỉ định của thầy thuốc.

Vị thuốc liên quan

Cùng nhóm hoặc gần về tính vị, quy kinh

Tài liệu tham khảo

  1. Bộ Y tế. Dược điển Việt Nam V. Hà Nội: Nhà xuất bản Y học; 2017.
  2. Đỗ Tất Lợi. Những cây thuốc và vị thuốc Việt Nam. Hà Nội: Nhà xuất bản Y học.
  3. Bộ môn Dược học cổ truyền, các trường đại học Y Dược. Giáo trình / Bài giảng Dược liệu và Dược học cổ truyền.
  4. Chinese Pharmacopoeia Commission. Pharmacopoeia of the People’s Republic of China (tài liệu tham khảo thêm).

Đây là danh mục tài liệu chung của chuyên mục. Nội dung được biên soạn lại, chưa dẫn nguồn đến từng trang và đang chờ kiểm duyệt chuyên môn. Phát hiện sai sót xin gửi góp ý.

↑ ↓ di chuyểnEnter mởEsc đóng