Tính vị, quy kinh
Vị ngọt; tính vi ôn. Quy vào kinh Can, Thận.
Công năng
Tư âm bổ huyết, ích tinh điền tủy.
Chủ trị
Can thận âm hư, lưng gối mỏi yếu, cốt chưng triều nhiệt, huyết hư, kinh nguyệt không đều, ù tai, râu tóc bạc sớm.
Liều tham khảo
9–15 g mỗi ngày, thường dùng dạng thuốc sắc trong bài thuốc phối hợp. Liều thực tế do thầy thuốc quyết định theo thể trạng và chứng bệnh.
Kiêng kỵ
Tỳ vị hư nhược, khí trệ đàm nhiều, bụng đầy, tiêu chảy.
Có mặt trong 6 bài thuốc
Vai trò của Thục địa trong từng phương
| Bài thuốc | Vai trò | Nhóm | Công năng |
|---|---|---|---|
| Tứ vật thang | Quân | Bổ ích | Bổ huyết điều huyết |
| Bát trân thang | Quân | Bổ ích | Bổ ích khí huyết |
| Thập toàn đại bổ thang | Quân | Bổ ích | Ôn bổ khí huyết |
| Lục vị địa hoàng hoàn | Quân | Bổ ích | Tư bổ can thận âm |
| Bách hợp cố kim thang | Quân | Trị táo | Tư dưỡng phế thận, chỉ khái hóa đàm |
| Tri bá địa hoàng hoàn | Quân | Bổ ích | Tư âm giáng hỏa |
Khi nào cần chăm sóc y tế?
Thông tin chung về an toàn khi dùng dược liệu, không dùng để chẩn đoán.
Khó thở, tức ngực hoặc đau ngực dữ dội; sưng môi, lưỡi, họng; nổi mề đay toàn thân, tím tái; ngất hoặc lơ mơ; co giật; nôn ra máu, đi ngoài phân đen; chảy máu không cầm.
Ngừng dùng ngay, gọi cấp cứu 115 hoặc đến cơ sở y tế gần nhất, mang theo gói thuốc hoặc đơn thuốc.
Buồn nôn, nôn kéo dài, đau bụng, tiêu chảy; vàng da hoặc nước tiểu sẫm màu; ngứa, phát ban; chóng mặt, hồi hộp bất thường. Bụng đầy trướng, tiêu chảy, chảy máu bất thường, buồn nôn kéo dài.
Ngừng dùng, đến gặp bác sĩ hoặc thầy thuốc có chứng chỉ hành nghề; nói rõ đã dùng những gì và từ bao giờ.
Đang mang thai hoặc cho con bú; trẻ nhỏ, người cao tuổi; có bệnh gan, thận, tim mạch, tiểu đường, huyết áp; đang dùng thuốc chống đông, hạ huyết áp, thuốc tim, thuốc an thần hay bất kỳ thuốc tân dược nào.
Thông báo cho bác sĩ, dược sĩ mọi thuốc và dược liệu đang dùng để được tư vấn về tương tác.
Câu hỏi thường gặp
Thục địa có tính gì, vị gì, vào kinh nào?
Vị ngọt; tính vi ôn; quy vào kinh Can, Thận. Bộ phận thường dùng: rễ củ địa hoàng đã chế.
Thục địa có tác dụng gì?
Theo Y học cổ truyền, Thục địa có công năng tư âm bổ huyết, ích tinh điền tủy. Thường được nhắc đến trong: can thận âm hư, lưng gối mỏi yếu, cốt chưng triều nhiệt, huyết hư, kinh nguyệt không đều, ù tai, râu tóc bạc sớm.
Liều dùng Thục địa mỗi ngày là bao nhiêu?
Liều tham khảo trong tài liệu chuyên ngành: 9–15 g mỗi ngày, thường phối hợp trong bài thuốc. Liều thực tế do thầy thuốc quyết định theo thể trạng và chứng bệnh; không tự tăng liều.
Ai không nên dùng Thục địa?
Tỳ vị hư nhược, khí trệ đàm nhiều, bụng đầy, tiêu chảy. Phụ nữ có thai, đang cho con bú, trẻ nhỏ và người đang dùng thuốc tân dược nên hỏi thầy thuốc trước khi dùng.
Thục địa có trong những bài thuốc nào?
Thục địa có mặt trong 6 bài thuốc của trang này: Tứ vật thang (vai quân), Bát trân thang (vai quân), Thập toàn đại bổ thang (vai quân), Lục vị địa hoàng hoàn (vai quân), Bách hợp cố kim thang (vai quân), Tri bá địa hoàng hoàn (vai quân).
Thục địa khác Sinh địa thế nào?
Thục địa (vị ngọt, tính vi ôn, quy kinh Can, Thận) có công năng: tư âm bổ huyết, ích tinh điền tủy. Sinh địa (vị ngọt, đắng, tính hàn, quy kinh Tâm, Can, Thận) có công năng: thanh nhiệt lương huyết, dưỡng âm sinh tân. Hai vị không dùng thay thế cho nhau nếu chưa có chỉ định của thầy thuốc.
Vị thuốc liên quan
Cùng nhóm hoặc gần về tính vị, quy kinh
Hà thủ ô đỏ
Radix Fallopiae multifloraeTính vi ôn · vị đắng, ngọt, chátBổ can thận, ích tinh huyết, làm đen râu tóc, mạnh gân xương
A giao
Colla Corii AsiniTính bình · vị ngọtBổ huyết, tư âm nhuận táo, chỉ huyết
Ba kích
Radix Morindae officinalisTính vi ôn · vị ngọt, cayBổ thận dương, mạnh gân xương, trừ phong thấp
Đương quy
Radix Angelicae sinensisTính ôn · vị ngọt, cayBổ huyết hoạt huyết, điều kinh chỉ thống, nhuận tràng thông tiện
Bạch thược
Radix Paeoniae lactifloraeTính vi hàn · vị đắng, chuaDưỡng huyết điều kinh, liễm âm chỉ hãn, nhu can chỉ thống, bình can dương
Câu kỷ tử
Fructus LyciiTính bình · vị ngọtTư bổ can thận, ích tinh minh mục
Tài liệu tham khảo
- Bộ Y tế. Dược điển Việt Nam V. Hà Nội: Nhà xuất bản Y học; 2017.
- Đỗ Tất Lợi. Những cây thuốc và vị thuốc Việt Nam. Hà Nội: Nhà xuất bản Y học.
- Bộ môn Dược học cổ truyền, các trường đại học Y Dược. Giáo trình / Bài giảng Dược liệu và Dược học cổ truyền.
- Chinese Pharmacopoeia Commission. Pharmacopoeia of the People’s Republic of China (tài liệu tham khảo thêm).
Đây là danh mục tài liệu chung của chuyên mục. Nội dung được biên soạn lại, chưa dẫn nguồn đến từng trang và đang chờ kiểm duyệt chuyên môn. Phát hiện sai sót xin gửi góp ý.