Bách hợp cố kim thang百合固金湯
Tư dưỡng phế thận, chỉ khái hóa đàm.
Thành phần
| Vai trò | Vị thuốc | Lượng tham khảo | Tính vị | Quy kinh |
|---|---|---|---|---|
| Quân | 12 g | Ngọt · Hàn | Tâm, Phế | |
| Quân | 9 g | Ngọt, Đắng · Hàn | Tâm, Can, Thận | |
| Quân | 9 g | Ngọt · Vi ôn | Can, Thận | |
| Thần | 9 g | Ngọt, Đắng · Vi hàn | Tâm, Phế, Vị | |
| Thần | 3 g | Ngọt, Đắng, Mặn · Vi hàn | Phế, Vị, Thận | |
| Tá | 9 g | Ngọt, Cay · Ôn | Can, Tâm, Tỳ | |
| Tá | 6 g | Đắng, Chua · Vi hàn | Can, Tỳ | |
| Tá | 6 g | Đắng, Ngọt · Vi hàn | Phế, Tâm | |
| Tá | 6 g | Đắng, Cay · Bình | Phế | |
| Sứ | 3 g | Ngọt · Bình | Tâm, Phế, Tỳ, Vị |
Quân · Thần · Tá · Sứ
Vai trò từng vị trong Bách hợp cố kim thang. Lượng ghi trên thẻ là lượng tham khảo.
- Đương quy9 g
- Bạch thược6 g
- Xuyên bối mẫu6 g
- Cát cánh6 g
- Cam thảo3 g
Công năng và chủ trị
Công năng: Tư dưỡng phế thận, chỉ khái hóa đàm.
Chủ trị: Phế thận âm hư, hư hỏa thượng viêm: ho, đờm có máu, họng khô đau, lòng bàn tay chân nóng, cốt chưng đạo hãn, lưỡi đỏ ít rêu.
Phân tích phương
Bách hợp, Sinh – Thục địa tư dưỡng phế thận làm quân. Mạch môn giúp nhuận phế, Huyền sâm tư âm giáng hỏa làm thần. Đương quy, Bạch thược dưỡng huyết; Bối mẫu, Cát cánh hóa đàm chỉ khái, làm tá. Cam thảo điều hòa, hợp Cát cánh lợi họng làm sứ.
Lưu ý an toàn
Khi nào cần chăm sóc y tế?
Thông tin chung về an toàn khi dùng dược liệu, không dùng để chẩn đoán.
Khó thở, tức ngực hoặc đau ngực dữ dội; sưng môi, lưỡi, họng; nổi mề đay toàn thân, tím tái; ngất hoặc lơ mơ; co giật; nôn ra máu, đi ngoài phân đen; chảy máu không cầm.
Ngừng dùng ngay, gọi cấp cứu 115 hoặc đến cơ sở y tế gần nhất, mang theo gói thuốc hoặc đơn thuốc.
Buồn nôn, nôn kéo dài, đau bụng, tiêu chảy; vàng da hoặc nước tiểu sẫm màu; ngứa, phát ban; chóng mặt, hồi hộp bất thường. Ho ra máu, sốt cao, khó thở, ho kéo dài quá 2 tuần.
Ngừng dùng, đến gặp bác sĩ hoặc thầy thuốc có chứng chỉ hành nghề; nói rõ đã dùng những gì và từ bao giờ.
Đang mang thai hoặc cho con bú; trẻ nhỏ, người cao tuổi; có bệnh gan, thận, tim mạch, tiểu đường, huyết áp; đang dùng thuốc chống đông, hạ huyết áp, thuốc tim, thuốc an thần hay bất kỳ thuốc tân dược nào.
Thông báo cho bác sĩ, dược sĩ mọi thuốc và dược liệu đang dùng để được tư vấn về tương tác.
Câu hỏi thường gặp
Bách hợp cố kim thang dùng để làm gì?
Công năng: tư dưỡng phế thận, chỉ khái hóa đàm. Chủ trị theo y văn: Phế thận âm hư, hư hỏa thượng viêm: ho, đờm có máu, họng khô đau, lòng bàn tay chân nóng, cốt chưng đạo hãn, lưỡi đỏ ít rêu.
Bách hợp cố kim thang gồm những vị nào?
Gồm 10 vị: Bách hợp (12 g, quân); Sinh địa (9 g, quân); Thục địa (9 g, quân); Mạch môn (9 g, thần); Huyền sâm (3 g, thần); Đương quy (9 g, tá); Bạch thược (6 g, tá); Xuyên bối mẫu (6 g, tá); Cát cánh (6 g, tá); Cam thảo (3 g, sứ). Lượng chỉ để người kê đơn tham khảo.
Vị nào là quân trong Bách hợp cố kim thang?
Vị quân là Bách hợp, Sinh địa, Thục địa. Bách hợp, Sinh – Thục địa tư dưỡng phế thận làm quân.
Ai không nên dùng Bách hợp cố kim thang?
Thuốc ngọt hàn nê trệ: tỳ hư tiêu chảy, ăn kém dùng thận trọng. Ho ra máu cần đi khám. Phụ nữ có thai, đang cho con bú, trẻ nhỏ và người đang dùng thuốc tân dược cần hỏi thầy thuốc trước khi dùng.
Cùng nhóm: Trị táo
Tài liệu tham khảo
- Thận trai di thư – nguồn gốc của bài thuốc.
- Bộ môn Y học cổ truyền, các trường đại học Y Dược. Giáo trình / Bài giảng Phương tễ học.
- Bộ Y tế. Dược điển Việt Nam V. Hà Nội: Nhà xuất bản Y học; 2017 (tham khảo về từng vị thuốc trong bài).
Đây là danh mục tài liệu chung của chuyên mục. Nội dung được biên soạn lại, chưa dẫn nguồn đến từng trang và đang chờ kiểm duyệt chuyên môn. Phát hiện sai sót xin gửi góp ý.