
Tính vị, quy kinh
Vị ngọt; tính bình. Quy vào kinh Tỳ, Phế, Thận.
Công năng
Bổ tỳ dưỡng vị, sinh tân ích phế, bổ thận sáp tinh.
Chủ trị
Tỳ hư ăn kém, tiêu chảy lâu ngày, phế hư ho suyễn, di tinh, đới hạ, tiểu nhiều, tiêu khát.
Liều tham khảo
12–30 g mỗi ngày, thường dùng dạng thuốc sắc trong bài thuốc phối hợp. Liều thực tế do thầy thuốc quyết định theo thể trạng và chứng bệnh.
Kiêng kỵ
Thấp nhiệt thực tà, tích trệ.
Có mặt trong 3 bài thuốc
Vai trò của Hoài sơn trong từng phương
| Bài thuốc | Vai trò | Nhóm | Công năng |
|---|---|---|---|
| Lục vị địa hoàng hoàn | Thần | Bổ ích | Tư bổ can thận âm |
| Thận khí hoàn | Thần | Bổ ích | Ôn bổ thận dương |
| Tri bá địa hoàng hoàn | Thần | Bổ ích | Tư âm giáng hỏa |
Khi nào cần chăm sóc y tế?
Thông tin chung về an toàn khi dùng dược liệu, không dùng để chẩn đoán.
Khó thở, tức ngực hoặc đau ngực dữ dội; sưng môi, lưỡi, họng; nổi mề đay toàn thân, tím tái; ngất hoặc lơ mơ; co giật; nôn ra máu, đi ngoài phân đen; chảy máu không cầm.
Ngừng dùng ngay, gọi cấp cứu 115 hoặc đến cơ sở y tế gần nhất, mang theo gói thuốc hoặc đơn thuốc.
Buồn nôn, nôn kéo dài, đau bụng, tiêu chảy; vàng da hoặc nước tiểu sẫm màu; ngứa, phát ban; chóng mặt, hồi hộp bất thường. Bụng đầy trướng, ăn kém, nóng trong, mất ngủ, huyết áp tăng sau khi dùng.
Ngừng dùng, đến gặp bác sĩ hoặc thầy thuốc có chứng chỉ hành nghề; nói rõ đã dùng những gì và từ bao giờ.
Đang mang thai hoặc cho con bú; trẻ nhỏ, người cao tuổi; có bệnh gan, thận, tim mạch, tiểu đường, huyết áp; đang dùng thuốc chống đông, hạ huyết áp, thuốc tim, thuốc an thần hay bất kỳ thuốc tân dược nào.
Thông báo cho bác sĩ, dược sĩ mọi thuốc và dược liệu đang dùng để được tư vấn về tương tác.
Câu hỏi thường gặp
Hoài sơn có tính gì, vị gì, vào kinh nào?
Vị ngọt; tính bình; quy vào kinh Tỳ, Phế, Thận. Bộ phận thường dùng: rễ củ (củ mài).
Hoài sơn có tác dụng gì?
Theo Y học cổ truyền, Hoài sơn có công năng bổ tỳ dưỡng vị, sinh tân ích phế, bổ thận sáp tinh. Thường được nhắc đến trong: tỳ hư ăn kém, tiêu chảy lâu ngày, phế hư ho suyễn, di tinh, đới hạ, tiểu nhiều, tiêu khát.
Liều dùng Hoài sơn mỗi ngày là bao nhiêu?
Liều tham khảo trong tài liệu chuyên ngành: 12–30 g mỗi ngày, thường phối hợp trong bài thuốc. Liều thực tế do thầy thuốc quyết định theo thể trạng và chứng bệnh; không tự tăng liều.
Ai không nên dùng Hoài sơn?
Thấp nhiệt thực tà, tích trệ. Phụ nữ có thai, đang cho con bú, trẻ nhỏ và người đang dùng thuốc tân dược nên hỏi thầy thuốc trước khi dùng.
Hoài sơn có trong những bài thuốc nào?
Hoài sơn có mặt trong 3 bài thuốc của trang này: Lục vị địa hoàng hoàn (vai thần), Thận khí hoàn (vai thần), Tri bá địa hoàng hoàn (vai thần).
Vị thuốc liên quan
Cùng nhóm hoặc gần về tính vị, quy kinh
Cam thảo
Radix et Rhizoma GlycyrrhizaeTính bình · vị ngọtBổ tỳ ích khí, thanh nhiệt giải độc, khử đàm chỉ khái, hoãn cấp chỉ thống, điều hòa các vị thuốc
Đảng sâm
Radix CodonopsisTính bình · vị ngọtBổ trung ích khí, kiện tỳ ích phế, dưỡng huyết sinh tân
Hoàng kỳ
Radix Astragali membranaceiTính ôn · vị ngọtBổ khí thăng dương, cố biểu chỉ hãn, lợi thủy tiêu thũng, thác độc sinh cơ

Hoàng tinh
Rhizoma PolygonatiTính bình · vị ngọtBổ khí dưỡng âm, kiện tỳ nhuận phế ích thận
Nhân sâm
Radix et Rhizoma GinsengTính vi ôn · vị ngọt, đắngĐại bổ nguyên khí, phục mạch cố thoát, bổ tỳ ích phế, sinh tân, an thần ích trí
Phục linh
PoriaTính bình · vị ngọt, nhạtLợi thủy thẩm thấp, kiện tỳ, ninh tâm an thần
Tài liệu tham khảo
- Bộ Y tế. Dược điển Việt Nam V. Hà Nội: Nhà xuất bản Y học; 2017.
- Đỗ Tất Lợi. Những cây thuốc và vị thuốc Việt Nam. Hà Nội: Nhà xuất bản Y học.
- Bộ môn Dược học cổ truyền, các trường đại học Y Dược. Giáo trình / Bài giảng Dược liệu và Dược học cổ truyền.
- Chinese Pharmacopoeia Commission. Pharmacopoeia of the People’s Republic of China (tài liệu tham khảo thêm).
Đây là danh mục tài liệu chung của chuyên mục. Nội dung được biên soạn lại, chưa dẫn nguồn đến từng trang và đang chờ kiểm duyệt chuyên môn. Phát hiện sai sót xin gửi góp ý.