Trạm Sức KhỏeCỔ TRUYỀN
  1. Trang chủ
  2. Dược liệu
  3. Cam thảo
Cam thảo – Radix et Rhizoma Glycyrrhizae
Ảnh minh họa cây / dược liệu Radix et Rhizoma Glycyrrhizae. Ảnh: Stickpen, Public domain, qua Wikimedia Commons (thu nhỏ). Ảnh chỉ để nhận diện sơ bộ: có thể là cây tươi, tranh thực vật hoặc dược liệu khô, không phản ánh đủ hình dạng dược liệu đã thái phiến.
Bổ khí

Cam thảo甘草

Radix et Rhizoma Glycyrrhizae

Cập nhật lần cuối

So sánh

Tính vị, quy kinh

Vị ngọt; tính bình. Quy vào kinh Tâm, Phế, Tỳ, Vị.

Công năng

Bổ tỳ ích khí, thanh nhiệt giải độc, khử đàm chỉ khái, hoãn cấp chỉ thống, điều hòa các vị thuốc.

Chủ trị

Tỳ vị hư nhược, mệt mỏi, hồi hộp, ho nhiều đờm, đau co thắt, mụn nhọt.

Liều tham khảo

2–9 g mỗi ngày, thường dùng dạng thuốc sắc trong bài thuốc phối hợp. Liều thực tế do thầy thuốc quyết định theo thể trạng và chứng bệnh.

Kiêng kỵ

Phù thũng, tăng huyết áp, hạ kali máu, đầy trướng do thấp; phản Đại kích, Nguyên hoa, Cam toại, Hải tảo.

Có mặt trong 42 bài thuốc

Vai trò của Cam thảo trong từng phương

Bài thuốcVai tròNhómCông năng
Ma hoàng thangSứGiải biểuPhát hãn giải biểu, tuyên phế bình suyễn
Quế chi thangSứGiải biểuGiải cơ phát biểu, điều hòa dinh vệ
Ngân kiều tánSứGiải biểuTân lương thấu biểu, thanh nhiệt giải độc
Tang cúc ẩmSứGiải biểuSơ phong thanh nhiệt, tuyên phế chỉ khái
Tiểu thanh long thangSứGiải biểuGiải biểu tán hàn, ôn phế hóa ẩm
Bạch hổ thangTáThanh nhiệtThanh nhiệt sinh tân
Long đởm tả can thangSứThanh nhiệtTả can đởm thực hỏa, thanh hạ tiêu thấp nhiệt
Đạo xích tánTáThanh nhiệtThanh tâm, lợi thủy, dưỡng âm
Tiểu sài hồ thangSứHòa giảiHòa giải thiếu dương
Tiêu dao tánSứHòa giảiSơ can giải uất, dưỡng huyết kiện tỳ
Tứ nghịch tánSứHòa giảiThấu tà giải uất, sơ can lý tỳ
Bán hạ tả tâm thangSứHòa giảiHàn nhiệt bình điều, tiêu bĩ tán kết
Lý trung hoànSứÔn lýÔn trung tán hàn, bổ khí kiện tỳ
Tứ nghịch thangTáÔn lýHồi dương cứu nghịch
Tứ quân tử thangSứBổ íchÍch khí kiện tỳ
Bổ trung ích khí thangThầnBổ íchBổ trung ích khí, thăng dương cử hãm
Quy tỳ thangSứBổ íchÍch khí bổ huyết, kiện tỳ dưỡng tâm
Bát trân thangSứBổ íchBổ ích khí huyết
Thập toàn đại bổ thangSứBổ íchÔn bổ khí huyết
Toan táo nhân thangSứAn thầnDưỡng huyết an thần, thanh nhiệt trừ phiền
Tô tử giáng khí thangSứLý khíGiáng khí bình suyễn, khử đàm chỉ khái
Huyết phủ trục ứ thangSứLý huyếtHoạt huyết hóa ứ, hành khí chỉ thống
Sinh hóa thangSứLý huyếtHoạt huyết hóa ứ, ôn kinh chỉ thống
Độc hoạt tang ký sinh thangSứTrị phongKhu phong thấp, chỉ tý thống, ích can thận, bổ khí huyết
Xuyên khung trà điều tánSứTrị phongSơ phong chỉ thống
Mạch môn đông thangTáTrị táoTư dưỡng phế vị, giáng nghịch hạ khí
Bách hợp cố kim thangSứTrị táoTư dưỡng phế thận, chỉ khái hóa đàm
Bình vị tánSứTrừ thấpTáo thấp vận tỳ, hành khí hòa vị
Hoắc hương chính khí tánSứTrừ thấpGiải biểu hóa thấp, lý khí hòa trung
Nhị trần thangSứTrừ đàmTáo thấp hóa đàm, lý khí hòa trung
Ôn đởm thangSứTrừ đàmLý khí hóa đàm, thanh đởm hòa vị
Tiểu kiến trung thangTáÔn lýÔn trung bổ hư, hòa lý hoãn cấp
Cát căn thangSứGiải biểuPhát hãn giải biểu, thăng tân thư cân
Ma hạnh thạch cam thangSứGiải biểuTân lương tuyên phế, thanh nhiệt bình suyễn
Hạnh tô tánSứTrị táoKhinh tuyên lương táo, tuyên phế hóa đàm
Thanh táo cứu phế thangSứTrị táoThanh táo nhuận phế, dưỡng âm ích khí
Thược dược cam thảo thangThầnBổ íchDưỡng âm hòa huyết, hoãn cấp chỉ thống
Lục quân tử thangThầnBổ íchÍch khí kiện tỳ, táo thấp hóa đàm
Hương sa lục quân tử thangTáBổ íchÍch khí hóa đàm, hành khí hòa trung
Sài hồ sơ can tánSứLý khíSơ can giải uất, hành khí chỉ thống
Bát chính tánSứTrừ thấpThanh nhiệt tả hỏa, lợi niệu thông lâm
Tả bạch tánSứThanh nhiệtThanh tả phế nhiệt, bình suyễn chỉ khái

Khi nào cần chăm sóc y tế?

Thông tin chung về an toàn khi dùng dược liệu, không dùng để chẩn đoán.

Cấp cứu ngay
Dấu hiệu

Khó thở, tức ngực hoặc đau ngực dữ dội; sưng môi, lưỡi, họng; nổi mề đay toàn thân, tím tái; ngất hoặc lơ mơ; co giật; nôn ra máu, đi ngoài phân đen; chảy máu không cầm.

Nên làm

Ngừng dùng ngay, gọi cấp cứu 115 hoặc đến cơ sở y tế gần nhất, mang theo gói thuốc hoặc đơn thuốc.

Đi khám trong ngày
Dấu hiệu

Buồn nôn, nôn kéo dài, đau bụng, tiêu chảy; vàng da hoặc nước tiểu sẫm màu; ngứa, phát ban; chóng mặt, hồi hộp bất thường. Bụng đầy trướng, ăn kém, nóng trong, mất ngủ, huyết áp tăng sau khi dùng.

Nên làm

Ngừng dùng, đến gặp bác sĩ hoặc thầy thuốc có chứng chỉ hành nghề; nói rõ đã dùng những gì và từ bao giờ.

Hỏi thầy thuốc trước khi dùng
Dấu hiệu

Đang mang thai hoặc cho con bú; trẻ nhỏ, người cao tuổi; có bệnh gan, thận, tim mạch, tiểu đường, huyết áp; đang dùng thuốc chống đông, hạ huyết áp, thuốc tim, thuốc an thần hay bất kỳ thuốc tân dược nào.

Nên làm

Thông báo cho bác sĩ, dược sĩ mọi thuốc và dược liệu đang dùng để được tư vấn về tương tác.

Câu hỏi thường gặp

Cam thảo có tính gì, vị gì, vào kinh nào?

Vị ngọt; tính bình; quy vào kinh Tâm, Phế, Tỳ, Vị. Bộ phận thường dùng: rễ và thân rễ.

Cam thảo có tác dụng gì?

Theo Y học cổ truyền, Cam thảo có công năng bổ tỳ ích khí, thanh nhiệt giải độc, khử đàm chỉ khái, hoãn cấp chỉ thống, điều hòa các vị thuốc. Thường được nhắc đến trong: tỳ vị hư nhược, mệt mỏi, hồi hộp, ho nhiều đờm, đau co thắt, mụn nhọt.

Liều dùng Cam thảo mỗi ngày là bao nhiêu?

Liều tham khảo trong tài liệu chuyên ngành: 2–9 g mỗi ngày, thường phối hợp trong bài thuốc. Liều thực tế do thầy thuốc quyết định theo thể trạng và chứng bệnh; không tự tăng liều.

Ai không nên dùng Cam thảo?

Phù thũng, tăng huyết áp, hạ kali máu, đầy trướng do thấp; phản Đại kích, Nguyên hoa, Cam toại, Hải tảo. Lưu ý an toàn: Dùng lâu gây giữ nước, tăng huyết áp. Phụ nữ có thai, đang cho con bú, trẻ nhỏ và người đang dùng thuốc tân dược nên hỏi thầy thuốc trước khi dùng.

Cam thảo có trong những bài thuốc nào?

Cam thảo có mặt trong 42 bài thuốc của trang này: Ma hoàng thang (vai sứ), Quế chi thang (vai sứ), Ngân kiều tán (vai sứ), Tang cúc ẩm (vai sứ), Tiểu thanh long thang (vai sứ), Bạch hổ thang (vai tá), Long đởm tả can thang (vai sứ), Đạo xích tán (vai tá) và một số bài khác.

Vị thuốc liên quan

Cùng nhóm hoặc gần về tính vị, quy kinh

Tài liệu tham khảo

  1. Bộ Y tế. Dược điển Việt Nam V. Hà Nội: Nhà xuất bản Y học; 2017.
  2. Đỗ Tất Lợi. Những cây thuốc và vị thuốc Việt Nam. Hà Nội: Nhà xuất bản Y học.
  3. Bộ môn Dược học cổ truyền, các trường đại học Y Dược. Giáo trình / Bài giảng Dược liệu và Dược học cổ truyền.
  4. Chinese Pharmacopoeia Commission. Pharmacopoeia of the People’s Republic of China (tài liệu tham khảo thêm).

Đây là danh mục tài liệu chung của chuyên mục. Nội dung được biên soạn lại, chưa dẫn nguồn đến từng trang và đang chờ kiểm duyệt chuyên môn. Phát hiện sai sót xin gửi góp ý.

↑ ↓ di chuyểnEnter mởEsc đóng