Ma tử nhân hoàn麻子仁丸
Nhuận tràng tiết nhiệt, hành khí thông tiện.
Thành phần
| Vai trò | Vị thuốc | Lượng tham khảo | Tính vị | Quy kinh |
|---|---|---|---|---|
| Quân | 20 g | Ngọt · Bình | Tỳ, Vị, Đại trường | |
| Thần | 10 g | Đắng · Vi ôn | Phế, Đại trường | |
| Thần | 9 g | Đắng, Chua · Vi hàn | Can, Tỳ | |
| Tá | 12 g | Đắng · Hàn | Tỳ, Vị, Đại trường, Can, Tâm bào | |
| Tá | 9 g | Đắng, Cay, Chua · Vi hàn | Tỳ, Vị | |
| Tá | 9 g | Đắng, Cay · Ôn | Tỳ, Vị, Phế, Đại trường | |
| Sứ | Mật ong | vừa đủ | — | — |
Quân · Thần · Tá · Sứ
Vai trò từng vị trong Ma tử nhân hoàn. Lượng ghi trên thẻ là lượng tham khảo.
- Hỏa ma nhân20 g
- Hạnh nhân10 g
- Bạch thược9 g
- Mật ongvừa đủ
Công năng và chủ trị
Công năng: Nhuận tràng tiết nhiệt, hành khí thông tiện.
Chủ trị: Tỳ ước: tràng vị táo nhiệt, đại tiện khô cứng, tiểu nhiều lần.
Phân tích phương
Hỏa ma nhân nhuận tràng làm quân. Hạnh nhân giáng khí nhuận tràng, Bạch thược dưỡng âm hòa lý làm thần. Đại hoàng, Chỉ thực, Hậu phác (Tiểu thừa khí thang) tiết nhiệt hành khí làm tá. Mật ong nhuận táo, hoãn sức công hạ làm sứ.
Lưu ý an toàn
Khi nào cần chăm sóc y tế?
Thông tin chung về an toàn khi dùng dược liệu, không dùng để chẩn đoán.
Khó thở, tức ngực hoặc đau ngực dữ dội; sưng môi, lưỡi, họng; nổi mề đay toàn thân, tím tái; ngất hoặc lơ mơ; co giật; nôn ra máu, đi ngoài phân đen; chảy máu không cầm. Nghi ngộ độc: tê môi lưỡi, tê lan tay chân, chóng mặt, hồi hộp, tim đập chậm hoặc loạn nhịp, yếu cơ, nôn nhiều, vã mồ hôi lạnh.
Ngừng dùng ngay, gọi cấp cứu 115 hoặc đến cơ sở y tế gần nhất, mang theo gói thuốc hoặc đơn thuốc.
Buồn nôn, nôn kéo dài, đau bụng, tiêu chảy; vàng da hoặc nước tiểu sẫm màu; ngứa, phát ban; chóng mặt, hồi hộp bất thường. Đau bụng dữ dội, tiêu chảy nhiều, khát nước, chóng mặt, tiểu ít (nguy cơ mất nước).
Ngừng dùng, đến gặp bác sĩ hoặc thầy thuốc có chứng chỉ hành nghề; nói rõ đã dùng những gì và từ bao giờ.
Đang mang thai, dự định có thai hoặc cho con bú. trẻ nhỏ, người cao tuổi; có bệnh gan, thận, tim mạch, tiểu đường, huyết áp; đang dùng thuốc chống đông, hạ huyết áp, thuốc tim, thuốc an thần hay bất kỳ thuốc tân dược nào.
Thông báo cho bác sĩ, dược sĩ mọi thuốc và dược liệu đang dùng để được tư vấn về tương tác.
Câu hỏi thường gặp
Ma tử nhân hoàn dùng để làm gì?
Công năng: nhuận tràng tiết nhiệt, hành khí thông tiện. Chủ trị theo y văn: Tỳ ước: tràng vị táo nhiệt, đại tiện khô cứng, tiểu nhiều lần.
Ma tử nhân hoàn gồm những vị nào?
Gồm 7 vị: Hỏa ma nhân (20 g, quân); Hạnh nhân (10 g, thần); Bạch thược (9 g, thần); Đại hoàng (12 g, tá); Chỉ thực (9 g, tá); Hậu phác (9 g, tá); Mật ong (vừa đủ, sứ). Lượng chỉ để người kê đơn tham khảo.
Vị nào là quân trong Ma tử nhân hoàn?
Vị quân là Hỏa ma nhân. Hỏa ma nhân nhuận tràng làm quân.
Ai không nên dùng Ma tử nhân hoàn?
Tuy là nhuận hạ nhưng vẫn có vị công phá: phụ nữ có thai không dùng, người già yếu, huyết hư tân dịch khô không dùng kéo dài. Phụ nữ có thai, đang cho con bú, trẻ nhỏ và người đang dùng thuốc tân dược cần hỏi thầy thuốc trước khi dùng.
Cùng nhóm: Tả hạ
Tài liệu tham khảo
- Thương hàn luận – nguồn gốc của bài thuốc.
- Bộ môn Y học cổ truyền, các trường đại học Y Dược. Giáo trình / Bài giảng Phương tễ học.
- Bộ Y tế. Dược điển Việt Nam V. Hà Nội: Nhà xuất bản Y học; 2017 (tham khảo về từng vị thuốc trong bài).
Đây là danh mục tài liệu chung của chuyên mục. Nội dung được biên soạn lại, chưa dẫn nguồn đến từng trang và đang chờ kiểm duyệt chuyên môn. Phát hiện sai sót xin gửi góp ý.