Nhị trần thang二陳湯
Táo thấp hóa đàm, lý khí hòa trung.
Thành phần
| Vai trò | Vị thuốc | Lượng tham khảo | Tính vị | Quy kinh |
|---|---|---|---|---|
| Quân | 15 g | Cay · Ôn | Tỳ, Vị, Phế | |
| Thần | 15 g | Đắng, Cay · Ôn | Phế, Tỳ | |
| Tá | 9 g | Ngọt, Nhạt · Bình | Tâm, Phế, Thận, Tỳ | |
| Tá | 7 lát | Cay · Ôn | Phế, Tỳ, Vị | |
| Tá | 1 quả | Chua, Chát · Bình | Can, Tỳ, Phế, Đại trường | |
| Sứ | 4,5 g | Ngọt · Bình | Tâm, Phế, Tỳ, Vị |
Quân · Thần · Tá · Sứ
Vai trò từng vị trong Nhị trần thang. Lượng ghi trên thẻ là lượng tham khảo.
- Bán hạ15 g
- Trần bì15 g
- Phục linh9 g
- Sinh khương7 lát
- Ô mai1 quả
- Chích cam thảo4,5 g
Công năng và chủ trị
Công năng: Táo thấp hóa đàm, lý khí hòa trung.
Chủ trị: Thấp đàm: ho nhiều đờm trắng dễ khạc, ngực hoành bĩ tức, buồn nôn, mệt mỏi, chóng mặt hồi hộp, rêu lưỡi trắng nhờn, mạch hoạt.
Phân tích phương
Bán hạ táo thấp hóa đàm, giáng nghịch hòa vị làm quân. Trần bì lý khí táo thấp – “khí thuận thì đàm tiêu” – làm thần. Phục linh kiện tỳ thẩm thấp trị nguồn sinh đàm; Sinh khương chế độc Bán hạ, Ô mai thu liễm phế khí, làm tá. Cam thảo điều hòa làm sứ. Là bài cơ bản trị đàm.
Lưu ý an toàn
Khi nào cần chăm sóc y tế?
Thông tin chung về an toàn khi dùng dược liệu, không dùng để chẩn đoán.
Khó thở, tức ngực hoặc đau ngực dữ dội; sưng môi, lưỡi, họng; nổi mề đay toàn thân, tím tái; ngất hoặc lơ mơ; co giật; nôn ra máu, đi ngoài phân đen; chảy máu không cầm. Nghi ngộ độc: tê môi lưỡi, tê lan tay chân, chóng mặt, hồi hộp, tim đập chậm hoặc loạn nhịp, yếu cơ, nôn nhiều, vã mồ hôi lạnh.
Ngừng dùng ngay, gọi cấp cứu 115 hoặc đến cơ sở y tế gần nhất, mang theo gói thuốc hoặc đơn thuốc.
Buồn nôn, nôn kéo dài, đau bụng, tiêu chảy; vàng da hoặc nước tiểu sẫm màu; ngứa, phát ban; chóng mặt, hồi hộp bất thường. Ho ra máu, sốt cao, khó thở, ho kéo dài quá 2 tuần.
Ngừng dùng, đến gặp bác sĩ hoặc thầy thuốc có chứng chỉ hành nghề; nói rõ đã dùng những gì và từ bao giờ.
Đang mang thai hoặc cho con bú; trẻ nhỏ, người cao tuổi; có bệnh gan, thận, tim mạch, tiểu đường, huyết áp; đang dùng thuốc chống đông, hạ huyết áp, thuốc tim, thuốc an thần hay bất kỳ thuốc tân dược nào.
Thông báo cho bác sĩ, dược sĩ mọi thuốc và dược liệu đang dùng để được tư vấn về tương tác.
Câu hỏi thường gặp
Nhị trần thang dùng để làm gì?
Công năng: táo thấp hóa đàm, lý khí hòa trung. Chủ trị theo y văn: Thấp đàm: ho nhiều đờm trắng dễ khạc, ngực hoành bĩ tức, buồn nôn, mệt mỏi, chóng mặt hồi hộp, rêu lưỡi trắng nhờn, mạch hoạt.
Nhị trần thang gồm những vị nào?
Gồm 6 vị: Bán hạ (15 g, quân); Trần bì (15 g, thần); Phục linh (9 g, tá); Sinh khương (7 lát, tá); Ô mai (1 quả, tá); Chích cam thảo (4,5 g, sứ). Lượng chỉ để người kê đơn tham khảo.
Vị nào là quân trong Nhị trần thang?
Vị quân là Bán hạ. Bán hạ táo thấp hóa đàm, giáng nghịch hòa vị làm quân.
Ai không nên dùng Nhị trần thang?
Tính táo: ho khan do âm hư, đờm có máu không dùng. Phụ nữ có thai, đang cho con bú, trẻ nhỏ và người đang dùng thuốc tân dược cần hỏi thầy thuốc trước khi dùng.
Cùng nhóm: Trừ đàm
Tài liệu tham khảo
- Thái bình huệ dân hòa tễ cục phương – nguồn gốc của bài thuốc.
- Bộ môn Y học cổ truyền, các trường đại học Y Dược. Giáo trình / Bài giảng Phương tễ học.
- Bộ Y tế. Dược điển Việt Nam V. Hà Nội: Nhà xuất bản Y học; 2017 (tham khảo về từng vị thuốc trong bài).
Đây là danh mục tài liệu chung của chuyên mục. Nội dung được biên soạn lại, chưa dẫn nguồn đến từng trang và đang chờ kiểm duyệt chuyên môn. Phát hiện sai sót xin gửi góp ý.