Trạm Sức KhỏeCỔ TRUYỀN
  1. Trang chủ
  2. Dược liệu
  3. Sinh khương
Sinh khương – Rhizoma Zingiberis recens
Ảnh minh họa cây / dược liệu Rhizoma Zingiberis recens. Ảnh: Franz Eugen Köhler, Köhler's Medizinal-Pflanzen, Public domain, qua Wikimedia Commons (thu nhỏ). Ảnh chỉ để nhận diện sơ bộ: có thể là cây tươi, tranh thực vật hoặc dược liệu khô, không phản ánh đủ hình dạng dược liệu đã thái phiến.
Giải biểu

Sinh khương生薑

Rhizoma Zingiberis recens

Cập nhật lần cuối

So sánh

Tính vị, quy kinh

Vị cay; tính ôn. Quy vào kinh Phế, Tỳ, Vị.

Công năng

Giải biểu tán hàn, ôn trung chỉ ẩu, hóa đàm chỉ khái, giải độc Bán hạ, Nam tinh.

Chủ trị

Cảm phong hàn, nôn do lạnh, ho có đờm loãng.

Liều tham khảo

3–9 g mỗi ngày, thường dùng dạng thuốc sắc trong bài thuốc phối hợp. Liều thực tế do thầy thuốc quyết định theo thể trạng và chứng bệnh.

Kiêng kỵ

Âm hư nội nhiệt, ho do nhiệt.

Có mặt trong 15 bài thuốc

Vai trò của Sinh khương trong từng phương

Bài thuốcVai tròNhómCông năng
Quế chi thangTáGiải biểuGiải cơ phát biểu, điều hòa dinh vệ
Tiểu sài hồ thangTáHòa giảiHòa giải thiếu dương
Tiêu dao tánTáHòa giảiSơ can giải uất, dưỡng huyết kiện tỳ
Ngô thù du thangThầnÔn lýÔn trung bổ hư, giáng nghịch chỉ ẩu
Quy tỳ thangSứBổ íchÍch khí bổ huyết, kiện tỳ dưỡng tâm
Bán hạ hậu phác thangTáLý khíHành khí tán kết, giáng nghịch hóa đàm
Tô tử giáng khí thangSứLý khíGiáng khí bình suyễn, khử đàm chỉ khái
Bình vị tánSứTrừ thấpTáo thấp vận tỳ, hành khí hòa vị
Chân vũ thangTáTrừ thấpÔn dương lợi thủy
Nhị trần thangTáTrừ đàmTáo thấp hóa đàm, lý khí hòa trung
Ôn đởm thangSứTrừ đàmLý khí hóa đàm, thanh đởm hòa vị
Tiểu kiến trung thangTáÔn lýÔn trung bổ hư, hòa lý hoãn cấp
Cát căn thangTáGiải biểuPhát hãn giải biểu, thăng tân thư cân
Hạnh tô tánSứTrị táoKhinh tuyên lương táo, tuyên phế hóa đàm
Hương sa lục quân tử thangSứBổ íchÍch khí hóa đàm, hành khí hòa trung

Khi nào cần chăm sóc y tế?

Thông tin chung về an toàn khi dùng dược liệu, không dùng để chẩn đoán.

Cấp cứu ngay
Dấu hiệu

Khó thở, tức ngực hoặc đau ngực dữ dội; sưng môi, lưỡi, họng; nổi mề đay toàn thân, tím tái; ngất hoặc lơ mơ; co giật; nôn ra máu, đi ngoài phân đen; chảy máu không cầm.

Nên làm

Ngừng dùng ngay, gọi cấp cứu 115 hoặc đến cơ sở y tế gần nhất, mang theo gói thuốc hoặc đơn thuốc.

Đi khám trong ngày
Dấu hiệu

Buồn nôn, nôn kéo dài, đau bụng, tiêu chảy; vàng da hoặc nước tiểu sẫm màu; ngứa, phát ban; chóng mặt, hồi hộp bất thường. Sốt trên 39 °C hoặc kéo dài quá 3 ngày, ho ra máu, đau ngực khi thở, ra mồ hôi quá nhiều, mệt lả.

Nên làm

Ngừng dùng, đến gặp bác sĩ hoặc thầy thuốc có chứng chỉ hành nghề; nói rõ đã dùng những gì và từ bao giờ.

Hỏi thầy thuốc trước khi dùng
Dấu hiệu

Đang mang thai hoặc cho con bú; trẻ nhỏ, người cao tuổi; có bệnh gan, thận, tim mạch, tiểu đường, huyết áp; đang dùng thuốc chống đông, hạ huyết áp, thuốc tim, thuốc an thần hay bất kỳ thuốc tân dược nào.

Nên làm

Thông báo cho bác sĩ, dược sĩ mọi thuốc và dược liệu đang dùng để được tư vấn về tương tác.

Câu hỏi thường gặp

Sinh khương có tính gì, vị gì, vào kinh nào?

Vị cay; tính ôn; quy vào kinh Phế, Tỳ, Vị. Bộ phận thường dùng: thân rễ tươi.

Sinh khương có tác dụng gì?

Theo Y học cổ truyền, Sinh khương có công năng giải biểu tán hàn, ôn trung chỉ ẩu, hóa đàm chỉ khái, giải độc bán hạ, nam tinh. Thường được nhắc đến trong: cảm phong hàn, nôn do lạnh, ho có đờm loãng.

Liều dùng Sinh khương mỗi ngày là bao nhiêu?

Liều tham khảo trong tài liệu chuyên ngành: 3–9 g mỗi ngày, thường phối hợp trong bài thuốc. Liều thực tế do thầy thuốc quyết định theo thể trạng và chứng bệnh; không tự tăng liều.

Ai không nên dùng Sinh khương?

Âm hư nội nhiệt, ho do nhiệt. Phụ nữ có thai, đang cho con bú, trẻ nhỏ và người đang dùng thuốc tân dược nên hỏi thầy thuốc trước khi dùng.

Sinh khương có trong những bài thuốc nào?

Sinh khương có mặt trong 15 bài thuốc của trang này: Quế chi thang (vai tá), Tiểu sài hồ thang (vai tá), Tiêu dao tán (vai tá), Ngô thù du thang (vai thần), Quy tỳ thang (vai sứ), Bán hạ hậu phác thang (vai tá), Tô tử giáng khí thang (vai sứ), Bình vị tán (vai sứ) và một số bài khác.

Sinh khương khác Can khương thế nào?

Sinh khương (vị cay, tính ôn, quy kinh Phế, Tỳ, Vị) có công năng: giải biểu tán hàn, ôn trung chỉ ẩu, hóa đàm chỉ khái, giải độc bán hạ, nam tinh. Can khương (vị cay, tính nhiệt, quy kinh Tỳ, Vị, Thận, Tâm, Phế) có công năng: ôn trung tán hàn, hồi dương thông mạch, ôn phế hóa ẩm. Hai vị không dùng thay thế cho nhau nếu chưa có chỉ định của thầy thuốc.

Vị thuốc liên quan

Cùng nhóm hoặc gần về tính vị, quy kinh

Tài liệu tham khảo

  1. Bộ Y tế. Dược điển Việt Nam V. Hà Nội: Nhà xuất bản Y học; 2017.
  2. Đỗ Tất Lợi. Những cây thuốc và vị thuốc Việt Nam. Hà Nội: Nhà xuất bản Y học.
  3. Bộ môn Dược học cổ truyền, các trường đại học Y Dược. Giáo trình / Bài giảng Dược liệu và Dược học cổ truyền.
  4. Chinese Pharmacopoeia Commission. Pharmacopoeia of the People’s Republic of China (tài liệu tham khảo thêm).

Đây là danh mục tài liệu chung của chuyên mục. Nội dung được biên soạn lại, chưa dẫn nguồn đến từng trang và đang chờ kiểm duyệt chuyên môn. Phát hiện sai sót xin gửi góp ý.

↑ ↓ di chuyểnEnter mởEsc đóng