Thiên vương bổ tâm đan天王補心丹
Tư âm dưỡng huyết, bổ tâm an thần.
Thành phần
| Vai trò | Vị thuốc | Lượng tham khảo | Tính vị | Quy kinh |
|---|---|---|---|---|
| Quân | 12 g | Ngọt, Đắng · Hàn | Tâm, Can, Thận | |
| Thần | 9 g | Ngọt, Đắng · Hàn | Phế, Thận | |
| Thần | 9 g | Ngọt, Đắng · Vi hàn | Tâm, Phế, Vị | |
| Thần | 9 g | Ngọt, Chua · Bình | Can, Đởm, Tâm | |
| Thần | 9 g | Ngọt · Bình | Tâm, Thận, Đại trường | |
| Thần | 9 g | Ngọt, Cay · Ôn | Can, Tâm, Tỳ | |
| Tá | 5 g | Ngọt, Đắng, Mặn · Vi hàn | Phế, Vị, Thận | |
| Tá | 5 g | Đắng · Vi hàn | Tâm, Can | |
| Tá | 5 g | Ngọt, Đắng · Vi ôn | Tỳ, Phế, Tâm | |
| Tá | 5 g | Ngọt, Nhạt · Bình | Tâm, Phế, Thận, Tỳ | |
| Tá | 5 g | Đắng, Cay · Ôn | Tâm, Thận, Phế | |
| Tá | 9 g | Chua, Ngọt · Ôn | Phế, Tâm, Thận | |
| Sứ | 5 g | Đắng, Cay · Bình | Phế |
Quân · Thần · Tá · Sứ
Vai trò từng vị trong Thiên vương bổ tâm đan. Lượng ghi trên thẻ là lượng tham khảo.
Công năng và chủ trị
Công năng: Tư âm dưỡng huyết, bổ tâm an thần.
Chủ trị: Tâm thận âm hư huyết thiếu: hư phiền mất ngủ, hồi hộp, mệt mỏi, hay quên, mộng tinh, loét miệng lưỡi, đại tiện khô, lưỡi đỏ ít rêu, mạch tế sác.
Phân tích phương
Sinh địa tư âm dưỡng huyết, thanh hư nhiệt làm quân. Thiên môn, Mạch môn tư âm; Táo nhân, Bá tử nhân dưỡng tâm an thần; Đương quy bổ huyết làm thần. Huyền sâm tư âm giáng hỏa; Nhân sâm, Phục linh ích khí ninh tâm; Viễn chí giao thông tâm thận; Ngũ vị tử liễm khí; Đan sâm thanh tâm hoạt huyết, làm tá. Cát cánh dẫn thuốc đi lên làm sứ.
Lưu ý an toàn
Khi nào cần chăm sóc y tế?
Thông tin chung về an toàn khi dùng dược liệu, không dùng để chẩn đoán.
Khó thở, tức ngực hoặc đau ngực dữ dội; sưng môi, lưỡi, họng; nổi mề đay toàn thân, tím tái; ngất hoặc lơ mơ; co giật; nôn ra máu, đi ngoài phân đen; chảy máu không cầm.
Ngừng dùng ngay, gọi cấp cứu 115 hoặc đến cơ sở y tế gần nhất, mang theo gói thuốc hoặc đơn thuốc.
Buồn nôn, nôn kéo dài, đau bụng, tiêu chảy; vàng da hoặc nước tiểu sẫm màu; ngứa, phát ban; chóng mặt, hồi hộp bất thường. Buồn ngủ quá mức, chóng mặt khi lái xe hoặc vận hành máy; mất ngủ kéo dài quá 2 tuần.
Ngừng dùng, đến gặp bác sĩ hoặc thầy thuốc có chứng chỉ hành nghề; nói rõ đã dùng những gì và từ bao giờ.
Đang mang thai hoặc cho con bú; trẻ nhỏ, người cao tuổi; có bệnh gan, thận, tim mạch, tiểu đường, huyết áp; đang dùng thuốc chống đông, hạ huyết áp, thuốc tim, thuốc an thần hay bất kỳ thuốc tân dược nào.
Thông báo cho bác sĩ, dược sĩ mọi thuốc và dược liệu đang dùng để được tư vấn về tương tác.
Câu hỏi thường gặp
Thiên vương bổ tâm đan dùng để làm gì?
Công năng: tư âm dưỡng huyết, bổ tâm an thần. Chủ trị theo y văn: Tâm thận âm hư huyết thiếu: hư phiền mất ngủ, hồi hộp, mệt mỏi, hay quên, mộng tinh, loét miệng lưỡi, đại tiện khô, lưỡi đỏ ít rêu, mạch tế sác.
Thiên vương bổ tâm đan gồm những vị nào?
Gồm 13 vị: Sinh địa (12 g, quân); Thiên môn (9 g, thần); Mạch môn (9 g, thần); Toan táo nhân (9 g, thần); Bá tử nhân (9 g, thần); Đương quy (9 g, thần); Huyền sâm (5 g, tá); Đan sâm (5 g, tá); Nhân sâm (5 g, tá); Phục linh (5 g, tá); Viễn chí (5 g, tá); Ngũ vị tử (9 g, tá); Cát cánh (5 g, sứ). Lượng chỉ để người kê đơn tham khảo.
Vị nào là quân trong Thiên vương bổ tâm đan?
Vị quân là Sinh địa. Sinh địa tư âm dưỡng huyết, thanh hư nhiệt làm quân.
Ai không nên dùng Thiên vương bổ tâm đan?
Phương cổ dùng Chu sa bọc ngoài – chứa thủy ngân, ngày nay không khuyến khích. Thuốc nê trệ, tỳ vị yếu dùng thận trọng. Phụ nữ có thai, đang cho con bú, trẻ nhỏ và người đang dùng thuốc tân dược cần hỏi thầy thuốc trước khi dùng.
Cùng nhóm: An thần
Tài liệu tham khảo
- Nhiếp sinh bí phẫu – nguồn gốc của bài thuốc.
- Bộ môn Y học cổ truyền, các trường đại học Y Dược. Giáo trình / Bài giảng Phương tễ học.
- Bộ Y tế. Dược điển Việt Nam V. Hà Nội: Nhà xuất bản Y học; 2017 (tham khảo về từng vị thuốc trong bài).
Đây là danh mục tài liệu chung của chuyên mục. Nội dung được biên soạn lại, chưa dẫn nguồn đến từng trang và đang chờ kiểm duyệt chuyên môn. Phát hiện sai sót xin gửi góp ý.