Trạm Sức KhỏeCỔ TRUYỀN
  1. Trang chủ
  2. Dược liệu
  3. Quế chi
Quế chi – Ramulus Cinnamomi
Ảnh minh họa cây / dược liệu Ramulus Cinnamomi. Ảnh: Franz Eugen Köhler, Köhler's Medizinal-Pflanzen, Public domain, qua Wikimedia Commons (thu nhỏ). Ảnh chỉ để nhận diện sơ bộ: có thể là cây tươi, tranh thực vật hoặc dược liệu khô, không phản ánh đủ hình dạng dược liệu đã thái phiến.
Giải biểu

Quế chi桂枝

Ramulus Cinnamomi

Cập nhật lần cuối

So sánh

Tính vị, quy kinh

Vị cay, ngọt; tính ôn. Quy vào kinh Tâm, Phế, Bàng quang.

Công năng

Phát hãn giải cơ, ôn thông kinh mạch, trợ dương hóa khí.

Chủ trị

Cảm phong hàn biểu hư có mồ hôi, đau khớp do hàn, thủy thũng, đau bụng kinh do hàn.

Liều tham khảo

3–9 g mỗi ngày, thường dùng dạng thuốc sắc trong bài thuốc phối hợp. Liều thực tế do thầy thuốc quyết định theo thể trạng và chứng bệnh.

Kiêng kỵ

Ôn nhiệt bệnh, âm hư hỏa vượng, chứng xuất huyết; thận trọng với phụ nữ có thai.

Có mặt trong 7 bài thuốc

Vai trò của Quế chi trong từng phương

Bài thuốcVai tròNhómCông năng
Ma hoàng thangThầnGiải biểuPhát hãn giải biểu, tuyên phế bình suyễn
Quế chi thangQuânGiải biểuGiải cơ phát biểu, điều hòa dinh vệ
Tiểu thanh long thangQuânGiải biểuGiải biểu tán hàn, ôn phế hóa ẩm
Thận khí hoànTáBổ íchÔn bổ thận dương
Ngũ linh tánTáTrừ thấpLợi thủy thẩm thấp, ôn dương hóa khí
Tiểu kiến trung thangThầnÔn lýÔn trung bổ hư, hòa lý hoãn cấp
Cát căn thangThầnGiải biểuPhát hãn giải biểu, thăng tân thư cân

Khi nào cần chăm sóc y tế?

Thông tin chung về an toàn khi dùng dược liệu, không dùng để chẩn đoán.

Cấp cứu ngay
Dấu hiệu

Khó thở, tức ngực hoặc đau ngực dữ dội; sưng môi, lưỡi, họng; nổi mề đay toàn thân, tím tái; ngất hoặc lơ mơ; co giật; nôn ra máu, đi ngoài phân đen; chảy máu không cầm.

Nên làm

Ngừng dùng ngay, gọi cấp cứu 115 hoặc đến cơ sở y tế gần nhất, mang theo gói thuốc hoặc đơn thuốc.

Đi khám trong ngày
Dấu hiệu

Buồn nôn, nôn kéo dài, đau bụng, tiêu chảy; vàng da hoặc nước tiểu sẫm màu; ngứa, phát ban; chóng mặt, hồi hộp bất thường. Sốt trên 39 °C hoặc kéo dài quá 3 ngày, ho ra máu, đau ngực khi thở, ra mồ hôi quá nhiều, mệt lả.

Nên làm

Ngừng dùng, đến gặp bác sĩ hoặc thầy thuốc có chứng chỉ hành nghề; nói rõ đã dùng những gì và từ bao giờ.

Hỏi thầy thuốc trước khi dùng
Dấu hiệu

Đang mang thai, dự định có thai hoặc cho con bú. trẻ nhỏ, người cao tuổi; có bệnh gan, thận, tim mạch, tiểu đường, huyết áp; đang dùng thuốc chống đông, hạ huyết áp, thuốc tim, thuốc an thần hay bất kỳ thuốc tân dược nào.

Nên làm

Thông báo cho bác sĩ, dược sĩ mọi thuốc và dược liệu đang dùng để được tư vấn về tương tác.

Câu hỏi thường gặp

Quế chi có tính gì, vị gì, vào kinh nào?

Vị cay, ngọt; tính ôn; quy vào kinh Tâm, Phế, Bàng quang. Bộ phận thường dùng: cành non.

Quế chi có tác dụng gì?

Theo Y học cổ truyền, Quế chi có công năng phát hãn giải cơ, ôn thông kinh mạch, trợ dương hóa khí. Thường được nhắc đến trong: cảm phong hàn biểu hư có mồ hôi, đau khớp do hàn, thủy thũng, đau bụng kinh do hàn.

Liều dùng Quế chi mỗi ngày là bao nhiêu?

Liều tham khảo trong tài liệu chuyên ngành: 3–9 g mỗi ngày, thường phối hợp trong bài thuốc. Liều thực tế do thầy thuốc quyết định theo thể trạng và chứng bệnh; không tự tăng liều.

Ai không nên dùng Quế chi?

Ôn nhiệt bệnh, âm hư hỏa vượng, chứng xuất huyết; thận trọng với phụ nữ có thai. Lưu ý an toàn: Thận trọng thai kỳ. Phụ nữ có thai, đang cho con bú, trẻ nhỏ và người đang dùng thuốc tân dược nên hỏi thầy thuốc trước khi dùng.

Quế chi có trong những bài thuốc nào?

Quế chi có mặt trong 7 bài thuốc của trang này: Ma hoàng thang (vai thần), Quế chi thang (vai quân), Tiểu thanh long thang (vai quân), Thận khí hoàn (vai tá), Ngũ linh tán (vai tá), Tiểu kiến trung thang (vai thần), Cát căn thang (vai thần).

Quế chi khác Nhục quế thế nào?

Quế chi (vị cay, ngọt, tính ôn, quy kinh Tâm, Phế, Bàng quang) có công năng: phát hãn giải cơ, ôn thông kinh mạch, trợ dương hóa khí. Nhục quế (vị cay, ngọt, tính nhiệt, quy kinh Thận, Tỳ, Tâm, Can) có công năng: bổ hỏa trợ dương, dẫn hỏa quy nguyên, tán hàn chỉ thống, ôn thông kinh mạch. Hai vị không dùng thay thế cho nhau nếu chưa có chỉ định của thầy thuốc.

Vị thuốc liên quan

Cùng nhóm hoặc gần về tính vị, quy kinh

Tài liệu tham khảo

  1. Bộ Y tế. Dược điển Việt Nam V. Hà Nội: Nhà xuất bản Y học; 2017.
  2. Đỗ Tất Lợi. Những cây thuốc và vị thuốc Việt Nam. Hà Nội: Nhà xuất bản Y học.
  3. Bộ môn Dược học cổ truyền, các trường đại học Y Dược. Giáo trình / Bài giảng Dược liệu và Dược học cổ truyền.
  4. Chinese Pharmacopoeia Commission. Pharmacopoeia of the People’s Republic of China (tài liệu tham khảo thêm).

Đây là danh mục tài liệu chung của chuyên mục. Nội dung được biên soạn lại, chưa dẫn nguồn đến từng trang và đang chờ kiểm duyệt chuyên môn. Phát hiện sai sót xin gửi góp ý.

↑ ↓ di chuyểnEnter mởEsc đóng