Cát căn thang葛根湯
Phát hãn giải biểu, thăng tân thư cân.
Thành phần
| Vai trò | Vị thuốc | Lượng tham khảo | Tính vị | Quy kinh |
|---|---|---|---|---|
| Quân | 12 g | Ngọt, Cay · Lương | Tỳ, Vị | |
| Thần | 9 g | Cay, Đắng · Ôn | Phế, Bàng quang | |
| Thần | 6 g | Cay, Ngọt · Ôn | Tâm, Phế, Bàng quang | |
| Tá | 9 g | Cay · Ôn | Phế, Tỳ, Vị | |
| Tá | 6 g | Đắng, Chua · Vi hàn | Can, Tỳ | |
| Tá | 4 quả | Ngọt · Ôn | Tỳ, Vị | |
| Sứ | 6 g | Ngọt · Bình | Tâm, Phế, Tỳ, Vị |
Quân · Thần · Tá · Sứ
Vai trò từng vị trong Cát căn thang. Lượng ghi trên thẻ là lượng tham khảo.
- Cát căn12 g
- Sinh khương9 g
- Bạch thược6 g
- Đại táo4 quả
Công năng và chủ trị
Công năng: Phát hãn giải biểu, thăng tân thư cân.
Chủ trị: Ngoại cảm phong hàn không mồ hôi, cứng đau gáy lưng, sợ lạnh, phát sốt.
Phân tích phương
Là Quế chi thang gia Cát căn và Ma hoàng. Cát căn giải cơ, sinh tân, thư cân ở gáy lưng làm quân. Ma hoàng, Quế chi phát hãn giải biểu làm thần. Bạch thược liễm âm, Sinh khương, Đại táo, Cam thảo hòa dinh vệ làm tá sứ.
Lưu ý an toàn
Khi nào cần chăm sóc y tế?
Thông tin chung về an toàn khi dùng dược liệu, không dùng để chẩn đoán.
Khó thở, tức ngực hoặc đau ngực dữ dội; sưng môi, lưỡi, họng; nổi mề đay toàn thân, tím tái; ngất hoặc lơ mơ; co giật; nôn ra máu, đi ngoài phân đen; chảy máu không cầm.
Ngừng dùng ngay, gọi cấp cứu 115 hoặc đến cơ sở y tế gần nhất, mang theo gói thuốc hoặc đơn thuốc.
Buồn nôn, nôn kéo dài, đau bụng, tiêu chảy; vàng da hoặc nước tiểu sẫm màu; ngứa, phát ban; chóng mặt, hồi hộp bất thường. Sốt trên 39 °C hoặc kéo dài quá 3 ngày, ho ra máu, đau ngực khi thở, ra mồ hôi quá nhiều, mệt lả.
Ngừng dùng, đến gặp bác sĩ hoặc thầy thuốc có chứng chỉ hành nghề; nói rõ đã dùng những gì và từ bao giờ.
Đang mang thai hoặc cho con bú; trẻ nhỏ, người cao tuổi; có bệnh gan, thận, tim mạch, tiểu đường, huyết áp; đang dùng thuốc chống đông, hạ huyết áp, thuốc tim, thuốc an thần hay bất kỳ thuốc tân dược nào.
Thông báo cho bác sĩ, dược sĩ mọi thuốc và dược liệu đang dùng để được tư vấn về tương tác.
Câu hỏi thường gặp
Cát căn thang dùng để làm gì?
Công năng: phát hãn giải biểu, thăng tân thư cân. Chủ trị theo y văn: Ngoại cảm phong hàn không mồ hôi, cứng đau gáy lưng, sợ lạnh, phát sốt.
Cát căn thang gồm những vị nào?
Gồm 7 vị: Cát căn (12 g, quân); Ma hoàng (9 g, thần); Quế chi (6 g, thần); Sinh khương (9 g, tá); Bạch thược (6 g, tá); Đại táo (4 quả, tá); Chích cam thảo (6 g, sứ). Lượng chỉ để người kê đơn tham khảo.
Vị nào là quân trong Cát căn thang?
Vị quân là Cát căn. Là Quế chi thang gia Cát căn và Ma hoàng.
Ai không nên dùng Cát căn thang?
Có Ma hoàng: người tăng huyết áp, bệnh tim, mất ngủ, biểu hư tự hãn không dùng. Hết mồ hôi thì ngừng. Phụ nữ có thai, đang cho con bú, trẻ nhỏ và người đang dùng thuốc tân dược cần hỏi thầy thuốc trước khi dùng.
Cùng nhóm: Giải biểu
Ma hoàng thang
麻黃湯Phát hãn giải biểu, tuyên phế bình suyễn
Quế chi thang
桂枝湯Giải cơ phát biểu, điều hòa dinh vệ
Ngân kiều tán
銀翹散Tân lương thấu biểu, thanh nhiệt giải độc
Tang cúc ẩm
桑菊飲Sơ phong thanh nhiệt, tuyên phế chỉ khái
Tiểu thanh long thang
小青龍湯Giải biểu tán hàn, ôn phế hóa ẩm
Ma hạnh thạch cam thang
麻杏石甘湯Tân lương tuyên phế, thanh nhiệt bình suyễn
Tài liệu tham khảo
- Thương hàn luận – nguồn gốc của bài thuốc.
- Bộ môn Y học cổ truyền, các trường đại học Y Dược. Giáo trình / Bài giảng Phương tễ học.
- Bộ Y tế. Dược điển Việt Nam V. Hà Nội: Nhà xuất bản Y học; 2017 (tham khảo về từng vị thuốc trong bài).
Đây là danh mục tài liệu chung của chuyên mục. Nội dung được biên soạn lại, chưa dẫn nguồn đến từng trang và đang chờ kiểm duyệt chuyên môn. Phát hiện sai sót xin gửi góp ý.