Ma hạnh thạch cam thang麻杏石甘湯
Tân lương tuyên phế, thanh nhiệt bình suyễn.
Thành phần
| Vai trò | Vị thuốc | Lượng tham khảo | Tính vị | Quy kinh |
|---|---|---|---|---|
| Quân | 9 g | Cay, Đắng · Ôn | Phế, Bàng quang | |
| Quân | 24 g | Ngọt, Cay · Hàn | Phế, Vị | |
| Thần | 9 g | Đắng · Vi ôn | Phế, Đại trường | |
| Sứ | 6 g | Ngọt · Bình | Tâm, Phế, Tỳ, Vị |
Quân · Thần · Tá · Sứ
Vai trò từng vị trong Ma hạnh thạch cam thang. Lượng ghi trên thẻ là lượng tham khảo.
- Hạnh nhân9 g
Công năng và chủ trị
Công năng: Tân lương tuyên phế, thanh nhiệt bình suyễn.
Chủ trị: Biểu tà chưa giải, phế nhiệt ủng thịnh: sốt, ho suyễn, thở gấp, mồ hôi, khát, rêu lưỡi vàng, mạch hoạt sác.
Phân tích phương
Ma hoàng tuyên phế bình suyễn; Thạch cao liều lớn gấp mấy lần để thanh phế nhiệt, chế tính ôn của Ma hoàng nên chỉ còn tuyên phế mà không phát hãn. Hạnh nhân giáng khí chỉ khái. Cam thảo điều hòa.
Lưu ý an toàn
Khi nào cần chăm sóc y tế?
Thông tin chung về an toàn khi dùng dược liệu, không dùng để chẩn đoán.
Khó thở, tức ngực hoặc đau ngực dữ dội; sưng môi, lưỡi, họng; nổi mề đay toàn thân, tím tái; ngất hoặc lơ mơ; co giật; nôn ra máu, đi ngoài phân đen; chảy máu không cầm. Nghi ngộ độc: tê môi lưỡi, tê lan tay chân, chóng mặt, hồi hộp, tim đập chậm hoặc loạn nhịp, yếu cơ, nôn nhiều, vã mồ hôi lạnh.
Ngừng dùng ngay, gọi cấp cứu 115 hoặc đến cơ sở y tế gần nhất, mang theo gói thuốc hoặc đơn thuốc.
Buồn nôn, nôn kéo dài, đau bụng, tiêu chảy; vàng da hoặc nước tiểu sẫm màu; ngứa, phát ban; chóng mặt, hồi hộp bất thường. Sốt trên 39 °C hoặc kéo dài quá 3 ngày, ho ra máu, đau ngực khi thở, ra mồ hôi quá nhiều, mệt lả.
Ngừng dùng, đến gặp bác sĩ hoặc thầy thuốc có chứng chỉ hành nghề; nói rõ đã dùng những gì và từ bao giờ.
Đang mang thai hoặc cho con bú; trẻ nhỏ, người cao tuổi; có bệnh gan, thận, tim mạch, tiểu đường, huyết áp; đang dùng thuốc chống đông, hạ huyết áp, thuốc tim, thuốc an thần hay bất kỳ thuốc tân dược nào.
Thông báo cho bác sĩ, dược sĩ mọi thuốc và dược liệu đang dùng để được tư vấn về tương tác.
Câu hỏi thường gặp
Ma hạnh thạch cam thang dùng để làm gì?
Công năng: tân lương tuyên phế, thanh nhiệt bình suyễn. Chủ trị theo y văn: Biểu tà chưa giải, phế nhiệt ủng thịnh: sốt, ho suyễn, thở gấp, mồ hôi, khát, rêu lưỡi vàng, mạch hoạt sác.
Ma hạnh thạch cam thang gồm những vị nào?
Gồm 4 vị: Ma hoàng (9 g, quân); Thạch cao (24 g, quân); Hạnh nhân (9 g, thần); Chích cam thảo (6 g, sứ). Lượng chỉ để người kê đơn tham khảo.
Vị nào là quân trong Ma hạnh thạch cam thang?
Vị quân là Ma hoàng, Thạch cao. Ma hoàng tuyên phế bình suyễn; Thạch cao liều lớn gấp mấy lần để thanh phế nhiệt, chế tính ôn của Ma hoàng nên chỉ còn tuyên phế mà không phát hãn.
Ai không nên dùng Ma hạnh thạch cam thang?
Suyễn do phong hàn không có nhiệt không dùng. Khó thở là dấu hiệu cần khám ngay. Phụ nữ có thai, đang cho con bú, trẻ nhỏ và người đang dùng thuốc tân dược cần hỏi thầy thuốc trước khi dùng.
Cùng nhóm: Giải biểu
Ma hoàng thang
麻黃湯Phát hãn giải biểu, tuyên phế bình suyễn
Quế chi thang
桂枝湯Giải cơ phát biểu, điều hòa dinh vệ
Ngân kiều tán
銀翹散Tân lương thấu biểu, thanh nhiệt giải độc
Tang cúc ẩm
桑菊飲Sơ phong thanh nhiệt, tuyên phế chỉ khái
Tiểu thanh long thang
小青龍湯Giải biểu tán hàn, ôn phế hóa ẩm
Cát căn thang
葛根湯Phát hãn giải biểu, thăng tân thư cân
Tài liệu tham khảo
- Thương hàn luận – nguồn gốc của bài thuốc.
- Bộ môn Y học cổ truyền, các trường đại học Y Dược. Giáo trình / Bài giảng Phương tễ học.
- Bộ Y tế. Dược điển Việt Nam V. Hà Nội: Nhà xuất bản Y học; 2017 (tham khảo về từng vị thuốc trong bài).
Đây là danh mục tài liệu chung của chuyên mục. Nội dung được biên soạn lại, chưa dẫn nguồn đến từng trang và đang chờ kiểm duyệt chuyên môn. Phát hiện sai sót xin gửi góp ý.