Trạm Sức KhỏeCỔ TRUYỀN
  1. Trang chủ
  2. Phương tễ
  3. Nhân trần cao thang
Trừ thấp · Thang

Nhân trần cao thang茵陳蒿湯

Thanh nhiệt, lợi thấp, thoái hoàng.

Cập nhật lần cuối

Thành phần

Vai tròVị thuốcLượng tham khảoTính vịQuy kinh
QuânNhân trần 18 gĐắng, Cay · Vi hànTỳ, Vị, Can, Đởm
ThầnChi tử 9 gĐắng · HànTâm, Phế, Tam tiêu
TáĐại hoàng ⚠6 gĐắng · HànTỳ, Vị, Đại trường, Can, Tâm bào
Thiên hướng hàn – nhiệt (3/3 vị có trong danh mục)
Kinh được tác động nhiều nhất
Tỳ ×2Vị ×2Can ×2Đởm ×1Tâm ×1

Quân · Thần · Tá · Sứ

Vai trò từng vị trong Nhân trần cao thang. Lượng ghi trên thẻ là lượng tham khảo.

QuânChủ trị chứng chính
ThầnHỗ trợ vị quân
TáPhụ tá, chế bớt tác dụng phụ

Công năng và chủ trị

Công năng: Thanh nhiệt, lợi thấp, thoái hoàng.

Chủ trị: Thấp nhiệt hoàng đản (dương hoàng): toàn thân, mắt vàng tươi như quả quýt, bụng hơi đầy, miệng khát, tiểu ít vàng sẫm, rêu lưỡi vàng nhờn.

Phân tích phương

Nhân trần thanh lợi thấp nhiệt, là vị chủ yếu trị hoàng đản, làm quân. Chi tử thanh nhiệt tam tiêu, dẫn thấp nhiệt theo tiểu tiện làm thần. Đại hoàng tả nhiệt trục ứ, thông đại tiện, làm tá.

Lưu ý an toàn

Khi nào cần chăm sóc y tế?

Thông tin chung về an toàn khi dùng dược liệu, không dùng để chẩn đoán.

Cấp cứu ngay
Dấu hiệu

Khó thở, tức ngực hoặc đau ngực dữ dội; sưng môi, lưỡi, họng; nổi mề đay toàn thân, tím tái; ngất hoặc lơ mơ; co giật; nôn ra máu, đi ngoài phân đen; chảy máu không cầm.

Nên làm

Ngừng dùng ngay, gọi cấp cứu 115 hoặc đến cơ sở y tế gần nhất, mang theo gói thuốc hoặc đơn thuốc.

Đi khám trong ngày
Dấu hiệu

Buồn nôn, nôn kéo dài, đau bụng, tiêu chảy; vàng da hoặc nước tiểu sẫm màu; ngứa, phát ban; chóng mặt, hồi hộp bất thường. Tiểu ít hoặc không tiểu, phù tăng nhanh, chuột rút, mệt lả (có thể mất nước, rối loạn điện giải).

Nên làm

Ngừng dùng, đến gặp bác sĩ hoặc thầy thuốc có chứng chỉ hành nghề; nói rõ đã dùng những gì và từ bao giờ.

Hỏi thầy thuốc trước khi dùng
Dấu hiệu

Đang mang thai, dự định có thai hoặc cho con bú. trẻ nhỏ, người cao tuổi; có bệnh gan, thận, tim mạch, tiểu đường, huyết áp; đang dùng thuốc chống đông, hạ huyết áp, thuốc tim, thuốc an thần hay bất kỳ thuốc tân dược nào.

Nên làm

Thông báo cho bác sĩ, dược sĩ mọi thuốc và dược liệu đang dùng để được tư vấn về tương tác.

Câu hỏi thường gặp

Nhân trần cao thang dùng để làm gì?

Công năng: thanh nhiệt, lợi thấp, thoái hoàng. Chủ trị theo y văn: Thấp nhiệt hoàng đản (dương hoàng): toàn thân, mắt vàng tươi như quả quýt, bụng hơi đầy, miệng khát, tiểu ít vàng sẫm, rêu lưỡi vàng nhờn.

Nhân trần cao thang gồm những vị nào?

Gồm 3 vị: Nhân trần (18 g, quân); Chi tử (9 g, thần); Đại hoàng (6 g, tá). Lượng chỉ để người kê đơn tham khảo.

Vị nào là quân trong Nhân trần cao thang?

Vị quân là Nhân trần. Nhân trần thanh lợi thấp nhiệt, là vị chủ yếu trị hoàng đản, làm quân.

Ai không nên dùng Nhân trần cao thang?

Âm hoàng (vàng da tối sạm do hàn thấp) không dùng. Vàng da luôn cần được khám xác định nguyên nhân. Có Đại hoàng – phụ nữ có thai không dùng. Phụ nữ có thai, đang cho con bú, trẻ nhỏ và người đang dùng thuốc tân dược cần hỏi thầy thuốc trước khi dùng.

Cùng nhóm: Trừ thấp

Tài liệu tham khảo

  1. Thương hàn luận – nguồn gốc của bài thuốc.
  2. Bộ môn Y học cổ truyền, các trường đại học Y Dược. Giáo trình / Bài giảng Phương tễ học.
  3. Bộ Y tế. Dược điển Việt Nam V. Hà Nội: Nhà xuất bản Y học; 2017 (tham khảo về từng vị thuốc trong bài).

Đây là danh mục tài liệu chung của chuyên mục. Nội dung được biên soạn lại, chưa dẫn nguồn đến từng trang và đang chờ kiểm duyệt chuyên môn. Phát hiện sai sót xin gửi góp ý.

↑ ↓ di chuyểnEnter mởEsc đóng