Chân vũ thang真武湯
Ôn dương lợi thủy.
Thành phần
| Vai trò | Vị thuốc | Lượng tham khảo | Tính vị | Quy kinh |
|---|---|---|---|---|
| Quân | 9 g | Cay, Ngọt · Nhiệt | Tâm, Thận, Tỳ | |
| Thần | 9 g | Ngọt, Nhạt · Bình | Tâm, Phế, Thận, Tỳ | |
| Thần | 6 g | Đắng, Ngọt · Ôn | Tỳ, Vị | |
| Tá | 9 g | Cay · Ôn | Phế, Tỳ, Vị | |
| Tá | 9 g | Đắng, Chua · Vi hàn | Can, Tỳ |
Quân · Thần · Tá · Sứ
Vai trò từng vị trong Chân vũ thang. Lượng ghi trên thẻ là lượng tham khảo.
- Phụ tử9 g
- Phục linh9 g
- Bạch truật6 g
- Sinh khương9 g
- Bạch thược9 g
Công năng và chủ trị
Công năng: Ôn dương lợi thủy.
Chủ trị: Tỳ thận dương hư, thủy khí nội đình: tiểu không lợi, tứ chi nặng nề đau, phù (nặng nửa dưới), sợ lạnh, hồi hộp, chóng mặt, lưỡi nhạt bệu rêu trắng trơn, mạch trầm.
Phân tích phương
Phụ tử ôn thận trợ dương, hóa khí hành thủy làm quân. Phục linh, Bạch truật kiện tỳ lợi thủy làm thần. Sinh khương ôn tán thủy khí; Bạch thược lợi tiểu, liễm âm hoãn cấp và chế bớt tính táo nhiệt của Phụ tử, làm tá.
Lưu ý an toàn
Khi nào cần chăm sóc y tế?
Thông tin chung về an toàn khi dùng dược liệu, không dùng để chẩn đoán.
Khó thở, tức ngực hoặc đau ngực dữ dội; sưng môi, lưỡi, họng; nổi mề đay toàn thân, tím tái; ngất hoặc lơ mơ; co giật; nôn ra máu, đi ngoài phân đen; chảy máu không cầm. Nghi ngộ độc: tê môi lưỡi, tê lan tay chân, chóng mặt, hồi hộp, tim đập chậm hoặc loạn nhịp, yếu cơ, nôn nhiều, vã mồ hôi lạnh.
Ngừng dùng ngay, gọi cấp cứu 115 hoặc đến cơ sở y tế gần nhất, mang theo gói thuốc hoặc đơn thuốc.
Buồn nôn, nôn kéo dài, đau bụng, tiêu chảy; vàng da hoặc nước tiểu sẫm màu; ngứa, phát ban; chóng mặt, hồi hộp bất thường. Tiểu ít hoặc không tiểu, phù tăng nhanh, chuột rút, mệt lả (có thể mất nước, rối loạn điện giải).
Ngừng dùng, đến gặp bác sĩ hoặc thầy thuốc có chứng chỉ hành nghề; nói rõ đã dùng những gì và từ bao giờ.
Đang mang thai hoặc cho con bú; trẻ nhỏ, người cao tuổi; có bệnh gan, thận, tim mạch, tiểu đường, huyết áp; đang dùng thuốc chống đông, hạ huyết áp, thuốc tim, thuốc an thần hay bất kỳ thuốc tân dược nào.
Thông báo cho bác sĩ, dược sĩ mọi thuốc và dược liệu đang dùng để được tư vấn về tương tác.
Câu hỏi thường gặp
Chân vũ thang dùng để làm gì?
Công năng: ôn dương lợi thủy. Chủ trị theo y văn: Tỳ thận dương hư, thủy khí nội đình: tiểu không lợi, tứ chi nặng nề đau, phù (nặng nửa dưới), sợ lạnh, hồi hộp, chóng mặt, lưỡi nhạt bệu rêu trắng trơn, mạch trầm.
Chân vũ thang gồm những vị nào?
Gồm 5 vị: Phụ tử (9 g, quân); Phục linh (9 g, thần); Bạch truật (6 g, thần); Sinh khương (9 g, tá); Bạch thược (9 g, tá). Lượng chỉ để người kê đơn tham khảo.
Vị nào là quân trong Chân vũ thang?
Vị quân là Phụ tử. Phụ tử ôn thận trợ dương, hóa khí hành thủy làm quân.
Ai không nên dùng Chân vũ thang?
Có Phụ tử độc – chỉ dùng theo chỉ định của thầy thuốc. Phù cần được khám tim, thận, gan. Phụ nữ có thai, đang cho con bú, trẻ nhỏ và người đang dùng thuốc tân dược cần hỏi thầy thuốc trước khi dùng.
Cùng nhóm: Trừ thấp
Ngũ linh tán
五苓散Lợi thủy thẩm thấp, ôn dương hóa khí
Bình vị tán
平胃散Táo thấp vận tỳ, hành khí hòa vị
Nhân trần cao thang
茵陳蒿湯Thanh nhiệt, lợi thấp, thoái hoàng
Hoắc hương chính khí tán
藿香正氣散Giải biểu hóa thấp, lý khí hòa trung
Tứ linh tán
四苓散Kiện tỳ lợi thấp
Bát chính tán
八正散Thanh nhiệt tả hỏa, lợi niệu thông lâm
Tài liệu tham khảo
- Thương hàn luận – nguồn gốc của bài thuốc.
- Bộ môn Y học cổ truyền, các trường đại học Y Dược. Giáo trình / Bài giảng Phương tễ học.
- Bộ Y tế. Dược điển Việt Nam V. Hà Nội: Nhà xuất bản Y học; 2017 (tham khảo về từng vị thuốc trong bài).
Đây là danh mục tài liệu chung của chuyên mục. Nội dung được biên soạn lại, chưa dẫn nguồn đến từng trang và đang chờ kiểm duyệt chuyên môn. Phát hiện sai sót xin gửi góp ý.