Bình vị tán平胃散
Táo thấp vận tỳ, hành khí hòa vị.
Thành phần
| Vai trò | Vị thuốc | Lượng tham khảo | Tính vị | Quy kinh |
|---|---|---|---|---|
| Quân | 15 g | Cay, Đắng · Ôn | Tỳ, Vị, Can | |
| Thần | 9 g | Đắng, Cay · Ôn | Tỳ, Vị, Phế, Đại trường | |
| Tá | 9 g | Đắng, Cay · Ôn | Phế, Tỳ | |
| Sứ | 4 g | Ngọt · Bình | Tâm, Phế, Tỳ, Vị | |
| Sứ | 2 lát | Cay · Ôn | Phế, Tỳ, Vị | |
| Sứ | 2 quả | Ngọt · Ôn | Tỳ, Vị |
Quân · Thần · Tá · Sứ
Vai trò từng vị trong Bình vị tán. Lượng ghi trên thẻ là lượng tham khảo.
- Thương truật15 g
- Hậu phác9 g
- Trần bì9 g
- Chích cam thảo4 g
- Sinh khương2 lát
- Đại táo2 quả
Công năng và chủ trị
Công năng: Táo thấp vận tỳ, hành khí hòa vị.
Chủ trị: Thấp trệ tỳ vị: bụng đầy trướng, không muốn ăn, miệng nhạt, buồn nôn, ợ hơi, tay chân nặng nề, rêu lưỡi trắng dày nhờn.
Phân tích phương
Thương truật táo thấp vận tỳ làm quân. Hậu phác hành khí trừ mãn, hóa thấp làm thần. Trần bì lý khí hòa vị làm tá. Cam thảo, Khương, Táo điều hòa tỳ vị làm sứ.
Lưu ý an toàn
Khi nào cần chăm sóc y tế?
Thông tin chung về an toàn khi dùng dược liệu, không dùng để chẩn đoán.
Khó thở, tức ngực hoặc đau ngực dữ dội; sưng môi, lưỡi, họng; nổi mề đay toàn thân, tím tái; ngất hoặc lơ mơ; co giật; nôn ra máu, đi ngoài phân đen; chảy máu không cầm.
Ngừng dùng ngay, gọi cấp cứu 115 hoặc đến cơ sở y tế gần nhất, mang theo gói thuốc hoặc đơn thuốc.
Buồn nôn, nôn kéo dài, đau bụng, tiêu chảy; vàng da hoặc nước tiểu sẫm màu; ngứa, phát ban; chóng mặt, hồi hộp bất thường. Tiểu ít hoặc không tiểu, phù tăng nhanh, chuột rút, mệt lả (có thể mất nước, rối loạn điện giải).
Ngừng dùng, đến gặp bác sĩ hoặc thầy thuốc có chứng chỉ hành nghề; nói rõ đã dùng những gì và từ bao giờ.
Đang mang thai, dự định có thai hoặc cho con bú. trẻ nhỏ, người cao tuổi; có bệnh gan, thận, tim mạch, tiểu đường, huyết áp; đang dùng thuốc chống đông, hạ huyết áp, thuốc tim, thuốc an thần hay bất kỳ thuốc tân dược nào.
Thông báo cho bác sĩ, dược sĩ mọi thuốc và dược liệu đang dùng để được tư vấn về tương tác.
Câu hỏi thường gặp
Bình vị tán dùng để làm gì?
Công năng: táo thấp vận tỳ, hành khí hòa vị. Chủ trị theo y văn: Thấp trệ tỳ vị: bụng đầy trướng, không muốn ăn, miệng nhạt, buồn nôn, ợ hơi, tay chân nặng nề, rêu lưỡi trắng dày nhờn.
Bình vị tán gồm những vị nào?
Gồm 6 vị: Thương truật (15 g, quân); Hậu phác (9 g, thần); Trần bì (9 g, tá); Chích cam thảo (4 g, sứ); Sinh khương (2 lát, sứ); Đại táo (2 quả, sứ). Lượng chỉ để người kê đơn tham khảo.
Vị nào là quân trong Bình vị tán?
Vị quân là Thương truật. Thương truật táo thấp vận tỳ làm quân.
Ai không nên dùng Bình vị tán?
Tính tân khổ ôn táo, dễ hao âm huyết: âm hư, phụ nữ có thai dùng thận trọng. Phụ nữ có thai, đang cho con bú, trẻ nhỏ và người đang dùng thuốc tân dược cần hỏi thầy thuốc trước khi dùng.
Cùng nhóm: Trừ thấp
Tài liệu tham khảo
- Thái bình huệ dân hòa tễ cục phương – nguồn gốc của bài thuốc.
- Bộ môn Y học cổ truyền, các trường đại học Y Dược. Giáo trình / Bài giảng Phương tễ học.
- Bộ Y tế. Dược điển Việt Nam V. Hà Nội: Nhà xuất bản Y học; 2017 (tham khảo về từng vị thuốc trong bài).
Đây là danh mục tài liệu chung của chuyên mục. Nội dung được biên soạn lại, chưa dẫn nguồn đến từng trang và đang chờ kiểm duyệt chuyên môn. Phát hiện sai sót xin gửi góp ý.