Tiểu sài hồ thang小柴胡湯
Hòa giải thiếu dương.
Thành phần
| Vai trò | Vị thuốc | Lượng tham khảo | Tính vị | Quy kinh |
|---|---|---|---|---|
| Quân | 24 g | Đắng, Cay · Vi hàn | Can, Đởm | |
| Thần | 9 g | Đắng · Hàn | Phế, Đởm, Tỳ, Đại trường, Tiểu trường | |
| Tá | 9 g | Cay · Ôn | Tỳ, Vị, Phế | |
| Tá | 9 g | Cay · Ôn | Phế, Tỳ, Vị | |
| Tá | 9 g | Ngọt, Đắng · Vi ôn | Tỳ, Phế, Tâm | |
| Tá | 4 quả | Ngọt · Ôn | Tỳ, Vị | |
| Sứ | 9 g | Ngọt · Bình | Tâm, Phế, Tỳ, Vị |
Quân · Thần · Tá · Sứ
Vai trò từng vị trong Tiểu sài hồ thang. Lượng ghi trên thẻ là lượng tham khảo.
Công năng và chủ trị
Công năng: Hòa giải thiếu dương.
Chủ trị: Thương hàn thiếu dương: hàn nhiệt vãng lai, ngực sườn đầy tức, lặng lẽ không muốn ăn, tâm phiền hay nôn, miệng đắng, họng khô, mắt hoa, mạch huyền.
Phân tích phương
Sài hồ thấu tà ở thiếu dương ra ngoài làm quân. Hoàng cầm thanh nhiệt ở thiếu dương làm thần; một thấu một thanh là cặp hòa giải. Bán hạ, Sinh khương hòa vị giáng nghịch; Nhân sâm, Đại táo phù chính, ngăn tà vào trong, làm tá. Cam thảo điều hòa làm sứ.
Lưu ý an toàn
Khi nào cần chăm sóc y tế?
Thông tin chung về an toàn khi dùng dược liệu, không dùng để chẩn đoán.
Khó thở, tức ngực hoặc đau ngực dữ dội; sưng môi, lưỡi, họng; nổi mề đay toàn thân, tím tái; ngất hoặc lơ mơ; co giật; nôn ra máu, đi ngoài phân đen; chảy máu không cầm. Nghi ngộ độc: tê môi lưỡi, tê lan tay chân, chóng mặt, hồi hộp, tim đập chậm hoặc loạn nhịp, yếu cơ, nôn nhiều, vã mồ hôi lạnh.
Ngừng dùng ngay, gọi cấp cứu 115 hoặc đến cơ sở y tế gần nhất, mang theo gói thuốc hoặc đơn thuốc.
Buồn nôn, nôn kéo dài, đau bụng, tiêu chảy; vàng da hoặc nước tiểu sẫm màu; ngứa, phát ban; chóng mặt, hồi hộp bất thường. Sốt kéo dài, vàng da, đau hạ sườn phải dữ dội, nôn nhiều.
Ngừng dùng, đến gặp bác sĩ hoặc thầy thuốc có chứng chỉ hành nghề; nói rõ đã dùng những gì và từ bao giờ.
Đang mang thai hoặc cho con bú; trẻ nhỏ, người cao tuổi; có bệnh gan, thận, tim mạch, tiểu đường, huyết áp; đang dùng thuốc chống đông, hạ huyết áp, thuốc tim, thuốc an thần hay bất kỳ thuốc tân dược nào.
Thông báo cho bác sĩ, dược sĩ mọi thuốc và dược liệu đang dùng để được tư vấn về tương tác.
Câu hỏi thường gặp
Tiểu sài hồ thang dùng để làm gì?
Công năng: hòa giải thiếu dương. Chủ trị theo y văn: Thương hàn thiếu dương: hàn nhiệt vãng lai, ngực sườn đầy tức, lặng lẽ không muốn ăn, tâm phiền hay nôn, miệng đắng, họng khô, mắt hoa, mạch huyền.
Tiểu sài hồ thang gồm những vị nào?
Gồm 7 vị: Sài hồ (24 g, quân); Hoàng cầm (9 g, thần); Bán hạ (9 g, tá); Sinh khương (9 g, tá); Nhân sâm (9 g, tá); Đại táo (4 quả, tá); Chích cam thảo (9 g, sứ). Lượng chỉ để người kê đơn tham khảo.
Vị nào là quân trong Tiểu sài hồ thang?
Vị quân là Sài hồ. Sài hồ thấu tà ở thiếu dương ra ngoài làm quân.
Ai không nên dùng Tiểu sài hồ thang?
Sài hồ tính thăng tán: âm hư huyết thiếu, can dương thượng cang dùng thận trọng. Phụ nữ có thai, đang cho con bú, trẻ nhỏ và người đang dùng thuốc tân dược cần hỏi thầy thuốc trước khi dùng.
Cùng nhóm: Hòa giải
Tài liệu tham khảo
- Thương hàn luận – nguồn gốc của bài thuốc.
- Bộ môn Y học cổ truyền, các trường đại học Y Dược. Giáo trình / Bài giảng Phương tễ học.
- Bộ Y tế. Dược điển Việt Nam V. Hà Nội: Nhà xuất bản Y học; 2017 (tham khảo về từng vị thuốc trong bài).
Đây là danh mục tài liệu chung của chuyên mục. Nội dung được biên soạn lại, chưa dẫn nguồn đến từng trang và đang chờ kiểm duyệt chuyên môn. Phát hiện sai sót xin gửi góp ý.