Lục quân tử thang六君子湯
Ích khí kiện tỳ, táo thấp hóa đàm.
Thành phần
| Vai trò | Vị thuốc | Lượng tham khảo | Tính vị | Quy kinh |
|---|---|---|---|---|
| Quân | 9 g | Ngọt, Đắng · Vi ôn | Tỳ, Phế, Tâm | |
| Thần | 9 g | Đắng, Ngọt · Ôn | Tỳ, Vị | |
| Thần | 9 g | Ngọt, Nhạt · Bình | Tâm, Phế, Thận, Tỳ | |
| Thần | 6 g | Ngọt · Bình | Tâm, Phế, Tỳ, Vị | |
| Tá | 3 g | Đắng, Cay · Ôn | Phế, Tỳ | |
| Tá | 4,5 g | Cay · Ôn | Tỳ, Vị, Phế |
Quân · Thần · Tá · Sứ
Vai trò từng vị trong Lục quân tử thang. Lượng ghi trên thẻ là lượng tham khảo.
- Nhân sâm9 g
- Bạch truật9 g
- Phục linh9 g
- Chích cam thảo6 g
Công năng và chủ trị
Công năng: Ích khí kiện tỳ, táo thấp hóa đàm.
Chủ trị: Tỳ vị khí hư kèm đờm thấp: ăn kém, buồn nôn, ngực bụng đầy, đại tiện lỏng, ho đờm trắng.
Phân tích phương
Là Tứ quân tử thang thêm Trần bì, Bán hạ. Tứ quân tử ích khí kiện tỳ; Bán hạ, Trần bì táo thấp hóa đàm, lý khí hòa vị. Bổ mà không trệ.
Lưu ý an toàn
Khi nào cần chăm sóc y tế?
Thông tin chung về an toàn khi dùng dược liệu, không dùng để chẩn đoán.
Khó thở, tức ngực hoặc đau ngực dữ dội; sưng môi, lưỡi, họng; nổi mề đay toàn thân, tím tái; ngất hoặc lơ mơ; co giật; nôn ra máu, đi ngoài phân đen; chảy máu không cầm. Nghi ngộ độc: tê môi lưỡi, tê lan tay chân, chóng mặt, hồi hộp, tim đập chậm hoặc loạn nhịp, yếu cơ, nôn nhiều, vã mồ hôi lạnh.
Ngừng dùng ngay, gọi cấp cứu 115 hoặc đến cơ sở y tế gần nhất, mang theo gói thuốc hoặc đơn thuốc.
Buồn nôn, nôn kéo dài, đau bụng, tiêu chảy; vàng da hoặc nước tiểu sẫm màu; ngứa, phát ban; chóng mặt, hồi hộp bất thường. Bụng đầy trướng, ăn kém, nóng trong, mất ngủ, huyết áp tăng sau khi dùng.
Ngừng dùng, đến gặp bác sĩ hoặc thầy thuốc có chứng chỉ hành nghề; nói rõ đã dùng những gì và từ bao giờ.
Đang mang thai hoặc cho con bú; trẻ nhỏ, người cao tuổi; có bệnh gan, thận, tim mạch, tiểu đường, huyết áp; đang dùng thuốc chống đông, hạ huyết áp, thuốc tim, thuốc an thần hay bất kỳ thuốc tân dược nào.
Thông báo cho bác sĩ, dược sĩ mọi thuốc và dược liệu đang dùng để được tư vấn về tương tác.
Câu hỏi thường gặp
Lục quân tử thang dùng để làm gì?
Công năng: ích khí kiện tỳ, táo thấp hóa đàm. Chủ trị theo y văn: Tỳ vị khí hư kèm đờm thấp: ăn kém, buồn nôn, ngực bụng đầy, đại tiện lỏng, ho đờm trắng.
Lục quân tử thang gồm những vị nào?
Gồm 6 vị: Nhân sâm (9 g, quân); Bạch truật (9 g, thần); Phục linh (9 g, thần); Chích cam thảo (6 g, thần); Trần bì (3 g, tá); Bán hạ (4,5 g, tá). Lượng chỉ để người kê đơn tham khảo.
Vị nào là quân trong Lục quân tử thang?
Vị quân là Nhân sâm. Là Tứ quân tử thang thêm Trần bì, Bán hạ.
Ai không nên dùng Lục quân tử thang?
Âm hư nội nhiệt, ho khan không dùng. Phụ nữ có thai, đang cho con bú, trẻ nhỏ và người đang dùng thuốc tân dược cần hỏi thầy thuốc trước khi dùng.
Lục quân tử thang khác Tứ quân tử thang thế nào?
Tứ quân tử thang chỉ ích khí kiện tỳ; Lục quân tử thang thêm Trần bì, Bán hạ để hóa đàm.
Cùng nhóm: Bổ ích
Tứ quân tử thang
四君子湯Ích khí kiện tỳ
Bổ trung ích khí thang
補中益氣湯Bổ trung ích khí, thăng dương cử hãm
Sinh mạch tán
生脈散Ích khí sinh tân, liễm âm chỉ hãn
Tứ vật thang
四物湯Bổ huyết điều huyết
Quy tỳ thang
歸脾湯Ích khí bổ huyết, kiện tỳ dưỡng tâm
Bát trân thang
八珍湯Bổ ích khí huyết
Thập toàn đại bổ thang
十全大補湯Ôn bổ khí huyết
Lục vị địa hoàng hoàn
六味地黃丸Tư bổ can thận âm
Thận khí hoàn
腎氣丸Ôn bổ thận dương
Ngọc bình phong tán
玉屏風散Ích khí cố biểu chỉ hãn
Thược dược cam thảo thang
芍藥甘草湯Dưỡng âm hòa huyết, hoãn cấp chỉ thống
Hương sa lục quân tử thang
香砂六君子湯Ích khí hóa đàm, hành khí hòa trung
Tri bá địa hoàng hoàn
知柏地黃丸Tư âm giáng hỏa
Tài liệu tham khảo
- Phụ nhân đại toàn lương phương – nguồn gốc của bài thuốc.
- Bộ môn Y học cổ truyền, các trường đại học Y Dược. Giáo trình / Bài giảng Phương tễ học.
- Bộ Y tế. Dược điển Việt Nam V. Hà Nội: Nhà xuất bản Y học; 2017 (tham khảo về từng vị thuốc trong bài).
Đây là danh mục tài liệu chung của chuyên mục. Nội dung được biên soạn lại, chưa dẫn nguồn đến từng trang và đang chờ kiểm duyệt chuyên môn. Phát hiện sai sót xin gửi góp ý.